Albinèa

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Arzân Emiliàn

Provincia di Reggio Emilia-Stemma.png Artécol in dialèt arzân Reggio Emilia-Stemma.png

AlbineaAlbinèa
Albinea chiesa portico 02.jpg
Portico della chiesa parrocchialePôrdegh ed la Cêṣa parochiêla
Provincia Reggio Emilia.svg
Mirino.gif
Albinea-Stemma.png
ProvinciaPruvînciaPruvèinsa
provincia di Reggio EmiliaRèz
AbitantiAbitântAbitànt
(febbraio 2007fervêr 2007)
8 252
SuperficieMetradûraEstensiòun
(187 ab/km²)
44,02km²
AltitudineAltèsaAltèssa
166m
Pref.tel. / CAPPrefés e côdisPreféss e còdis
0522 / 42020
Cod.ISTAT/catastoCod.ISTAT/catâstCod.ISTAT/catàst
035001 / A162
CoordinatePuṣisiòunPusisiòun
Nome abitantiNòm di abitànt
AlbinetaniAlbinetân
Santo patronoSânt prutetòurSànt prutetór
(7 agosto7 d'agòst)
San Gaetano da ThieneSân Gaitân
FrazioniVéliFrasiòun
Borzano, Capriolo, Montericco, Botteghe, BrolettoBursân, Caveriōl, Muntréch, Al Butèighi, Burlèt
Comuni contiguiCmûni ṣvinântCumùn tachèdi
(nord) Reggio, (est) Scandiano, (sud) Viano, (ovest) Vezzano sul Crostolo e Quattro Castella(mezanôt) Rèz, (matèina) Scandiân, (mezdé) Viân, (sira) Vsân e Quâter Castē.
Sito istituzionaleSît dla cmûnaSit dal cumùn
SindacoSéndechSéndech
(13/06/04)
Antonella Incerti
Tel. comuneTel. cmónaTel. cumùn
0522-590211
Email comuneEmail cmónaEmail cumùn

Evoluzione demograficaCambiamèint dal nómer di abitânt int al tèimpCambiamèint dal nómmer di abitànt in dal tèimp

(anno)(ân)(àn)
(abitanti)(abitânt)(abitànt)
1861
3 249
1871
3 373
1881
3 275
1901
4 249
1911
4 836
1921
5 616
1931
5 571
1936
5 520
1951
5 590
1961
4 687
1971
4 608
1981
5 830
1991
6 764
2001
7 750
2007
8 252
Dati Nómer ed l'Nómmer ed l'ISTAT - elaborazione grafica Wikipedia.- grâfica ed la Vichipedèia.- gràfica dla Vichipèdia.

Albinèa (Albinea in italiân - ciamêda da j arzân "La Fôla" anca se "Fôla" l'é al nòm dal cèinter dal paèiş) l’é un cmûn ed la pruvîncia ed Rèz al só teritôri al se sparpâgna fra l’êlta pianûra e al prémi culèini ed l’ Apenèin arzân. L’é coleghê a Rèz cun un servési ed trâm sitadèin.

Stòria

Int la stòria 'd Albinèa a gh'é dal prôvi che ché a ghe stêva ed la gînt bèle int al peréiod prema ed la stôria, difâti è stê catê in divêrs pûnt dal cmûn: per eṣèimpi, al Butèighi (in dóv' a segnalê ânch sègn ed cà 'd l’etê rumâna), in localitê Brulèt e 'd la grôta naturêla ed la “ Tâna ed la Musèina” atâch a Bursân. Dal 1797 al 1805 l’é stêda unîda a Rèz, dôp, int al 1808, a Vsân. Cun la Restaurasiòun l’é stêda unîda a Scandiân. Farini int al 1859 al gh’à turnê a dêr l’indipendèinsa. La Pēv 'd Albinèa, ûn di sémbol ed la stòria de sté cmûn, la vîn citêda int al diplôma d’ Ottone II dal 980 cun tétol ed Sân Prôsper , ch’ a’s zûnta in sègvit còl ed la Nativitê ed M.V. Albinèa l’ é numinêda int al 1057 in ‘na bòla dal pêpa Stefano IX in favōr dal cunvèint ed Sân Prôsper. Dal 1070 Albinèa, cun al castèl e la Pēv, l’ēra ‘na proprietê dal vèschev ed Rèz ch’al gh’îva ânch un palâs. Int al 1412 al pêpa Giovanni XII l’à alvê in cuntèa al fèdev ‘d’Albinèa a l’à dê l’invistidûra a Giovanni Manfredi ch’al gh’îva bèle al pusès ed Bursân, Jân, Muntréch, Pratsōl e Muciatèla. La faméja l’à tgnû al fèdev fîn al 1730. Int al 1738 al dóca Francesco III d'Este a n’à invistî al marchèiṣ Alessandro Frosini. Ed particulêr impurtânsa ânca la stòria dal castèl ed Muntréch, pusès préma dal vèschev ed Rèz, pó di Fogliano e dôp di Manfrêdi e d’êter. A la fîn dal XVIII sècol Muntréch al gh’îva 488 abitânt. Cun la Restaurasiòun la frasiòun la và a fêr pêrta dal cmûn de Scandiân e int al 1859 ‘d Albinèa. Al cmûn ed Bursân l’é arcurdê in ducumèint dal 1315. Al s’é mantgnû indipendèint fîn a la fîn dal XVIII sècol quând al gh’îva ‘na popolasiòun ed 896 abitânt, mèinter Albinèa a n’in cuntêva mēno ed 600. Cun al Restaurasiòun Bursân l’é stê unî préma a Scandiân e pó, int al 1859, a ‘d Albinèa.

Personâg famōṣ

Galeréia fotogrâfica

Materiêl pr'andêregh in fònda

(manca)Lésta di léber e documèint impurtântLésta di lébber e documèint impurtantBibliografia ed opere di riferimento:

Léber.png
  • Baricchi W., a cura di, Insediamento storico e beni culturali alta pianura e collina reggiana, Reggio Emilia, 1988.
  • Bulgarelli M. C., Marzi M.A., Albinea fra arte e storia in età canossiana, Albinea, 1992.
  • Enciclopedia dei Comuni d'Italia. L'Emilia Romagna paese per paese, Firenze, 1987.
  • Iotti M., Villa Viganò di Albinea. Cenni storici ed…enologici. In Strenna del Pio Istituto Artigianelli, a. VI, n. 2, 1997, p. 39 – 43.
  • Ligabue G., La casa a torre dal Tresinaro al Crostolo, Reggio Emilia, 1985.
  • Corradini A., Immagini della storia di Albinea, Reggio Emilia, 1979.



Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da Albinèa trâta da it.wikipedia.org.
Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.