Cànada
| C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś |
Artéccol in dialètt mudnés ![]()
Al Cànada (Canada in itagliàṅ e in ingléś a s lèś /ˈkænədə/) 'l è na munarchìa custitusiunàla e federàla dl'America dal Nòrd fata da déś pruìnsi (Culùmbia Britànica, Albèrta, Saskatchewan, Manitòba, Untàri, Quebec, Brunswick Nóṿ, Scòsia Nóva, Ìśula dal Prìnsip Eduàrd e Teranóva e Làbrador) e tri teritòri (Yukon, Teritòri dal Nòrd-Òvest e Nunavut). 'L è 'l paéś più grand dal mónd dòp la Rùsia e 'l sò sìmbul 'l è na fója granda rósa 'd àser.
'L è famóś p'r i sò lâg, specialmènt i Lâg grand ch'i èṅ sinc (Superiōr, Michigan, Huron, Erie e Untàri). 'D Invèr'n a fà dimóndi fréd (quìndas sóta śèr rivànd anc a -40°), 'd Istâ a s pasa da i vint dal còsti a i 25/30 d'l intèran.
Al sò mòt 'l è „A mari usque ad mare“ (Da mâr a mâr) parchè 'l è bagnâ da 'l ucèan Pasìfic e da qvél Atlàntic. Al paéś, ch'al fà part dal Commonwealth, al cunfìna a sud e a òvest c'n i Stat Unî ma 'l è anc vśèṅ dimóndi a la Gruenlàndia (teritòri danéś).
Al léngui uficiàli i èṅ 'l Ingléś e 'l Francéś parchè da 'l XVII sècul al sò teritòri 'l è stâ spartî in culògni da 'l Régn Unî e da la Frància. Al Cànada 'l è pò dvintâ indipendènt in dal 1867 quànd 'l è nâ, anc s'in na manéra pîna sōl in dal 1931 quànd 'l à srâ tut i pònt c'n al Régn Unî.
Al gh'à da piò ad trénta-sinc migliòṅ 'd abitànt e al dróa 'l dòlar canadéś cuma munéda. La capitàla dal Cànada l'è la sità 'd Ottawa ch'la cònta 1.130.761 abitànt e ch'la s cata in dla pruìnsa d'l Untàri. Àtri sità impurtànti i èṅ Turònt (siē migliòṅ e mèś 'd abitànt a 'l incìrca), Montreal (quàtar migliòṅ sù e śò), Vancouver (2.116.581), Calgary (1.079.310), Edmonton (1.034.945) e Quebec City (715.515).
Culegamènt estéran
Bermuda (Regno Unito)
Canada
Groenlandia (Danimarca)
Messico
Saint-Pierre e Miquelon (Francia)
Stati Uniti)
Belize
Costa Rica
El Salvador
Guatemala
Honduras
Nicaragua
Panama
Antigua e Barbuda
Antille olandesi (Paesi Bassi)
Aruba
Bahamas
Barbados
Isole Cayman (Regno Unito)
Isole Vergini americane (Stati Uniti)
Isole Vergini britanniche (Regno Unito)
Cuba
Dominica
Giamaica
Grenada
Guadalupa (Francia)
Haiti
Martinica (Francia)
Montserrat (Regno Unito)
Porto Rico (Stati Uniti)
Repubblica Dominicana
Saint-Barthélemy (Francia)
Saint Kitts e Nevis
Saint-Martin (Francia)
Saint Vincent e Grenadine
Saint Lucia
Trinidad e Tobago
Turks e Caicos (Regno Unito)
Argentina
Bolivia
Brasile
Cile
Colombia
Ecuador
Isole Falkland (Regno Unito)
Georgia del Sud e isole Sandwich meridionali (Regno Unito)
Guyana
Guyana francese (Francia)
Paraguay
Perù
Suriname
Uruguay
Venezuela