Paragónimus kellicòtti

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn



Al Paragónimus kellicòtti (nóm sientìfic “Paragonimus kellicotti”) 'l è 'n bêg parasìta trimatôd cun la pansa piàta dla famìja di Troglotrematidae cuma 'l Paragónimus westermàni. 'L è ad culōr maròṅ, c'n un còrp fiàp ad fórma uvàla cuma 'n grâṅ 'd cafè e dal vintóśi ch'al dróa par tacàr-'s a 'l sò òspit. Al viṿ in dl'Amèrica dal nòrd (in dua 'l è endèmig), e in Àśia specialmènt. Par vìv'r al parasìta cuma larva al gh'à da pasàr prima p'r al lumàghi 'd àqua, pò p'r i gàmbar o gl'aragósti. Sōl in ùltim al riva a i mamìfar cuma i gat, al spusli, i viśòṅ, i caṅ, i nimài, i sórag, al lóntri o anc 'l óm in dua 'l è respunsàbil 'd un brut mâł ciamâ Paragonimìaśi ch'al pōl anc masàr parchè al frusta i palmòṅ [1].

Al Paragónimus kellicòtti 'l è ermafrudìda parchè al gh'à i òrgan sesuài di masć e anc qvéi dal fémni dònca 'l è bòṅ ad fecundàr-as da par lò. Al pōl vìv'r in di àqui dólsi o salàdi sénsa prubléma. I óṿ i finìs'n in dl'àqua c'n i pét di mamìf'r infèt.

Di gàmbar, al bèsti ch'i tàcan la paragonimìaśi a 'l óm

Quànd a s magna di gàmbar minga còt bèṅ, a s pōl ciapàr al vérum. In d'l óm al bêg s fà strada in dal còrp (da adûlt al riva a èsar lung 1 cm a 'l incìrca) par rivàr in dal sò budèli. In séguit al sa spòsta a 'l sarvèl o a i palmòṅ in dua al s sèra dènt'r a na cisti faghénd impinìr 'l òrgan ad lìquid. Al vérum al pōl andàr avànti acsè anc par vint an, faghénd vgnir la tós, fadìga a tōr fiâ, śbóc ad sangṿ, stufìśia e févra. Da spés a 'l s véd anc giràr sót-pèla.

Culegamènt estéran

Nòti