Cēşa ed Sân Pēder (Rèz)
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Arzân |
La Cēşa ed Sân Pēder (Chiesa di San Pietro in italiân) l'é un stâbil religiōs dedichê a i Sânt Pēder e Prôsper, in Via Emélia Sân Pēder int al cèinter stôrich ed Rèz.
Stôria
[mudéfica la surzéia]La cēşa l'é stêda cumincêda int al 1586, só un progèt ed Giulio della Torre, architèt ed Bològna, cun di cambiamèint fât dōp da Sebastiano Soria. Int al 1629 è stê tirê só l'impunèinta cópla, disgnêda da l' abê Paolo Messori; int al 1782, finî la facêda, a finés ânca la lònga vicènda ed la costrusiòun ed la Cēşa.
La vîn só in un pôst in dó, in època dimòndi antîga, a gh'ēra 'n' êtra cēşa dedichêda a Sân Pēder, ciamêda apûnt Cēşa ed Sân Pēder, citêda in un documèint dal 1140. Còsta int al 1513 la vîn dêda a i Benedetèin, in dal pôst dal cunvèint, ch'l'ēra a l'ardôs dal mûri ed la sitê, butê zò int la famōsa "Tajêda" vrûda, per ragiòun militêri, da Alfonso d'Este sgnōr ed Frêra.
I frê, dal mumèint ch' a gh'îven di sôld, a cumîncen préma ed tót la costrusiòun, atâch a la cēşa vècia, 'd un cunvèint nōv (dedichê adèsa a i Sânt Pēder e Prôsper). In stê sintû divêrs architèt spêlter, e a s' é finî cun al siēlier al progèt ed l'arzân Leonardo Pacchioni.
Int al 1524 è stê finî la préma pêrt ed l'ôvra, ch' l'ēra al Chiōster céch, cun l'elegânsa dal só clòuni in cêr stil rinasimentêl.
Vêrs al 1580 a s'é cumincê i lavōr int al Chiôster grând, sicuramèint int la progetasiòun a gh'à 'vû al só pèiş al mudèl dal Palâs Tè a Mântva (disgnê da Giulio Romano). Sōl a sté pûnt al pôst ed la vècia Cēşa ed Sân Pēder, fâta int al Medioēv, l'é stê tôt da la cēşa nōva, pió grânda e dubêda, in armunéia cun l'insèm dal cunvèint nōv, stà cēşa l' é incòra incō 'na testimuniânsa impurtânta ed la cultûra emiliâna dal Rinasimèint e dal stîl ciamê Manierismo.
Spiegasiòun
[mudéfica la surzéia]La cēşa la preşèinta un impiânt a navêda, secònd al règoli ed l'architetûra impôst da la Controriforma.
L'intêren l'é asê lêregh, inluminê préma 'd tót dal fnèstri grôsi dal preşbitèri e 'd la cópla. 'Na réca dubadûra barôca, cun stóch e duradûri, la s' adâta bèin cun l'architetûra ed tót l'intêren; da nutêr a i lê dal preşbitèri i dû côro, dèinter a ûn a gh'é un ôrghen ed valōr ed Domenico Traeri (1721); i côro a gh'àn a i fiânch dal clòuni a turtiòun ch' arcôrden, cun ciarèsa, l'Altêr ed la Cunfesiòun ed la Başélica ed Sân Pēder ed Ròma. Al tânti capèli ch' a gh'é a i lê în dubêdi cun di quêder cun figûri religiōşi, ed diferèint interèsi e valōr artéstich.
În impurtânt i quêder ed Luca Ferrari (ciamê Luca da Reggio) (1605 – 1654) che rapreşèinten al Batèz ed Gesó e al Nôs ed Câna.
Êtri fôto
[mudéfica la surzéia]
La navêda vêrs l'altêr
La navêda vêrs l'ingrès
Cópla vésta da l'intêrn
_02.JPG)
_04.JPG)
_08_cupola.JPG)
Êter progèt
[mudéfica la surzéia]
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Cēşa ed Sân Pēder (Rèz)
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da Chiesa di San Pietro (Reggio Emilia) trâta da it.wikipedia.org.
Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.