Stóral

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Stóral
un stóral ch'al magna i frut dla lédra
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Sòtrèign: Eumetazoa
Superphylum: Deuterostomia
Phylum: Chordata
Subphylum: Vertebrata
Infraphylum: Gnathostomata
Superclâsa: Tetrapoda
Clâsa: Aves
Sòtclâsa: Neornithes
Superórdin: Neognathae
Órdin: Passeriformes
Sòtórdin: Oscines
Infraórdin: Passerida
Famija: Sturnidae
Gènàr: Sturnus
Sòrta: Sturnus vulgaris Linnaeus 1758

Al stóral (nóm sientìfic Sturnus vulgaris, storno in itagliàṅ) 'l è 'n uśèl pàser-fórum dla famìja di sturnidae.

Uriginàri dl'Euràśia, adès al viṿ praticamènt dapartùt a part al Sudamèrica e 'l Antàrtid, in campàggna ma anc in dal sità. 'L è stâ mis in dla lista dal sènt spéci più impurtànti a far dal dan.

Descrisiòṅ

C'l uśèl chè 'l è lung a 'l incìrca vint cm e 'l péśa da i stanta a i nuànta gram. Vrénd gl'ali al miśùra trénta-sinc cm. 'D Istâ al sò culōr 'l è négar luśènt cun di riflès metàlig vióla e vérd e dal bianc su la punta dal péni. In Invéran al négar al s fà manc pîṅ acsè cuma i sò culōr.

Al bèc a punta al dà su 'l śal in Istâ e su 'l maròṅ in Invéran, al gambi i èṅ su 'l rós, la cóa l'è curta. I masć su 'l bèc i gh'aṅ na maciulìna celèsta mént'r a 'l fémni i gh l'ànan rósa.

Al stóran 'l è bòṅ ad cupiàr i cant di àt'r uśèi o bèsti (cuma i arciàm dal rani, cavri e gat) o anc i sòṅ umàṅ s'a gh s inséggna.

Al magna di insèt ch'al cata rasànd in dla tèra e pò anc dal rumèli, invertebrâ piculèṅ e dla fruta cuma fîg, néspra, sréśa, ulìva e cachi.

Al viṿ insém a sentinàra 'd àtar mémbar. A la sira, dòp avēr magnâ in di camp o in di parc, al grup al cata un pòst par durmìr, in gènar di grup ad piànti, par punsàr a la nòt. In dal far-al, i sìgan dimóndi par sarnìr i pòst più còmad. Tut al scagasàdi dal grup sóta i “durmitòri” i n vànan minga bèṅ par la sàlut.

I stórai i faṅ in gènar tri cuàdi 'l an. I faṅ i gnai in di buś naturài di àlbar o dènt'r a dal maśàgni o sóta a téǵ, curniśòṅ e grudài.

Al fémni i faṅ da quàt'r a òt ōṿ a la vòlta, ad culōr celèst ciàr, ch'i s vèran dòp dū stmani.

Manéri 'd dir

(MIRND) I stór'l a 'ndàr a muć i vîṅ màgar: (IT) Gli storni sono magri perché vanno a stormi.

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Stóral
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Stóral