Neglèria fowleri

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn


La Neglèria fowleri (nóm sientìfic Naegleria fowleri, cgnusùda anc cuma Améba Magna-Sarvèl [1]) 'l è 'n èsar prutìsta (p'r inténd'r-as, la n è minga na bèstia e gnanc na piànta) che dal vòlti la pâr n'améba e dgl'atri vòlti 'n còrp flagelâ.

Al fórmi difarénti dla Neglèria fowleri
Ingrandimènt ad soquànti Neglèria fowleri

La viṿ in di àqui dōlsi di fiùm e di lâg in dua la s cata bèṅ quànd i èṅ caldi méntar s'la temperadùra la s arbàsa 'd sóta di déś grâd la s sèra 'd dèntar dna cisti par prutéś'r-as. La scampa bèṅ anc da par lē ma a difarénsa dgl'atri dū spéci ad Neglèri, la Neglèria gruberi e la Neglèria lovaniensis, la pōl dvintàr anc un parasìta patògen par 'l óm cauśànd un mâł ciamâ Meningoencefalìte amèbica primària ch'la pòrta a la mòrt in dal 97% di caś in dal gir dna stmana. S'un qualchidòṅ a vèṅ in cuntàt cun la Neglèria tirànd sù p'r al naś dl'àqua in dua a gh 'n è, bvénd-la a n sucéd gnint invéci, l'améba la s fà strada p'r i bulb ulfatìṿ e la riva a 'l sarvèl in dua la s multiplìca magnànd-al in quàt'r e quàt'r-òt. Dòp soquànt dè ad févra, gòmit, mâł ad tèsta, alucinasiòṅ e coma, la parsòna ch'la 'l ciàpa l'è praticamènt cundanàda.

Par far fóra la Neglèria a s pōl druàr dal clôr ma qvést chè a s pōl far sōl in pisìna o in di aquedót e minga in di àqui caldi in mèś a la natùra in dua a s và par nudàr.

Nòti

Àtar prugèt