Alegorìa dla cavèrna

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn
Un disègn dl'alegorìa edla cavèrna.

L'alegorìa dla cavèrna (mito della caverna in itagliàṅ) l'era na spiegasiòun figurèda dal Platòun per fèr capìr cum'a s pōl anc armàgner ignorànt se nisùn al s jùta a 'vrìr i ôć in di lavōr cuma gl'ìn dabòun.

Cl'alegorìa chè la s cata a 'l inìsi dal lìber VII ed "La Repùblica". Al Platòun al s figùra che di òm i sìen lighê, màṅ, e cupèt, in fond a na cavèrna, e ch'i nn'es sìen mài adê nè 'd èser lighê e gnanc che fóra ded lè a gh'sìa al mond c'm'al cgnusòm nuèter. Chi perśunēr chè, lighê cuma gl'ìn, i gh'la chèven sōl ed guèrder dagli òmbri ed soquànt lavōr che na lûś da 'l élta la gh'spedìs là śò atâc ai mùr: chilōr gl'ìn sèimper persuêś che tùt al mònd al sìa fât 'd òmbri. Se un dè ùn 'd chilōr al gnìs liberê, a s capìs che chilò al farà na bèla fadìga a crèder ch'a sìa più reèl al mond fóra ded lè piutôst che quêl 'd òmbri ch'al s era abituê. Al gh'arà biśògn ed guardèr incòr dagli òmbri, di quêl specê in dl'àqua, prìma 'd psér tintèr-es ed guardèr i lavōr cuma gl'ìn dabòun. E anc la só vìsta la gh'arà abû da abituèr-es piàṅ piàṅ ala lûś dal dè fóra dala cavèrna.

Anc turnèr śò per persuàder i cunpàgn ed gróta che sù a gh'è 'l mond reèl, 'l à dòunca da èser un bèl rìsć, sovertùt perchè i vêć cunpàgn i gh'avràn dla difidèinsa e i s turèven subìt per di mât.

L'alegorìa dla cavèrna piturèda in dal Sincsèint da Michiel Coxcie.

Vóś lighèdi

Èter progêt

Colegamèint estèren