9 (nùmer)

Da Wikipedia.
Jump to navigation Jump to search

C'l artìcol chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn

(S 't î drē a serchèr minga al nùmer 9, mo invéci 'l an 9 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè)


Al 9 (nōv, nove in itagliàṅ, novem in latèin) 'l è 'l nùmer naturèl () ch'a seguìs 'l 8 (òt) e ch'a vin prìma dal 10 (dēś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg al 9 'l era scrìt IX. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al non post.

Proprietê matemàtichi

Al nùmer 9 damànd quadrê dal 3.
Al 9 vist damànd un nùmer otagonèl sentrê.
  • Al 9 'l è al ters nùmer naturêl a ès'r un quadrê, al quadrê dal ±3, vìst ch'al vìn dòp dal quadrê dl ±1 (ch'l armàgn 1) e dal ±2 (ch'l è pò al 4):



    e cla proprietê chè la s pōl anca scrìver:


    Logarìt'm in dla bêś 3 dal 9 'l è al 2, a dir che 'l esponèint da dèr a 'l 3 per avér al 9, 'l è 'l 2.

  • Al fà pert edla séri di nùmer idònev:
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 15, 16, 18, 21, 22, 24, 25, 28, 30, 33, 37, 40, 42, 45, 48, 57, 58, 60, 70, 72, 78, 85, 88, 93, 102, 105, 112, 120, 130, 133, 165, 168, 177, 190, 210, 232, 240, 253, 273, 280, 312, 330, 345, 357, 385, 408, 462, 520, 760, 840, 1320, 1365 e 1848.[1]

Al nùmer 9 in dla Giometrìa

'L enàgon regolèr.
Al priśma eptagonèl.
La piràmid cun la bêś otagonèla.

Al polìgon ch'al gh'à nōv cô in dal só perìmeter 'l è 'l enàgon.
I poliéder ch'i gh'àn nōv faci in dal só estèren i ìn al prìśma eptagonêl e la piràmid cun la bêś otagonèla, sìa in dla versiòun regolèr che minga.

Al nùmer 9 in dla Chìmica

Al 9 'l è al nùm'r atómic dal fluôr (F).

I sìmbol dal nùmer 9

In dla śmòrfia ed Napol

In dla śmòrfia, al nùmer 9 al vōl dìr "I fiō" (’A figliata in napoletàṅ, damànd ch'a gìsen I figli in itagliàn).

Vóś lighèdi

Referèinsi

  1. (EN) sequèinsa OEIS A000926 di nùmer idònev.
  2. (EN) 'N elèinc dimòndi gros di nùmer enagonèl in dal sit edl’OEIS.
  3. (EN) Sequèinsa OEIS A001106 di nùmer enagonèl in dla réda.

Èter progèt

Colegamèint estèren