Pandôr

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn
Un pandôr clàsic, cun in sima al sùcar a vēl


Al pandôr (pandoro in itagliàṅ) 'l è un dóls tìpic verunéś ch'a s magna durànt al Nadâl.

A s diś che gl'urìgini dla ricèta i èṅ da pascàr in Austria in du a s faśiva al Paṅ ad Viéna, prubabilmènt ligâ in na sèrta manéra a la brioche francéśa. Par di àtar invéci, al prév daśgnìr da 'l Pane de oro ch'a s magnàva in dal tavli di Venesiàṅ pîn ad bèsi.

'L è nâ in dal 1800 cuma evulusiòṅ dal Nadalin, un dóls verunéś. Al 14 'd Utóbar dal 1894 Domenico Melegatti, fundadór dla cà dulciària ch'la pòrta al sò nóm, al depòśita a 'l ufìsi di brevét, un dóls mòrbid e cun al caraterìstic còrp ch'al par na stéla cun òt punti, cuma n'òpera dal pitór Angelo Dall'Oca Bianca.

Insém al Panetòṅ i èṅ i dóls itagliàṅ più famóś ad Nadâl.

La pasta dal pandôr l'è mòrbida e ad culór durâ, parchè a gh'è dèntar di óṿ, e l'udóra ad vanìja. La fórma l'è a trònc 'd un côn, fat a stéla. I àtar ingrediènt i èṅ: farìna, sùcar, óṿ, butèr, butèr ad cacào e alvadór.

La tecnica ad lavurasiòṅ l'è dimóndi cumplèsa parchè a gh vōl un muć ad pasàǵ parchè al sia prònt.

Al pandôr tradisiunàl al n gh'à minga di candî e dla créma ma al dè 'd incō a s cata da tut parchè i s véndan bèṅ.

Prima ad magnàr-al, 'l è méj scaldàr-al un póc.

Al pandôr industriàl 'l è vindû da spés in scatli ad cartòṅ cun al sùcar a vēl mis in un sactèṅ a part acsè quéi ch'i al tóśan i pólan sarnìr se druàr-al o no. Esénd-ag bèla dal sùcar dèntar, al pandôr 'l è dólś ad suo.