Pàja

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn
Dal pìli 'd bali 'd pàja quacèdi da 'n tél còuntra l' umiditè
Soquànt masèt lighê 'd pàja 'd rìś

La pàja (paglia in italiàn) la deśvìn dal tàj 'd al granàj quànd a s sernìs i chìc dal stòpi e a s tóś i só culem madurê e pasî. El granàj mjóri per la só pàja egl' în: al furmèint, al furmintòun, 'l òrś, l' avèina, al rìś, al mìj, la sègla e al farilòun.

La pàja la servìs al cuntadèin ch' al la tóś sù in soquànti bàli, da tgnìr s'chèdi còunt'r a la mùfa anca per 'l invêren. Se invéci al cuntadèin al pèinsa 'd an tórla mìa sù, ch' l' an gh' servìs brìśa, la pàja l' armagnarà in dla tèra dòp ed la batdûra e la gh' gnarà arvultèda insèm quand a s'rà al mumèint 'd l' aradûra.

'L ûś 'd la pàja

La pàja la s è sèimper druvèda fìn da tèimp dimòndi antìg, smercèda insèm a la tèra per fèr di quadré p'r el cà, per fèr dal còrdi, p'r imbutìr i sac ch' i gnìven druvê da materàs.

Incō la s dróva incòri cuma integrasiòun dal magnèr 'dal vâchi, cme lèt dal bèsti in sìma al pavimèint 'dal stâli, in dû la s smèrcia al buàsi e la finìs ind la màsa.

Soquànti cartéri i dróven la pàja per fèr la celulóśa ch' la gh' servìs a fabrichèr la chèrta.

Dòp un quèlc tratamèint, la pàja la vin s'ciarìda, magàri culurèda, pò fàta sù a trèsa per fèr di capē e dal bòrsi.

In dl aredamèint, la pàja la s dróva per fabrichèr dal scrâni.

Vóś lighèdi

Ligàm a fōra