Galavròṅ

Da Wikipedia.
Jump to navigation Jump to search

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn

Tri galavròṅ
La sò ghigna


Al galavròṅ (nóm sientìfic Vespa crabro) l'è n'aśióla uriginària d'l Európa, la più granda dla famìja di Vespidae.

A s trata 'd 'n insèt magna-carna ch'al s adàta anc a magnàr la pólpa dla fruta e 'l nètar par ciuciàr al sùcar. Al fà 'l sò gnal druànd dal fibri vegetàli misćiàdi cun la sò salìa, faghénd sù dal strutùri a eśàgun ch'i pàran fati 'd cartòṅ.

Al galavròṅ fémna 'l è bòṅ ad pùnś'r i nemìg o 'l sò vitmi c'n un bśî ch'al gh'à in dal cûl. In d'l óm al sò murśgòt al fà dimóndi mâł, al dà fastìdi e 'l fà infiàr la pèl mo pò a pasa incòsa a part i caś ad shock anafilàtig ch'i pōl'n anc purtàr a la mòrt, specialmènt quànd al puntùri i èṅ soquànti o s'i èṅ qvéli dla vrèspa mandarìna, cgnusùda cuma galavròṅ sasèṅ[1]. Tut i an c'l insèt chè al masa na sinquantìna 'd parsòni sōl in Giapòṅ.

I galavròṅ, ch'i gh'aṅ dal bandi scuri e śali lung tut al sò còrp, i mōr'n in aṿtòṅ a part la regìna gravda ch'la cata di pòst quaciâ par pasàr 'l Invèran par pò dar vita a dal culògni da sènt a tarśènt mémbar. I màgnan la fruta madùra, pir, póm, ua e brugni ruinànd-la, o di insèt più cic e di ragn.

Culegamènt estéran

Àtar prugèt

Nòti