Tomas Arana
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |

Thomas Clifford Arana (Auburn, 3 'd Avrìl dal 1955, a s lèś [tɑː'məs əˈrɑːnə] in ingléś) 'l è 'n atōr americàṅ naturaliśâ itagliàṅ.
Biugrafìa
Thomas 'l è carsû a San Francisco in na famìja pòvra, cun dū fradèi e dó surèli più grandi, cun sò pàdar ch'l è andâ via quànd al gh'iva sinc an. A déś an 'l à tacâ a lauràr in un supermarcâ 'd italo-americàṅ par purtàr a cà di bèsi. In séguit 'l à studiâ recitasiòṅ a 'l American Conservatory Theater faghénd al sò debùt cuma atōr in dal 1976 faghénd un pajàs in dla cumèdia televiśìva The Taming of the Shrew trata da 'n lavōr ad William Shakespeare.
In séguit 'l è partî par na vacànsa in Itàglia in du 'l à cgnusû par caś 'l atōr arśàṅ Romolo Valli e la regìsta Lina Wertmüller ch'la 'l à tòlt par far-ag far na part pìcula in dal sò film dal 1978 Fatto di sangue fra due uomini per causa di una vedova. Si sospettano moventi politici (1978), cun prutagunìsta la Sophia Loren, Marcello Mastroianni e Giancarlo Giannini.
Arana 'l è armàś a vìv'r in Itàglia, fra Nàpuli e Róma, recitànd in film cuma la cumèdia śala Giallo napoletano (1979), cun l'Ornella Muti e Michel Piccoli, e 'l drama La pelle (1981) dla regìsta Liliana Cavani, in du 'l à incruśâ su 'l set Burt Lancaster, la Claudia Cardinale e incóra Mastroianni in dla part dal scritōr Curzio Malaparte. Vèrs la mità di an Utànta 'l à laurâ in televiśiòṅ tulénd part a soquànt film TV cuma Tango glaciale, Otello, in dla part ad Iago, e Perfidi incanti, pelìcula a epiśòdi cun Toni Servillo.
Subìt dòp al gh la cava a catàr dal parti più impurtànti cuma qvéla dal campiòṅ ad tuf armàś paraliśâ in dla cumèdia dramàtica Io e mia sorella ad Carlo Verdone, qvéla dal prutagunìsta dal film ad scarésa Il maestro del terrore ad Lamberto Bava, qvéla 'd Làśar in dal film bìblic L'ultima tentazione di Cristo, cun Willem Dafoe in dla part ad Geśù, qvél d'l amànt dla Brigitte Nielsen in dal drama eròtic Domino, qvéla dal bibliutecàri Ewald in dal film ad scarésa La chiesa cun na śōvna Asia Argento e qvéla dal purtēr 'd albêrg in d'l eròtic Intimo cun l'Eva Grimaldi e Leonardo Treviglio.
Da i an Nuànta in avànti i gh śibìsan di rōi anc a Hollywood, tacànd da 'l blockbuster Caccia a Ottobre Rosso (1990), faghénd la part cica ma impurtànta dal cōg rus Loginov su 'l sotamarèṅ “Utóbar Rós”, e pò cuntinuànd cun Guardia del corpo (1992), cun la còpia Kevin Costner/Whitney Houston, c'n al western Tombstone (1993), cun prutagunìsta Kurt Russell e Val Kilmer, c'n al noir L.A. Confidential (1997), filmòṅ cun Kevin Spacey, Russell Crowe, Guy Pearce, la Kim Basinger e Danny DeVito, e c'n al drama Fiore bruciato (1999) insém a la Clea DuVall. In Itàglia a 'l ém vist invéci in La setta (1991), film ad scarésa cun la Kelly Curtis e Giovanni Lombardo Radice scrit e prudót par Dario Argento, e in di thriller Body Puzzle (1992), a fiànc dla Joanna Pacuła, e Bugie rosse (1994), in còpia cun la Gioia Scola.
In di an Dumìla al cuntìnua a far avànti e indrē da 'l Atlàntic, recitànd in dal stòric Il gladiatore (2000), in dla part ad Quìnt a fiànc ad Russell Crowe, in dal film ad guèra Pearl Harbor (2001), cun prutagunìsta Ben Affleck, in dal sentimentàł Chimera (2001), in còpia cun la Iaia Forte, in dla pelìcula 'd asiòṅ Derailed - Punto d'impatto (2002), cun prutagunìsta Jean-Claude Van Damme, in dal thriller cun Matt Damon The Bourne Supremacy (2004), in dal pulisiésc Legami sporchi (2004), e in dal drama Defiance - I giorni del coraggio (2008), insém a Liev Schreiber e a Daniel Craig.
Fra i sò ùltim lavōr a 'rcurdém al thriller ad fantasiénsa Limitless (2011), cun Robert De Niro e Bradley Cooper, al fantàstic Il cavaliere oscuro - Il ritorno (2012), cun Christian Bale in di pagn ad Batman e lò in qvéi dal sò avucàt, Guardiani della Galassia (2014), cun prutagunìsta Chris Pratt méntar lò 'l à fat 'n ambasadōr Kree, al drama stòrig Ustica (2016), in dla part d'l unurévul Fragalà, e 'l dramàtic Napoli - New York ad Gabriele Salvatores.
A ém vist Arana dimóndi da spés anc in série televiśìve o fiction cuma Miami Vice, The Hunger, Walker Texas Ranger, E.R. - Medici in prima linea, Law & Order: Criminal Intent, Senza traccia, CSI: Miami, Crossing Jordan, 24, CSI - Scena del crimine, Rebecca, la prima moglie, Tutti pazzi per amore, 6 passi nel giallo, The New Pope, Imma Tataranni - Sostituto procuratore e Mike, in dla part dal pàd'r ad Mike Bongiorno.
Insém a Christopher Walken e a Matt Dillon 'l à recitâ in dal vìddeo Bad Girl dla Madonna.
Arana, ch'al s definìs 'n óm ad sinìstra ma luntàṅ da la pulìtiga, al gh'à tri fiōi masć.
Filmugrafìa
- 1978 - Fatto di sangue fra due uomini per causa di una vedova. Si sospettano moventi politici, regìa dla Lina Wertmüller
- 1978 - Giallo napoletano, regìa ad Sergio Corbucci
- 1981 - La pelle, regìa dla Liliana Cavani
- 1984 - Tango glaciale – Film TV
- 1985 - Otello, regìa ad Carlo Zago – Film TV
- 1985 - Perfidi incanti, regìa ad Mario Martone – Film TV
- 1986 - Incidente di percorso, regìa ad Donatello Alunni Pierucci
- 1987 - Io e mia sorella, regìa ad Carlo Verdone
- 1987 - Il cespuglio delle bacche velenose, regìa ad Gianni Lepre – Film TV
- 1988 - Intimo, regìa ad Beppe Cino
- 1988 - Umi e, regìa ad Koreyoshi Kurahara
- 1988 - Il maestro del terrore, regìa ad Lamberto Bava – Film TV
- 1988 - L'ultima tentazione di Cristo (The Last Temptation of Christ), regìa ad Martin Scorsese
- 1988 - Domino, regìa dl'Ivana Massetti
- 1989 - Francesco, regìa dla Liliana Cavani
- 1989 - Rosso di sera, regìa ad Beppe Cino
- 1989 - La chiesa, regìa ad Michele Soavi
- 1990 - Sapore di morte, regìa 'd Alfonso Brescia
- 1990 - Caccia a Ottobre Rosso (The Hunt for Red October), regìa ad John McTiernan
- 1990 - Panama Sugar, regìa ad Marcello Avallone
- 1991 - La setta, regìa ad Michele Soavi
- 1991 - Ombre e nebbia (Shadows and Fog), regìa ad Woody Allen
- 1992 - Misteria (Body Puzzle), regìa ad Lamberto Bava
- 1992 - Guardia del corpo (The Bodyguard), regìa ad Mick Jackson
- 1992 - Out of Control, regìa 'd Ovidio G. Assonitis
- 1993 - Tombstone, regìa ad George Pan Cosmatos
- 1993 - Estasi, regìa dla Maria Carmela Cicinnati e 'd Peter Exacoustos
- 1993 - Bugie rosse, regìa ad Pierfrancesco Campanella
- 1996 - La signora della città, regìa ad Beppe Cino – Film TV
- 1996 - First Kid: Una peste alla Casa Bianca (First Kid), regìa ad David Mickey Evans
- 1997 - Last Cut - Ultimo taglio, regìa ad Marcello Avallone
- 1997 - L.A. Confidential, regìa ad Curtis Hanson
- 1997 - La bella Mafia, regìa ad David Greene – Film TV
- 1998 - Il cuore della foresta (Heartwood), regìa ad Lanny Cotler
- 1998 - Passaggio per il paradiso, regìa 'd Antonio Baiocco
- 1999 - Fiore bruciato (Wildflowers), regìa dla Melissa Painter
- 1999 - Branchie, regìa ad Francesco Ranieri Martinotti
- 2000 - Il gladiatore (Gladiator), regìa ad Ridley Scott
- 2001 - Chimera, regìa ad Pappi Corsicato
- 2001 - Pearl Harbor, regìa ad Michael Bay
- 2002 - Derailed - Punto d'impatto (Derailed), regìa ad Bob Misiorowski
- 2002 - Outpatient, regìa 'd Alec Carlin
- 2003 - The Accidental Detective, regìa dla Vanna Paoli
- 2003 - This Girl's Life, regìa 'd Ash Baron-Cohen
- 2004 - La volpe a tre zampe, regìa ad Sandro Dionisio
- 2004 - Il servo ungherese, regìa ad Giorgio Molteni e 'd Massimo Piesco
- 2004 - The Bourne Supremacy, regìa ad Paul Greengrass
- 2004 - Frankenfish, regìa ad Mark A.Z. Dippé – Film TV
- 2004 - Legami sporchi, regìa ad Giorgio Molteni
- 2005 - Terror Island (Private Property), regìa dl'Elizabeth Dimon
- 2006 - Rampage: The Hillside Strangler Murders, regìa ad Chris Fisher
- 2007 - Lezioni di giallo - Il purosangue (Murder 101: If Wishes Were Horses), regìa ad David S. Cass Sr. – Film TV
- 2007 - Bats 2 (Bats: Human Harvest), regìa ad Jamie Dixon – Film TV
- 2008 - Rebecca, la prima moglie, regìa ad Riccardo Milani – Film TV
- 2008 - Defiance - I giorni del coraggio (Defiance), regìa 'd Edward Zwick
- 2010 - Colpo di fulmine, regìa ad Roberto Malenotti – Film TV
- 2010 - Mission London, regìa ad Dimitar Mitovski
- 2011 - The Roommate - Il terrore ti dorme accanto (The Roommate), regìa ad Christian E. Christiansen
- 2011 - Limitless, regìa ad Neil Burger
- 2012 - Il cavaliere oscuro - Il ritorno (The Dark Knight Rises), regìa ad Christopher Nolan
- 2013 - Romeo and Juliet, regìa ad Carlo Carlei
- 2014 - Guardiani della Galassia (Guardians of the Galaxy), regìa ad James Gunn
- 2014 - The Possession of Michael King, regìa ad David Jung
- 2014 - When Bette Met Mae, regìa ad Wes Wheadon
- 2016 - Ustica, regìa ad Renzo Martinelli
- 2016 - Incarnate - Non potrai nasconderti (Incarnate), regìa ad Brad Peyton
- 2016 - MMA Love Never Dies, regìa ad Riccardo Ferrero
- 2017 - American Satan, regìa 'd Ash Avildsen
- 2019 - The President's Staff, regìa ad Massimo Morini
- 2019 - Ma cosa ci dice il cervello, regìa ad Riccardo Milani
- 2021 - Kalavryta 1943, regìa ad Nicholas Dimitropoulos
- 2022 - Quel posto nel tempo, regìa ad Giuseppe Alessio Nuzzo
- 2022 - Soldato sotto la luna, regìa ad Massimo Paolucci
- 2022 - La Divina Cometa, regìa ad Mimmo Paladino
- 2023 - Il migliore dei mondi, regìa ad Danilo Carlani, Alessio Dogana e Marcello Macchia
- 2024 - Global Harmony, regìa ad Fabio Massa
- 2024 - Non aprite quella bara, regìa ad Matteo Querci
- 2024 - Limonov, regìa ad Kirill Serebrennikov
- 2024 - Napoli - New York, regìa ad Gabriele Salvatores
- 2025 - Django Undisputed, regìa ad Claudio Del Falco
Culegamènt estéran
Àtar prugèt
Wikiquote contiene citazioni di o su Tomas Arana
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Tomas Arana