Torquato Tasso

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Torquato Tasso (Surènt, 11 ad Mars dal 1544 - Róma, 25 'd Avrìl dal 1595, a s lèś [torˈkwaːto ˈtasso] in itagliàṅ) 'l è stâ 'n puvéta, scritōr e dramatùrg itagliàṅ, òṅ di più impurtànt dl'Itàglia dal XVI sécul.

'L éra uriginàri dal Régn ad Nàpuli, ùltim di tri fiōi ad Bernardo Tasso, óm ad létri venesiàṅ e nòbil bergamàsc a 'l servìsi dal prìnsip ad Salèrun, e dla dama napulitàna Porzia de' Rossi, nòbila anc lē cun dal raìś tuscàni. Quànd 'l éra pìcul l 'l è stâ custrét a lasàr la sò tèra insém a sò pàdar par tgnir adrē a 'l prìnsip ch'l éra stâ casâ via da 'l régn parchè al s éra mis cónt'r a l'inquiśisiòṅ spagnōla vluda p'r al vicerè ad Nàpuli Pedro Álvarez de Toledo y Zúñiga.

In dla sò vita 'l à laurâ dimóndi a la cōrt di Èst a Frara, durànt i an d'l arnasimènt fraréś, sità in dua 'l à scrit la sò òvra più impurtànta, al puéma eròic in vint cant Geruśalèm libràda (1581) ch'l è stâ tradót anc a 'l èstar, e la fòla pasturàla Amìnta (1573), e in di ùlt'm an anc p'r al Stat dla Céśa, pòst in du 'l à cumpòst soquànt tèst ad caràtar religióś. 'L è stâ anc a Mantṿa, a Padva e a Urbîn e a Bulógna, sènt'r in du 'l à fat i sò studi.

In dal sò òvri al dava vōś a gl'aspirasiòṅ e al cuntradisiòṅ d'l óm mudèran, c'n i sò cunflìt.

Culegamènt estéran

Àtar prugèt

Wikimedia Commons contiene file multimediali su Torquato Tasso