Dialètt mudnés
Da Wikipedia.
Artéccol in dialètt mudnés 
Al dialètt mudnés l'è 'na varietê dialetèl dl'emiliàn, ch'la fà pert dal grópp linguìstich gàl-itàlich. L'è anca, insäm a tótt chi èter dialètt emiliàn, la léngua dla versiòun ed Wikipedia ch'a sî drê a lézer.
L'è ciacarê in dla zona cumprésa circa tra Vgnóla e Chèrp (a l'intéren dla Pruvèinsa ed Mòdna); cun 'na quèlca diferèinsa lesichèla al ciàpa al nöm ed dialètt mirandulés ed sóvra, carbsàn a mansèina e frignanés ed sòt.
Al mudnés l'è ciacarê sovratótt da la gìnta pió vècia, pr'i quèl l'è la léngua prinsipèla, ma l'è pòch usèda dal generasiòun pió zóvni. Per furtónna lè adrê la gà un pòc ed risurgimèint gràsia anch a la selebritê mediàtica purtêda dai Modena City Ramblers, Pierangelo Bertoli ed èter grópp musichel.
Indice |
[modifica] Scritura
An gh'è nisuna istitusiòun furmèla ch'la dégga cum a se scrévv al dialètt mudnés anch perchè l'è 'na léngua ech pió che scrétta l'è ciacarèda.
[modifica] Alfabêt
L'alfabèt mudnés al gh'à 21 lettri.
A a (a) B b (bi) C c (ci) D d (di) E e (e) F f (èfe) G g (gi) H h (àca) I i (i) J j (i lónga) [K k (càpa)] L l (èle) M m (ème) N n (ène) O o (o) P p (pi) Q q (qu o cu) R r (ère) S s (èse) T t (ti) U u (u) V v (vi o vu) Z z (zéda)
Alcuni lèttri i én cambièdi dai sègn diacrétich (o asèint).
[modifica] Vocheli
Al mudnés al gh'a dimòndi pió vocheli dl'italiàn. Al mòd ed scrévver l'è cambiê in di secol, per cui a-s pól catèr un'istèss paròla scrétta in mòd advérs.
| Grafìa | Nöm | Sòun (IPA) | Esèimp in mudnés | Esèimp in ètri lengui |
|---|---|---|---|---|
| a - à | a | /a/ | aqua | acqua (IT) |
| ä - ë | a intervuchèla | /æ/ | pëss, päss | fat (EN) |
| ä - ö | a intervuchèla | /œ/ | nömm, nämm | blood (EN) |
| â - àa | a lònga | /a/ | mâż | Sahne (DE) |
| e - è | e averta | /e/ | venerdè | zero (IT) |
| e - é | e sreda | /a/ | méll | meno (IT) |
| ê - èe | e lònga | /e:/ | suldê | Tee (DE) |
| i - ì | i | /i/ | fìn | indice (IT) |
| î - ìi | i lònga | /i:/ | vistî | see (EN) |
| o - ò | o averta | /ɔ/ - o aperta | pòch | vuoto (IT) |
| o - ó | o sreda | /o/ | mói | ordine (IT) |
| ô - òo | o lònga | /o:/ | fiô | Sohn (DE) |
| u | u | /u/ | urèccia | uso (IT) |
[modifica] Consonanti
Gran pèrt di consonanti la se scrévv cumpagn a l'italian. Ecesiòun:
| Grafìa | Nöm | Soun (IPA) | Esèimp in mudnés | Esèimp in ètri lèngui |
|---|---|---|---|---|
| c (1) - ch - ch' - cc (2) | c dura | /k/ | cócch | chi (IT) |
| c - c' - cc' (3) | c dòlsa | /ʧ/ | cócc' | cera (IT) |
| g (1) - gh - ggh(2) | g dura | /g/ | stàmmegh | gatto (IT) |
| g (2) - g' - gg' | g dolsa | /ʣ/ | curag' | coraggio (IT) |
| z | z dólsa | /z/ | znér | rosa (IT) |
(1) Quand dòp a ghè a,o,u (2) Quand dòp a da i,e; (3) Sol a la fin ed la paròla
- El combinasiòuni sc e gl i-n esisten brisa.
- s'c a-s dis separê: s+c. Esèimp: s'ciop
[modifica] Fòunti
- Sandro Bellei, "A m'arcòrd", Collezioni Modenesi, 1999
- Attilio Neri, "Vocabolario del dialetto modenese", Arnaldo Forni Editore, 1981
- Ernesto Maranesi, "Vocabolario modenese-italiano", Mucchi editore,
[modifica] Vóż culeghèdi
[[
