Dialètt mudnés

Da Wikipedia.

Provincia di Modena-Stemma.png Artéccol in dialètt mudnés Modena-Stemma.png

Al dialètt mudnés l'è 'na varietê dialetèl dl'emiliàn, ch'la fà pert dal grópp linguìstich gàl-itàlich. L'è anca, insäm a tótt chi èter dialètt emiliàn, la léngua dla versiòun ed Wikipedia ch'a sî drê a lézer.

L'è ciacarê in dla zona cumprésa circa tra Vgnóla e Chèrp (a l'intéren dla Pruvèinsa ed Mòdna); cun 'na quèlca diferèinsa lesichèla al ciàpa al nöm ed dialètt mirandulés ed sóvra, carbsàn a mansèina e frignanés ed sòt.

Al mudnés l'è ciacarê sovratótt da la gìnta pió vècia, pr'i quèl l'è la léngua prinsipèla, ma l'è pòch usèda dal generasiòun pió zóvni. Per furtónna lè adrê la gà un pòc ed risurgimèint gràsia anch a la selebritê mediàtica purtêda da Francesco Guccini, dai Modena City Ramblers, da Pierangelo Bertoli ed èter grópp musichel.

Scritura[modifica | mudéfica la surzéia]

An gh'è nisuna istitusiòun furmèla ch'la dégga cum a se scrévv al dialètt mudnés anch perchè l'è 'na léngua ech pió che scrétta l'è ciacarèda.

Alfabêt[modifica | mudéfica la surzéia]

L'alfabèt mudnés al gh'à 21 lettri.

A a (a) B b (bi) C c (ci) D d (di) E e (e) F f (èfe) G g (gi) H h (àca) I i (i) J j (i lónga) [K k (càpa)] L l (èle) M m (ème) N n (ène) O o (o) P p (pi) Q q (qu o cu) R r (ère) S s (èse) T t (ti) U u (u) V v (vi o vu) Z z (zéda)

Alcuni lèttri i én cambièdi dai sègn diacrétich (o asèint).

Vocheli[modifica | mudéfica la surzéia]

Al mudnés al gh'a dimòndi pió vocheli dl'italiàn. Al mòd ed scrévver l'è cambiê in di secol, per cui a-s pól catèr un'istèss paròla scrétta in mòd advérs.

Grafìa Nöm Sòun (IPA) Esèimp in mudnés Esèimp in ètri lengui
a - à a curta /a/ aqua acqua (IT)
â - àa a lònga /a/ mâż Sahne (DE)
ä - ë e dimòndi averta e curta /æ/ pëss, päss fat (EN)
e - è e averta /ɛ/ venerdè zero (IT)
e - é e sreda /e/ meno (IT)
ê - èe e lònga /e:/ Pêder Tee (DE)
i - ì i /i/ fìn indice (IT)
î - ìi i lònga /i:/ vistî see (EN)
o - ó o demòndi averta e sreda /ʊ/ cócc' book (EN)
ö - ä o dimòndi averta e curta /ɒ/ nömm, nämm lot (EN)
o - ò o averta /ɔ/ pòch vuoto (IT)
o - ó o sreda /o/ mói ordine (IT)
ô - òo o lònga /o:/ fiô Sohn (DE)
u u /u/ urèccia uso (IT)

Consonanti[modifica | mudéfica la surzéia]

Gran pèrt d'al consonanti as scréven cumpagn a l'italian. Ecesiòun:

Grafìa Nöm Soun (IPA) Esèimp in mudnés Esèimp in ètri lèngui
c (1) - ch - ch' - cc (2) c dura /k/ cócch chi (IT)
c - c' - cc' (3) c dòlsa /ʧ/ cócc' cera (IT)
g (1) - gh - ggh(2) g dura /g/ stàmmegh gatto (IT)
g (2) - g' - gg' g dolsa /ʣ/ curag' coraggio (IT)
z z dólsa /z/ znér rosa (IT)

(1) Quand dòp a ghè a,o,u (2) Quand dòp a da i,e; (3) Sol a la fin ed la paròla


  1. El combinasiòuni sc e gl i-n esisten brisa.
  2. s'c a-s dis separê: s+c. Esèimp: s'ciop

Fòunti[modifica | mudéfica la surzéia]

  1. Sandro Bellei, "A m'arcòrd", Collezioni Modenesi, 1999
  2. Attilio Neri, "Vocabolario del dialetto modenese", Arnaldo Forni Editore, 1981
  3. Ernesto Maranesi, "Vocabolario modenese-italiano", Mucchi editore,

Vóż culeghèdi[modifica | mudéfica la surzéia]