Mèsic

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn

Provincia di Modena-Stemma.png Artéccol in dialètt mudnés Modena-Stemma.png

Al scûd di Stat Unî Mesicàṅ
La bandéra dal Mèsic


Al Mèsic (México in spagnōl), ufisialmènt Stat Unî Mesicàṅ, l'è na demucrasìa rapreśentatìva ch'la mét insém 31 Stat e 'n distrét federàł e ch'la s cata in dla part più a sud dl'Amèrica Setentriunàla.

Al ciàpa 'l sò nóm da la paròla Mēxihco [me:ʃiʔko] druàda da 'l pòpul di Aztéc, ch'l è viśû lè da 'l XIV sécul a 'l XVI sécul, par batśàr la sò capitàl ch'adès 'l è Sità dal Mèsic, al sèntar più impurtànt dal paéś c'n i sò òt migliòṅ e òt 'd abitànt. Atri sità ch'i pàs'n al migliòṅ e mèś ad cristiàṅ i èṅ anc Guadalajara, Monterrey, Puebla, Toluca, Tijuana, León.

Al Mèsic al cunfìna a nòrd c'n i Stat Unî, ch'i gh'aṅ purtâ via la Califòrgna, al Mèsic Nóṿ, 'l Ariśòna, al Nevàda, al Utah e bòna part dal Culuràdo e dal Wyoming cun la guèra mesicàna-statunitéśa dal 1846/1848 dòp ch'al Tèxas al s 'n éra bèla andâ par sò cònt prima, a èst c'n al gōlf dal Mèsic e c'n al mâr Caràibic, a sud-èst c'n al Belìże e c'n al Guatemàla e a òvest cun 'l ucéan Pasìfic.

Al gh'à na superfìsi ad 1.972.550 km² (al 14śum stat più grand a 'l mónd) e na pupulasiòṅ ad 117.409.830. La sò léngua ufisiàla l'è 'l spagnōl, ma 'l gh'à anc ssant'òt léngui natìvi, e 'l sò presidènt, da 'l 2012, 'l è Enrique Peña Nieto.

Diviśiòṅ pulìtica dal Mèsic

La sò munéda 'l è 'l péśo mesicàṅ e la fèsta nasiunàla la gh'è 'l 16 ad Setémbar p'r arcurdàr al prēt Miguel Hidalgo y Costilla ch'in cal dè lè dal 1810 al s éra arvultâ cóntar la duminasiòṅ spagnōla.

Al Mèsic al ciàpa dimóndi da 'l petròli e da l'indùstria dal màchini esénd al secónd prudutōr dal nòrd-amerìca dòp i Stat Unî. Anc al turìśum al và fòrt chè par via dal sò spiàgi famóśi, cuma qvéli 'd Cancún o 'd Acapûlc, e di pòst in du a gh'è dal ruìni dal vèci siviltà cuma qvéla di Maya.

Dòp l'elesiòn ad Donald Trump cuma presidènt di Stat Unî, ch'in dla sò campàgna eleturàla 'l iva dâ adòs a gl'imigrâ mesicàṅ minga regulàr dgénd ch'i ér'n in bòna part di criminài, di traficànt ad dròga e di stupradōr[1], adès al tycoon al vōl tiràr sù un mur lung al cunfîṅ c'n al Mèsic faghénd-'g-al pagàr tut a lōr in na manéra o in cl'atra.

Nòti


Nazioni del mondo (tradurre)Paèiṣ dal mòndPajîs dal måndPaéś dal mónd | America (tradurre)AmèricaAmericaAmerica
America del Nord (tradurre)Lista di paéś dl'America dal Nord

Flag of Bermuda.svg Bermuda (Regno Unito)Bermùda Flag of Canada.svg CanadaCànada Flag of Greenland.svg Groenlandia (Danimarca)GruenlàndiaFlag of Mexico.svg MessicoMèsic Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg Saint-Pierre e Miquelon (Francia)Saint-Pierre e Miquelon Flag of the United States.svg Stati Uniti)Stat Unî

America Centrale (tradurre)Lista di paéś dl'America dal Sèntar

Flag of Belize.svg BelizeBelìze Flag of Costa Rica.svg Costa RicaCòsta Rica Flag of El Salvador.svg El SalvadorAl Salvadór Flag of Guatemala.svg GuatemalaGuatemàla Flag of Honduras.svg HondurasHondùras Flag of Nicaragua.svg NicaraguaNicaràgua Flag of Panama.svg PanamaPànama

America del Sud (tradurre)Lista di paéś di Antìli

Flag of Antigua and Barbuda.svg Antigua e BarbudaAntìgua e Barbùda Flag of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg Antille olandesi (Paesi Bassi)Antìli Ulandéśi Flag of Aruba.svg ArubaArùba Flag of the Bahamas.svg BahamasBahamas Flag of Barbados.svg BarbadosBarbàdos Flag of the Cayman Islands.svg Isole Cayman (Regno Unito)Ìśuli Cayman Flag of the United States Virgin Islands.svg Isole Vergini americane (Stati Uniti)Ìśuli Vérgini Americàni Flag of the British Virgin Islands.svg Isole Vergini britanniche (Regno Unito)Ìśuli Vérgini Ingléśi Flag of Cuba.svg CubaCuba Flag of Dominica.svg DominicaDuminìca Flag of Jamaica.svg GiamaicaGiamàica Flag of Grenada.svg GrenadaGrenàda Unofficial flag of Guadeloupe (local).svg Guadalupa (Francia)Guadalùpa Flag of Haiti.svg HaitiHaìti Snake Flag of Martinique.svg Martinica (Francia)Martinìca Flag of Montserrat.svg Montserrat (Regno Unito)Montserrat Flag of Puerto Rico.svg Porto Rico (Stati Uniti)Pòrt Ric Flag of the Dominican Republic.svg Repubblica DominicanaRepùblica Duminicàna Flag of Saint Barthelemy (local).svg Saint-Barthélemy (Francia)Sant Barthélemy Flag of Saint Kitts and Nevis.svg Saint Kitts e NevisSant Kitts e Nevis Flag of Saint-Martin (fictional).svg Saint-Martin (Francia)Sant Martìn Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg Saint Vincent e GrenadineSant Vinsènt e Grenadine Flag of Saint Lucia.svg Saint LuciaSanta Lusìa Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad e TobagoTrinidad e Tobago Flag of the Turks and Caicos Islands.svg Turks e Caicos (Regno Unito)Turks e Caicos

America del Sud (tradurre)Lista di paéś dl'America dal Sud

Flag of Argentina.svg ArgentinaArgentìna Flag of Bolivia.svg BoliviaBulìvia Flag of Brazil.svg BrasileBraśìl Flag of Chile.svg CileCîl Flag of Colombia.svg ColombiaCulómbia Flag of Ecuador.svg EcuadorEcuadór Flag of the Falkland Islands.svg Isole Falkland (Regno Unito)Ìśuli Falkland Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg Georgia del Sud e isole Sandwich meridionali (Regno Unito)Geòrgia dal Sud e Ìśuli Sandwich dal Sud Flag of Guyana.svg GuyanaGuyàna Flag of French Guiana.svg Guyana francese (Francia)Guyàna Francéśa Flag of Paraguay.svg ParaguayParaguày Flag of Peru.svg PerùPerù Flag of Suriname.svg SurinameSurinàme Flag of Uruguay.svg UruguayUruguày Flag of Venezuela.svg VenezuelaVenesuéla