Molière

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn
Al Molière in na pitùra 'd Nicolas Mignard dal (1658)

Jean-Baptiste Poquelin, ciamê c'n al nòm artìstic ed Molière (Parì, 15 ed śnèr dal 1622 – lè, 17 ed fervèr dal 1673), 'l è stê 'n cumediògraf dimòndi famóś, diretōr dal só cumédi e atōr francéś.

Só pèd'r al vindìva di tapēt e dal mubìli a la ginta rìca 'd Parì e 'l era anca dvintê tapesēr valèt ed camer dal rè. Cun l'agiatèsa ch'i gh'ìv'n in cà, al śóven Giàṅ-Batìsta 'l andèva a scóla dai geśuît in dal Culēģ ed Clermón, un di piò sevér e prestigiōś edla capitêl, e 'l tulìva anc la licèinsa in dirìt a Orleàn. Al Molière al decidìva però ch'l avrèv fat 'l artìsta. A 21 an, insèm ai fradē Béjart e a 'n quèlc èt'r amìg, al fundèva la cumpagnìa 'd teàter l’«Illustre Théâtre», che però la falìva présti. Dal 1645 a 'l 1658, al Molière al stèva in gìr per tùta la Fransa cun soquànt só amìg a cuntinuèr a resitèr.

Piò tèrd, al rè Luì XIV a 'l Molière a 'l gh'dèva 'l incàreg ed fer divertìr la córt ed Versailles, in di paràģ ed Parì. A 'l inìsi dl an 1662 al Molière al spóśa l'Armande Béjart, la surèla piò cìca 'd tùt i fradē Béjart, a stèr a na quèlc arsórsa uficièla.
El cumédi dal Molière i descurìven dal deblèsi dl òm, cuma dla geluśìa, dla gretèsa, dla falsitê, dla pavùra 'd murìr. In dal mèter chi caràter chè in soquànti situasiòun ridìculi, al Molière al gh'la cavèva 'd fer pasèr al tèimp e anca 'd educhèr, al só pùblic. Dimòndi volti al Molière 'l interpretèva la pèrt prinsipèla dal só cumédi. Pròpi subìt dòp ch'l ìva resitê al Malê imaginàri al vgnìva tolt da na tòs dimòndi gròsa ch'la gh' sćiupèva na vèina in di pulmòun e la 'l masèva.

Ōvri

Vóś lighèdi

Eter prugèt

Colegamèint estèren