Strategia del ragno
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
 Strategia del ragno | ||
 Giulio Brogi e l'Alida Valli in na figùra dal film | ||
| Astùsia dal ragn 1970 | ||
|---|---|---|
| Regìa: Bernardo Bertolucci | ||
| Scritōr: Jorge Luis Borges • Marilù Parolini Eduardo de Gregorio • Bernardo Bertolucci | ||
| Atōr: Giulio Brogi • Alida Valli • Tino Scotti Pippo Campanini • Franco Giovanelli • Allen Midgette Claudio Cerioli • Chiara Regina • Giuseppe Bertolucci | ||
| Müsica: Giuseppe Verdi • Giuseppe Blanc • Mina | ||
| Léngua: Itagliàṅ • Emigliàṅ • Tedésc | ||
| Dürä dal film: 110 minüt | ||
| Nasiōṅ: Itàglia | ||
Strategia del ragno (Astùsia dal ragn) 'l è 'n śal pulìtig itagliàṅ dal 1970 ad Bernardo Bertolucci trat da 'n rumànś ad Jorge Luis Borges dal 1944 da 'l tìtul Tema del traditore e dell'eroe. Al film, prudót par la Red Film ad Giovanni Bertolucci insém a la Rai, 'l è stâ preśentâ a 'l 31śum Fèstival ad Venèsia e 'l è ambintâ in dal paéś invintâ ad Tara, in dla basa padàna fra la pruìnsa 'd Parma e qvéla 'd Màntṿa. Al séni i èṅ stadi giràdi fra 'l luj e 'l agóst dal 1969 a Sabiunèda, Pumpunésch, Bresèl (stasiòṅ), Fidénsa (teàtar) e Rivaröl (Villa Longari Ponzone, la cà 'd campàggna in du a stà l'Alida Valli).
In dla pelìcula i vìnan druâ di braṅ ad Giuseppe Verdi (da 'l Rigulét e da Àttila), ad Giuseppe Blanc (Giuinésa) e dla Mina (Come un fior). I diśégn ch'i s véd'n in di tìtui a 'l inìsi i èṅ 'd Antonio Ligabue mént'r atàc a 'l cìnema ad Tino Scotti a s véd al manifèst dal film western L'occhio caldo del cielo.
Durànt al film, traśmìs su 'l prugràma nasiunàł al 25 'd utóbar dal 1970, a gh'è di dascórs in emigliàṅ cuma quànd al masćèṅ al fà «i dìśan ch'l è stâ 'n sacrifìsi» o quànd Pippo Campanini al śibìs a Giulio Brogi dla büśéca. Sóta i pòrdag pò a gh'è na lunga litgàda in dialét fra dū vèć ch'i dìśan «Nò a n gh'è gnint da far, che mì a n pensi minga, 't è mât vê, à't capì? Vê abàsta nê? Nò, nò, minga tant ad basta! Mè s'a t dig na ròba l'è na ròba, stà férum ch'a basta! À't capì adès? Al sà't ad chi 'l è, dla chiesa magiōr? De la Giuliana, ecco. Ta t rangierê. A n gh'è minga tant da rangiàr-as, ólt'r a la dóna e po' dòpa ch'at magn, cata'm dal salàm, mè s'at vō ch'a t dag quàtar śbèrli, una da 'd chè. Acsè vê!»
Sunt
Dòp la fîṅ dla secónda guèra mundiàla e la liberasiòṅ dl'Itàglia da 'l fasìśum, Athos Magnani (Giulio Brogi) al riva in dal paéś ad Tara, ch'i gh stànan sōl di vèć a sò dita, in dua in dal 1936 'l è mòrt sò pàdar ch'al gh'à 'l sò stés nóm (Giulio Brogi), masâ da i fasìsta prima che lò al nasìs. I dū i s sumìlian dimóndi tant ch'i pàran dó gósi 'd àqua. Dòp cal fat da sànguv lè, chi lò in paéś 'l è dvintâ 'n sìmbul dla lòta cóntar la ditatùra tant ch'i gh'aṅ dedicâ na via, un bust e adès al sìndig 'l à fat preparàr anc na targa a sò nóm in piàsa.
Athos, ch'al n sà gnint ad sò pàdar, al và a dascórar prima cun la Draifa (Alida Valli), la sò amànta dna vòlta ch'la gira sèmpar dascàlsa, e pò cun sò tri amìg anti-fasìsta dal tèmp, al tastadōr al culatéi Gaibazzi (Pippo Campanini), al mìstar Rasori (Franco Giovannelli) e 'l pruprietàri dal cìnema dal paéś, Costa (Tino Scotti). Chi lōr tri, dòp avēr dascōrs bèṅ ad lò, i gh dìśan ch'insém a sò pàd'r i ìvan strulgâ 'n piàṅ par far fóra Benito Mussolini durànt na sò vìśita a 'l teàtar dal paéś ma pò, par via dna supiàda, al duce al n éra briśa vgnû e Magnani 'l éra stâ cupâ a òvra 'd un fasìsta vgnû da fóra.
Athos al vrév cgnós'r i fat sucès dabòṅ, a n sèrt punt al taca a pinsàr che la gint in paéś la n la cònta briśa giùsta.