Vai al contenuto

Câr

Da Wikipedia.
(Reindirizzamento da Car)

C'l artìcol chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn

Un carèt tirê da 'n cavàl.


Al câr, dìt anc carèt o carèta (in itagliàn carro o carretto o carretta, da 'l latèin carrus), 'l è na manéra 'd traspurtèr di quêl o anca dal persòuni sù dō o quàter ródi, sìa che a tirèr i sìen dal bésti o anc di cristiàṅ o anca 'n mutōr. Al lègn druê per custruìr-i al dēv èser dimòndi ciùnt, c'ma quèl dla quérsa, vìst che 'l câr al gh'à da tgnìr a bóta a la néva, a la pióva e ai squâs 'd sòt a 'l pēś edla mercansìa.

Soquànti sorti ed câr

[mudéfica la surzéia]
  • Al câr da l'ùa: per purtèr l'ùa a la cantèina dal vèin
  • Al câr da mort: al câr mortuàri
  • Al carèt di ślê: quêl ch'al vend i ślê in gir p'r el sitê

Manéri ed dìr

[mudéfica la surzéia]
  • (CARPŚ) Mèt'r al câr davànti ai , (IT) (lett.) Mettere il carro davanti ai buoi, (fig.) Sottovalutare le difficoltà, Agire alla rovescia[1].
  • (EGL) Tirèr la carèta, (IT) (lett.) Tirare la carretta, (fig.) Mantenere la famiglia.
  • (MUD) Éser un car ratt,[2] (IT) (lett.) Essere un carro rotto, (fig.) Essere malandato in salute.


(CARPŚ)

«
...lò, Restito, l'era gnu a cà cun un car nov, e tutt i eren curs in mes a l'êra a guardèrel! E cuma l'era pin ed «maledisiòun» per tgnir luntan i catìv teimp e la timpesta seca! Sota al timòun, ch'al bisòun dala cresta tutt verd cun la boca averta e i ragassòo ch'il vriven tuchèr e al gh'feva paura e al gh'feva curag! Dedrè, dsover dal mulinèl, al gh'ìva ch'al testòun cun d'intorna tutt chi gràp d'ua colorè... Alòra a s vivìva anch ed sodisfasiòun e al padròun vec l'era arivè e l'iva ditt: «Restito, che bel car!» E la ginta, quand al pasèva per andèr a la Segra cun i bò, tutt quacè ed cuèrti operèdi cun i fioc, is fermeven in mes a la streda e i ggiven: „Che tachèda, Restito!”»
(dal Carlo Contini, al còunt "Al car" in "Al car - Racconti carpigiani", Chèrp, 1983, pâǵ 79)

Vōś lighèdi

[mudéfica la surzéia]
Na foto artìstica dal Jack Delano dal 1941 c'n un câr ch'al porta in sitê in dal sabet dopràṅś dla ginta tùta in tîr, in dla Geòrgia.

Èter progêt

[mudéfica la surzéia]

Colegamèint estèren

[mudéfica la surzéia]

Noti e referèinsi

[mudéfica la surzéia]
  1. (CARPŚ) e (IT) Dizionario del dialetto carpigiano, dal G. Malagoli e dl'A. M. Ori, Mòdna 2011.
  2. (MUD) e (IT) "A m'arcòrd - Dizionario enciclopedico del dialetto modenese", dal Sander Bellèi, Frèra 1999.