Séntur

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Séntur
un séntur
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Sòtrèign: Eumetazoa
Ram: Bilateria
Superphylum: Spiralia
Phylum: Annelida
Clâsa: Clitellata
Sòtclâsa: Oligochaeta
Órdin: Haplotaxida
Sòtórdin: Lumbricina
Famija: Lumbricidae
Gènàr: Lumbricus
Sòrta: Lumbricus terrestris, Linnaeus (1758)

Al séntur (nóm sientìfic Lumbricus terrestris, lombrico in itagliàṅ) 'l è 'n vérum a fórma 'd silìndar ch'al fà part dla famìja di Lumbricidae.

Al viṿ in tut al mónd in du a gh'è 'n clima temperâ. Da grand 'l è bòṅ ad rivàr a èsar lung da i dódas a i trénta cm.

Descrisiòn

A s trata dna bistiulìna ad culōr ròśa/marunsèṅ (dadrē l'è più śmòrta) ch'la viṿ sót-tèra. Al sò còrp 'l è fat 'd anèi, lung al còrp a gh'è 'n pès più grôs ch'al s ciàma clitèl.

Par tiràr fiâ al filtra l'ària ch'la s cata in dla tèra. Quànd a vîṅ a piōvar, p'r a n andgàr briśa, 'l è custrét a saltàr fóra a l'ària vèrta.

Ad nòt al magna di rèst vegetài, cuma 'l fój mòrti, ch'al cata fóra dla tèra méntar durànt al giōr'n 'l armàgn lugâ.

Al bēg 'l è ermafrudît esénd ch'al gh'à i òrgan di masć e dal fémni.

Culegamènt estéran

(IT) sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Séntur
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Séntur