1809 (nùmer)

C'l artìcol chè 'l è scrit in Carpśàn

(S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1809, mo invéci 'l an 1809, 't ê da 'ndèr chè)

Al 1809 (mileotseintnōv, milleottocentonove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl ( $\mathbb {N}$ ) ch'a seguìs al 1808 (mileotseintòt) e 'l vin prìma dal 1810 (mileotseintdēś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintnovéśim post.

Proprietê matemàtichi

'L è 'n nùmer despèra.
Al 1809 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 3 col 603:
Fatoriśasiòun: $1809=3\cdot 3\cdot 3\cdot 67=3^{3}\cdot 67$
Al fà pert edla séri 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 4 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr,^[1]
séri ciamèda anca di nùmer quèśi prim, indû, in cal chèś chè, a s descòr ed nùmer 4-quèśi prim.^[2]^[3]
Al 1809 al gh'à 8 diviśōr: 1, 3, 9, 27, 67, 201, 603, 1809.
Send che la sòma di só diviśōr pròpi l'è più cìca che lò stès: 1+3+9+27+67+201+603 = 911 < 1809
dòunca 'l 1809 ’l è 'n nùmer difetìv, al 1362^śim edla sequèinsa ed tut i difetìv.^[4]^[5]
'L è 'l 9^ṅ edla sequèinsa di nùmer 52-gonèl, gnend dop dal 1408 e prìma dal 2260:
1, 52, 153, 304, 505, 756, 1057, 1408, 1809, 2260, 2761, 3312, 3913, 4564, 5265, 6016, 6817 ...
'L è 'l 3^rs di nùmer 604-gonèl, gnend dop dal 604 e prìma dal 3616:
1, 604, 1809, 3616, 6025, 9036, 12649, 16864, 21681, 27100, 33121, 39744, 46969, 54796, 63225 ...

↑ (EN) 'N elèinc dimòndi gros 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 4 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’OEIS.
↑ (EN) La spiegasiòun di nùmer quèśi prim in dal sit mathworld.wolfram.com.
↑ (EN) Sequèinsa OEIS A014613 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 4 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.
↑ (EN) 'N elèinc dimòndi gròs ed nùmer difetìv in dal sit edl’OEIS.
↑ (EN) Sequèinsa OEIS A005100 di nùmer difetìv in dla réda.

(EN) La sequèinsa OEIS A014613 ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 4 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.
(EN) La spiegasiòun di nùmer quèśi prim in dal sit mathworld.wolfram.com.
(EN) I nùmer difetìv in dal sit edl’OEIS in dla réda.
(EN) I nùmer difetìv in dal sit Prime Glossary.
(EN) I nùmer difetìv in dal sit MathWorld.
(EN) I nùmer difetìv in dal sit PlanetMath.
(EN) Na spiegasiòun di nùmer figurê dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.