Indiàna

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn
'L Indiàna (in rós) a 'l intéran di Stat Unî


'L Indiàna (a s lèś /ɪndiˈænə/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s cata in dla regiòṅ dal Midwest e in qvéla di Lâg Grand e ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1816. Al cunfìna a nòrd c'n al Mìchigan, a èst cun 'l Ohio, a sud c'n al Kentucky e a òvest cun 'l Illinòis. A nòrd-òvest 'l è bagnâ da 'l Lâg Mìchigan.

Al sò mòt 'l è „The Crossroads of America“ (Al cruśvìa dl'Amèrica) mént'r al gh'à 'l scutmàj ad „The Hoosier State“ da 'l nóm di sò abitànt ciamâ in gèrg „hoosiers“. Al stat invéci al tōś al nóm da 'l fat che chè na vòlta i gh stàvan di indiàṅ.

Al stéma d'l Indiàna
La bandéra d'l Indiàna

Al stat, ch'l è divìś in nuànta-dū cuntèi e in sincsènt-ssant'òt cumùṅ, al gh'à la péna 'd mòrt fata cun dgl'iniesiòṅ ad vlèṅ. Al sò clima 'l è cuntinentàł ùmid a nòrd e sub-trupicàł ùmid a sud. In Indiàna tut i an a gh'è na famóśa cursa 'd màchini ciamàda la 500 mia 'd Indianàpulis.

Al mùcia sù siē migliòṅ e siē 'd abitànt a 'l incìrca (16śum pòst, cun na persentuàla 'd biànc d'l 86,8% e 'd négar dal 9,4%) par na superfìsi ad 94.321 km². Indianàpulis l'è la sò capitàl e sità più impurtànta, faghénd sù dagnóra utsènt-mila abitànt, cun Fort Wayne, Evansville e South Bend àtar sènt'r impurtànt.

La sò agricultùra la prudùś furmintòṅ e sòja méntar 'l alevamènt al furnìs bóv, nimài e pui.

In di elesiòṅ par numinàr al presidènt di Stat Unî, da 'l 1976 in avànti, 'l Indiàna 'l à sèmpar vutâ p'r i republicàṅ a part al 2008 in du Barack Obama 'l à ciapâ 'n 1% da piò 'd John McCain. Al sò guvernadōr, da 'l 2013, 'l è 'l republicàṅ Mike Pence sarnî cuma vice par Donald Trump durànt gl'elesiòṅ p'r al presidènt di Stat Unî dal 2016.

Culegamènt estéran