Alice in Chains

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn


«
Into the flood again, same old trip it was back then, so I made a big mistake try to see it once my way. Am I wrong? Have I run too far to get home? Have I gone? And left you here alone, if I would, could you?»
(EN)(Would?, 1992)
«
Incóra in dal dilùvi, al sòlit vèć viàś ch'al tórna indrē, acsè a-j-ò fat un sbàli gigantésc, a próṿ a védar par na vòlta a la mè manéra. Sòṅ-j-a drē a sbaliàr? ò-j-a curs tròp luntàṅ par psér turnàr a cà? Sòṅ-j-a andâ via? E a t ò lasâ da par tè, s'a'l vlis, prév-at?»
(MUD)


Gl'Alice in Chains (Aliśa in cadéni) i èṅ un grup rock americàṅ nâ a Seattle in dal 1987. I èṅ, insém a Nirvana, Pearl Jam e Soundgarden, una dal bandi più famóśi dal gir dal grunge americàṅ. Però, a difarénsa ad chiàtar, la mùśica di Alice in Chains la ténd da piò vèrs 'l Heavy metal ch'al punk rock o al rock psichedèlic. Quél ch'a i tèṅ unî al grunge i èṅ gl'urìgini (la sità ad Seattle, in dal Stat ad Washington) e i tèst tratâ, cun di téma intruspètiṿ e anc trist.

Biugrafìa

Gl'Alice in Chains in dal 2007

Gl'Inisi

Al lógo di Alice in Chains

Al grup al s fórma in dal 1987 dal séndri di Alice N' Chainz e Diamond Lie: Layne Staley 'l è al cantànt, Jerry Cantrell al chitarìsta, Sean Kinney al baterìsta e Mike Starr al basìsta.

Al prim cuntàt 'l è cun la Columbia Records in dal 1989. In dal Luj dal 1990 a vèṅ fóra al prim EP We Die Young (Nuàtar a murém śóvan) cun al braṅ ch'a gh dà al tìtul ch'al dvénta pupulàr in dal raddio ch'i traśmétan 'l heavy metal.

«
Another alley trip, bullet seek the place to bend you over then you got hit and you shoulda known better, faster we run and we die young.»
(EN)(We die young, 1990)
«
'N àtar viàś in di vìcui, la palótula la pésca 'n àtar pòst par pigàr-at pò 't vèṅ culpî e at gh'arés da savér-al méj, a curém più fòrt e a murém śóvan.»
(MUD)

'L esòrdi e al sucès

Sémpar in dal 1990, a vèṅ fat al prim disc, Facelift cun la hit Man in the Box traśmìsa par MTV. Gl'Alice in Chains i vaṅ in tour e i vèran i cuncèrt par Van Halen e Iggy Pop. Nel 1991 i sònan dal viṿ p'r al Clash of the Titans, in cumpagnìa ad Slayer, Anthrax e Megadeth.

«
I'm the man in the box, buried in my shit. Won't you come and save me, save me.»
(EN)( Man in the box, 1990)
«
A sòṅ 'l óm in dla scàtula, saplî in dla mè mèrda. Vō't minga gnir a salvàr-um? Salv-am. »
(MUD)

Dòp avér fat gnir fóra 'l EP acùstic ciamâ Sap (Linfa, cun i òspit Mark Arm di Mudhoney e Chris Cornell di Soundgarden), cun quàtar braṅ (Brother, Got me wrong, Right turn e Am I inside) e una ghost track finàla, in dal 1992 al grup al s fà cgnósar incór da piò, quand una dal lór canti, Would?, l'è misa dèntar a la culóna sunóra dal film Singles - L'amore è un gioco (Put - 'l amór 'l è un śóg), dal regìsta Cameron Crowe, ch'al cònta la vita ad soquànt óm put ad Seattle.

«
You sugar taste, sweetness doesn't often touch my face, stay if you please, you may not be here when I leave.»
(EN)(Got me wrong, 1992)
«
Tè ch'at sà ad sùcar, la ròba dólsa da spés la n tóca minga la mè facia, stà chè s'at fà piaśér, at prév n èsar-gh minga quand a partirò.»
(MUD)
Jerry Cantrell dal viṿ in dal 2009

'L àlbum Dirt (pólvra), acsè prégn ad cal sòṅ caraterìstic dal grup, péś e dastòrt, 'l è stâ fat in d'l Aṿtòṅ dal 1992, e 'l è stâ un sucès cumerciàl e artìstic. Però i tèst ad 'l àlbum, acsè scur e duminâ par i téma 'd èsar da par lò (i sìngui Them bones, Angry chair), dla guèra (Rooster) e dla dipendénsa (Sickman, Junkhead, Down In a Hole e Dirt), i àṅ fat crédar in cal mumént lè che Layne Staley al fus un drugâ pódag.

Adès a s sà che gran part ad cal vóśi lè i èran véri. Stés dascórs p'r al basìsta Mike Starr, ch'al mularà al grup par cla dipendénsa lè (li lò 'l è pò stâ vist in dal Maǵ dal 2009 a New York sunàr in na cover band di Alice in Chains stés).

«
I believe them bones are me, some say we're born into the grave, I feel so alone, gonna end up a big ole pile a them bones.»
(EN)(Them bones, 1992)
«
Mè a créd che chi òs lè i sìan mè, qualchidòṅ al diś ch'a sém nâ in na tómba, a m sènt acsè da par mè quand a s và a finìr in na mùcia 'd òs.»
(MUD)

Dirt 'l è 'l àlbum più vindû dal grup ('l à anc tucâ al sèst pòst in dla clasìfica americàna ad Billboard, cun quàtar disc ad plàtin). In mèś al disc a s cata anc un bran strumentàl sensa tìtul in dua Tom Araya di Slayer al siga "I'm Iron Gland!".

Layne Staley a Boston in dal 1992
«
Down in a hole, feelin so small. Down in a hole, losin my soul. Down in a hole, feelin so small. Down in a hole, outta control. I'd like to fly but my wings have been so denied.»
(EN)(Down in a hole, 1992)
«
Śò in dla fòsa, a m sènt acsè pìcul. Śò in dla fòsa, pardénd la mè anma. Śò in dla fòsa, a m sènt acsè pìcul. Śò in dla fòsa, pardénd al cuntról. A vrév vulàr ma al mè ali i èṅ stadi tarpàdi.»
(MUD)

Du an dòp gl'Alice in Chains i faṅ gnir fóra 'n àtar EP acùstic cun sèt braṅ Jar of Flies (Baràtul ad móschi, Śnar dal 1994) e al disc al s piàsa diretamènt al nùmar òṅ in di Stat Unî, na ròba mai sucèsa prima p'r un EP.

A dita dal chitarìsta Cantrell al disc 'l è stâ fat in na stmàna o pòc da piò. Quést chè 'l è al prim lavór cun al nóṿ basìsta Mike Starr ch'al scriv anc quàtar cansòṅ.

I sìngui i èṅ No Excuses, I Stay Away e Don't Follow.

«
Why you act crazy not an act maybe, so close a lady, shifty eyes shady. I stay away.»
(EN)(I stay away, 1994)
«
Parchè t cumpórt-at da mat, a gh'è 'l caś ad no, acsè cumpàgn a na sgnóra, òć scûr ch'i scàpan via. A stag luntàṅ.»
(MUD)

'L inisi dal declìṅ

Jerry Cantrell

La band la n andò minga in tour e quést al dava la lasa a la vóś dla dipendénsa ad l'eruìna ad Staley, anc se lò soquànt cuncèrt al i à fat ma cun un sò grup Gacy Bunch, furmâ in dal 1995, cun al chitarìsta di Pearl Jam Mike McCready e al baterìsta di Screaming Trees Barrett Martin.

In séguit al nóm 'l è cambiâ in Mad Season e cun cla denominasiòṅ lè i aṅ fat 'l àlbum Above.

In dal Nuvémbar dal 1995, gl'Alice in Chains, cun Stanley turnâ in di rang, i daṅ a la luś 'n àlbum nóṿ Alice in Chains ch'al gh'à in cupertìna al caṅ trist ad Cantrell, Sunshine, ch'al gh'à sól tri pē. Anc ch'la vòlta chè al disc al s piàsa subìt al prim pòst in dla clasìfica.

Alice in Chains 'l è 'n àlbum dimóndi trist par via dal sò ritm lènt e p'r i tèst griś cuma in dal sìngul Grind, Head Creeps e Frogs.

Tòlt via Grind, Heaven Beside You e Over Now, i tèst i èṅ tut ad Layne Staley.

«
In the darkest hole you'd be well advised not to plan my funeral before the body dies. Let the sun never blind your eyes, let me sleep so my teeth won't grind, hear a sound from a voice inside.»
(EN)(Grind, 1995)
«
In dal buś più scur at sarà aviśâ minga prugramàr al mè funeràl prima ch'al mè còrp al móra. A n lasàr mai ch'al sól 'l adòrub i tò òć, las-um durmìr acsè i mè dènt i n stricheràn minga, a sènt na vóś da dèntar.»
(MUD)

Incóra na vòlta gl'Alice in Chains i n partìsan minga p'r un tour ma i faṅ sól sèt cuncèrt, quatàr di quai cun i Kiss.

La mòrt ad Layne Staley

Sean Kinney in dal 2006

L'ultma surtìda in pùblic di Alice in Chains, la prima in tri an, l'è stada p'r al cuncèrt unplugged p'r al canàl televiśìv MTV in dal 1996. Staley 'l éra patî, piutòst màgar e in bruti cundisiòṅ, al s vdiva in manéra ciàra, ma al vliva figuràr bèṅ e dimustràr 'd èsar a 'l altésa. Durànt al braṅ Sludge factory al va però in cunfuśiòṅ e al dà un taj impruvìś a la canta dgénd «Fuck!». Al sbali e al batùdi dòp cun Cantrell par śdramatiśàr i n s càtan minga in dla versiòṅ su CD ma sól in dal DVD. Anc in Down in a Hole, Staley al par ch'al gh'appia di prubléma in dal riturnél finàl, lasànd cantàr Jerry da par lò.

Nunustant ch'i prubléma lè, al cuncèrt (ch'al finìs cun la canta nóva The killer is me) 'l è cunsiderâ òṅ di miór, insém a quéi di Pearl Jam, di Kiss e di Nirvana. In mèś al pùblic, in di primi fili, i gh'éran anc i Metallica.

«
You insult me in my home, you're forgiven this time, things go well, your eyes dilate, you shake, and I'm high? Look in my eyes deep and watch the clouds change with time, 20 hours won't print my picture milk carton size.»
(EN)(Sludge factory, 1995)
«
Ta m ufénd a cà mia, a t pardòṅ par 'sta vòlta, i tò òć i s dilàtan, at trém, e sòṅ-j-a in alt? Guarda bèṅ in di mè òć e fà caś al nuvli ch'i càmbian cun al tèmp, vint óri i n stamperàn minga la mè fòto in dal cartòṅ dal lat.»
(MUD)

Anc s'al grup al n s mularà mai uficialmènt, Staley al casca śò incóra da piò in dla depresiòṅ quand la sò muróśa la mór par n'infesiòṅ batèrica cauśàda da 'l uś ad dròghi. Al cantànt al dvénta incór da piò un sugèt sulitàri, raramènt al lasa la sò cà ad Seattle. Jerry Cantrell al s dà da far par mantgnir di cuntàt sèg e par tgnir viṿ al grup ma a n gh'è gnint da far e a s capìs che Layne al n sarév turnâ mai piò.

Cantrell al taca na carèra sulìsta publicànd un sò àlbum, Boggy Depot in dal 1998, cun i sìngui Cut you in e My song.

La Columbia, da par suo, la fà gnir fóra na racòlta in dal 1999, Nothing safe (cun di braṅ in versiòṅ demo e 'l inèdit Get born again) e un live in dal 2000 (cun al braṅ inèdit Queen of the Rodeo) ma 'l è un fóg ad paja.

«
My daddy was a trucker, left home when I was three, he fell for some dude in Austin, then it was mom and me, she always wanted a daughter, well look at what she got, A'hit me, beat me, a faggot I ain't but a real man they say I'm not, I'm the queen, queen of the rodeo, queen, queen of the rodeo, so cowboy, if you're lookin for lovin', I ain't no queer, go fuck a steer, I think there's one over there. I drink too much, I smoke too much, I'm a human waste, I buy a lot of cheap alcohol but I'll tell ya honey, I really hate the taste, I dressed in drag, they call me a fag but boy, I really don't care cause last night I met your mother, fucker, and I hope ya like to share, cause she did.»
(EN)(Queen of the rodeo, 1990)
«
Mè pàdar al fava al camiunìsta, 'l andò via da cà quand a gh'iva tri an, al s éra namurâ 'd un tisi 'd Austin, dòp ad qual lè a gh séran mè e mè màdar, lē l'à sèmpar vlû na fióla beh, guarda chè cuśa l'à abû, i cuntìnuan a culpìr-um e a piciàr-um, a n sòṅ minga un fnòć ma lór i dìśan ch'a n sòṅ minga un óm dabòṅ, a sòṅ la regìna dal rudèo, la regìna dal rudèo, la regìna, la regìna dal rudèo. Dónchina cowboy, s'at sē drē a pascàr 'l amór, a n sòṅ briśa un fnòć, va a trumbàr un bò, a créd ch'a gh in sia òṅ là da d'là. A bév tròp, a fum tròp, a sòṅ un scart umàṅ, a còmpar dimóndi liquór da quàtar sòld, ma sà't na ròba ducésa? Al savór al m fà pròpria schiva, a m vèst da dóna, i m ciàman fnòć ma amig, a m in fréga gnint parchè cl'àtra nòt a-j-ò catâ tò màdar, minciòṅ, e a spér che ta n àppia minga a mal ad far a mèś parchè lē l'al à fat.»
(MUD)

L'ucaśiòṅ ad véd'r-i incóra insém la finìs par sèmpar al 5 'd Avrìl dal 2002, quand Layne Staley 'l è catâ mòrt dòp vint dè a 'l incìrca in dla sò cà par 'n overdose 'd eruìna e cucaìna, giust 8 an dòp al suicìdi ad Kurt Cobain di Nirvana.

P'r arcurdàr-al, sò màdar l'à dat vita a la fundasiòṅ "Layne Staley Fund" ch'la lavóra par dar 'n apòǵ a i drugâ e par far dla prevensiòṅ.

Al ritóran

William Duvall in prim piàṅ e Jerry Cantrell da drē

Dòp la mòrt ad Staley, in dal 2002 Jerry Cantrell al fa gnir fóra al sò secónd àlbum, Degradation Trip, un disc dimóndi più madùr dal precedènt, dedicâ cumpletamènt al sò amig. In cal mèntar, Inez e Kinney i daṅ vita a 'n àtar grup grunge, i Spys4Darwin.

In dal Favràr dal 2005 Jerry Cantrell, Mike Inez e Sean Kinney i s càtan incóra par tgnir un cuncèrt par muciàr sù di bèsi p'r i diśgrasiâ mòrt par cólpa dal Tsunami ch'l à culpî al sud-est aśiàtic al 26 ad Dicémbar dal 2004. Par l'ucaśiòṅ i s śòntan i cantànt di Tool, di Puddle of Mudd e di Damageplan.

A distànsa ad 'n an, al 10 ad Mars dal 2006, gl'Alice in Chains i dmàndan a William DuVall (vóś di Comes with the Fall) e a Phil Anselmo (ex di Pantera, p'r i braṅ Would? e Them bones) ad cantàr par lór durànt na traśmisiòṅ televiśìva in unór dal surèli Wilson, cgnusùdi méj cuma Heart. In séguit anc James Hetfield di Metallica (durànt al Rock am Ring fèstival dal 2006) al cantarà in sal palc sèg.

Gl'Alice in Chains i tóśan pò definitivamènt William DuVall cuma cantànt e secónd chitarìsta. 'L è acsè che al grup al 29 ad Setémbar dal 2009 al dà vita a 'n àlbum in studi dòp quàtord'ś an dal precedènt: a s trata ad Black Gives Way to Blue registrâ par la EMI/Virgin, cun i sìngui A looking in view, Check my brain, Your decision e Lesson learned.

Al grup al pól turnàr acsè a far di cuncèrt e al vèṅ anc in Itâglia:

Cumpunènt

Mémbar 'd adès

Ex cumpunènt

Discugrafìa

Àlbum

  • 1990 - Facelift
  • 1992 - Dirt
  • 1995 - Alice in Chains
  • 2009 - Black Gives Way to Blue

Racòlti

  • 1999 - Nothing Safe: Best of the Box
  • 1999 - Music Bank cufanét ad 3 CD
  • 2001 - Greatest Hits
  • 2006 - The Essential Alice in Chains

dal Viṿ

  • 1996 - Unplugged acùstic
  • 2000 - Live

EP

  • 1992 - Sap
  • 1994 - Jar of Flies

Culegamènt estéran