Vergògna

Da Wikipedia.
(Reindirizzamento da Vargóggna)
Jump to navigation Jump to search
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn
Na figùra ed Goya di inìsi dl Otsèint, in sìm'ala vergògna.

La vergògna o vergòggna l'è n'emosiòun ch'la 't bùta śò e ch'la deśvìn da 'l dispiaśér 'd ès'r andê còunter a dal reghli, ed custùm o anc ed moralitê, a n quèl che i agìnt i se srèven aspetê da tè, un quèl ch't egh'tìn anca tè, mo te n'gh l'ê mìa cavèda 'd stèr-'gh adrē. La vergògna 'l è anc la prìma emosiòn ch'la ciàpa un diśgrasiê, un stigmatiśê,[1] na persòuna emarginèda da 'n grùp per un quèlc motìv.

La vergògna, a diferèinsa dal catèr's in imbarâs in na situasiòun ch'la nn es piêś minga tant, la 't tin adrē anc quand tè 't n'al vrèv, quand 't egh pèins anc sōl da luntàṅ.


«
Gli occhi sono la dimora della vergogna.»
(IT)(Un pcunsèin tolt dala "Repùblica" 'd Aristòtel, IV séc. prìma 'd Crìst)
«
I ôć i ìn la edla vergògna.»

Manéri ed dìr

  • (CARPŚ) Purcùs 't enn î èter! Vergògn-et! (IT) Maiale che non sei altro! Vergognati!.
  • (CARPŚ) Fèr un ât da vergugnèr-es,[2] (IT) Compiere un atto da vergognarsi.
  • (CARPŚ) Dàṅ o vergòggna! (IT) (lett.) O danno o vergogna![3]
  • (CARPŚ) Vō-'t lasèr lè la vergògna?![4] (IT) (lett.) Vuoi lasciar lì la vergogna?! (fig.) Vuoi lasciar nel piatto l'ultimo boccone?!
  • (CARPŚ) Cuàcia el vergògni! (IT) Copri le pudenda!

Na pitùra indû la modèla la s vergògna 'd fèr-es tōr śò, Pierre Carrier-Belleuse, 1900.

Vōś lighèdi

Èter progêt

Noti e referèinsi

  1. (EN) Erving Goffman in dal só liber "Stigma: Notes on the Management of Spoiled Identity" dal 1963.
  2. (CARPŚ) e (IT) In dal disiunàri "Dèscòrèr Càrpšan" ed Massimo Loschi, Chèrp, novèmber 2016, a s escrìv: „fêr un at da vèrgùgnêrès.
  3. (CARPŚ) e (IT) In dal "Dizionario del dialetto carpigiano" ed Grasiàn Malagòli e Anna Marìa Ori, Mòdna 2011, a s escrìv: „daan o vergòggna!”.
  4. Ibidem a s escrìv: „vóo t lasèer lè la vergòggna?”

Colegamèint estèren