1 (nùmer)

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn

'L 1 (ûn, uno in itagliàn, unus in latèin) 'l è al nùmer naturêl () ch'al seguìs al 0 (śèro) e 'l vin prìma dal 2 (dū). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt I. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al prìm post.

Proprietê matemàtichi edl 1

'L arlòj dla Tòr Negra 'd Klatovy in dla Repùblica Céca, col nùmer „1“ in élta in dal quadrànt.
Al Liber abbaci dal Fibonacci indû, ala drìta ind un retàngol, i s léśen i prìm trèdeś nùmer 'd na só sucesiòun.
  • 'L 1 'l è al secònd nùmer quadrê 'd tùta la séri ch'a s cata in di nùmer naturêl, vgnènd dôp dal quadrê dal 0 (che anca lò, c'm'a sucēd per 'l 1, elevê a la secònda, 'l armàgn uguêl a se stès):
    =
    =
    =

  • 'L 1 'l è anc na putèinsa quelsìes ed sè stès:
    = , indû n 'l è 'n nùmer reêl () basta ch'a sìa.

  • 'L 1 'l è 'l ùnic fatōr nevtrêl ch'al multèplica e 'l divîd tùt i nùmer sèinsa cambièr-i:





  • 'L 1 al n'pōl mìa gnìr considerê 'n nùmer prìm perchè altrimèinti al n'cumbinarèv brìśa cun dimòndi tiuréma che invéci i servìsen.

  • 'L è 'l prìm e 'l secònd nùmer edla sucesiòun ed Fibonacci, prìma dal 2. Difât i só prìm nùmer, in sequàinsa, egl'ìn:
[1]

[2]

[3] per quī triangolêr;
[4] per quī quadrê;
[5] per quī pentagonêl;
[6] per quī eśagonêl;
[7] per quī etagonêl;
[8] per quī otagonêl;
[9] per quī enagonêl;
[10] per quī decagonêl;
[11] per quī endecagonêl;
Triangular number 10 as sum of gnomons.svg Square number 16 as sum of gnomons.svg Pentagonal number 22 as sum of gnomons.svg Hexagonal number 28 as sum of gnomons.svg


[12] per quī triangulêr saintrê;
[13] per quī quadrê saintrê;
[14] per quī pentagonêl saintrê;
[15] per quī eśagonêl saintrê;
[16] per quī etagonêl saintrê;
[17] per quī otagonêl saintrê;
[18] per quī enagonêl saintrê;
[19] per quī decagonêl saintrê;
Centered triangular number 19.svg Centered square number 25.svg Centered pentagonal number 31.svg Hex number 37.svg


[20]
Square pyramidal number.svg

[21]
Pentatope of 70 spheres animation.gif

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

Al nùmer 1 in dla geometrìa

Ùnic 'l è 'l punt, da mêś indû a gh'pasa dal rèti infinìdi, ch'al n'gh à puśisiòun mo mìa dimensiòun, c'm'al giva anca 'l Evclîd a 'l inìsi dal prìm lìber di só "Elemèint": «Al punt al n'gh'à minga di pcòun».

Al nùmer 1 in dla chìmica

'L 1 'l è al nùm'r atómic edl idrògen (H).

I sìmbol dal nùmer 1

In dla śmórfia 'd Nàpol

In dla śmórfia, al nùmer 1 al vōl dìr "l'Itàglia" (Italia in napulitàṅ e in itagliàṅ).

Vōś lighèdi

Èter progêt

Colegamèint estèren

Referèinsi

  1. (EN) La sequàinsa A000045 'd Fibonacci in dl OEIS in ligna.
  2. (EN) sequàinsa OEIS A000032 di nùmer 'd Lucas.
  3. (EN) sequàinsa OEIS A000217 di nùmer triangulêr.
  4. (EN) sequàinsa OEIS A000290 di nùmer quadrê.
  5. (EN) sequàinsa OEIS A000326 di nùmer pentagonêl.
  6. (EN) sequàinsa OEIS A000384 di nùmer eśagonêl.
  7. (EN) sequàinsa OEIS A000566 di nùmer etagonêl.
  8. (EN) sequàinsa OEIS A000567 di nùmer otagonêl.
  9. (EN) sequàinsa OEIS A001106 di nùmer enagonêl.
  10. (EN) sequàinsa OEIS A001107 di nùmer decagonêl.
  11. (EN) sequàinsa OEIS A051682 di nùmer endecagonêl.
  12. (EN) sequàinsa OEIS A005448 di nùmer triangolêr saintrê.
  13. (EN) sequàinsa OEIS A001844 di nùmer quadrê saintrê.
  14. (EN) sequàinsa OEIS A005891 di nùmer pentagonêl saintrê.
  15. (EN) sequàinsa OEIS A003215 di nùmer eśagonêl saintrê.
  16. (EN) sequàinsa OEIS A069099 di nùmer etagonêl saintrê.
  17. (EN) sequàinsa OEIS A016754 di nùmer otagonêl saintrê.
  18. (EN) sequàinsa OEIS A060544 di nùmer enagonêl saintrê.
  19. (EN) sequàinsa OEIS A062786 di nùmer decagonêl saintrê.
  20. (EN) sequàinsa OEIS A000330 di nùmer piramidêl quadrê.
  21. (EN) sequàinsa OEIS A000332 di nùmer pentatòpic.
  22. (EN) sequàinsa OEIS A000108 di nùmer 'd Catalan.
  23. (EN) sequàinsa OEIS A000926 di nùmer idònev.
  24. (EN) sequàinsa OEIS A002858 di nùmer 'd Ulam.
  25. (EN) sequàinsa OEIS A001190 di nùmer 'd Wedderburn-Etherington.
  26. (EN) sequàinsa OEIS A005282 di nùmer 'd Mian-Chowla.
  27. (EN) sequàinsa OEIS A016038 di nùmer stretamèint mìa palìndrom.
  28. (EN) sequàinsa OEIS A097942 di nùmer altamèint totiìnt.
  29. (EN) sequàinsa OEIS A007770 di nùmer cuntèint.
  30. (EN) sequàinsa OEIS A005349 di nùmer 'd Harshad.
  31. (EN) sequàinsa OEIS A061209 di nùmer ed Dudeney.
  32. (EN) sequàinsa OEIS A001694 di nùmer potèint.