Rosanna Schiaffino

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

LʼAnna Maria Schiaffino, cgnusùda méj cuma Rosanna Schiaffino (Génuva, 25 ad Nuvémbar dal 1939 - Milàṅ, 17 'd Utóbar dal 2009, a s lèś [roˈzanna skjaffˈiːno] in itagliàṅ), l'è stada n'atōra e mudèla itagliàna, famóśa specialmènt in di an Ssanta.

Biugrafìa

La Schiaffino da śōvna l'à tacâ a lauràr cuma mudèla, cuntintànd acsè sò màdar Gelsomina Pensieri, cuntésa 'd urìgini indiàni ch'la s fava ciamàr Jasmine. In séguit, dòp avēr vins soquànt cuncōrs ad belésa, l'è andàda a star a Róma a 'l inìsi di an Sinquànta par pò far al sò debùt a 'l cìnema a séd'ś an cun na part cica in dla cumàdia Totò lascia o raddoppia? a fiànc ad Totò e 'd Mike Bongiorno e pò incóra catànd spasi in pelìculi cuma La sfida (1958), film 'd eśòrdi dal regìsta Francesco Rosi, e Un ettaro di cielo, in còpia cun Marcello Mastroianni.

In di an Ssanta a l'ém vista in dla cumèdia L'onorata società (1961), cun Franco Franchi e Ciccio Ingrassia, in d'l aventuróś Il ratto delle Sabine, insém a la Mylène Demongeot e a Roger Moore, in dal drama Due settimane in un'altra città (1962) ad Vincente Minnelli, cun prutagunìsta Kirk Douglas e Tony Randall, in dal drama La corruzione (1963), in dla part dna escort, in dal film a epiśòdi Ro.Go.Pa.G. (1963), dirèta par Roberto Rossellini, e in La mandragola in dla part dla Lucrezia ch'la gh fà vìnsar na Targa 'd Òr a i Dàvid ad Dunatèl e na candidadùra a i Nàstar 'd Argìnt.

In chi an lè l'à laurâ da spés anc a 'l èstar cuma in dal film britànig I vincitori, cun George Peppard e la Romy Schneider, in Le lunghe navi (1964) ad Jack Cardiff, a fiànc ad Richard Widmark e 'd Sidney Poitier, in dla pelìcula 'd guèra Sette contro la morte (1964), insém a John Saxon e a Larry Hagman, e in dal film ad spiunàǵ tedésc A-009 missione Hong Kong in còpia cun Stewart Granger. A Hollywood l'à recitâ in dla cumèdia catìva Arrivederci, Baby! (1966), insém a Tony Curtis, e in dal film in custùm L'avventuriero (1967) ad Terence Young in du l'à incruśâ Anthony Quinn e la Rita Hayworth.

In di an Stanta a l'arcurdém p'r al cumèdi dal 1971 cun Nino Manfredi La Betìa ovvero in amore, per ogni gaudenza, ci vuole sofferenza e Trastevere, p'r al film ad guèra Gli eroi (1973), a fiànc ad Rod Steiger e 'd Rod Taylor, e p'r al śal L'assassino ha riservato nove poltrone (1974), cun la Paola Senatore, Howard Ross e la Janet Agren, par pò ritiràr-as da 'l séni in dal 1976 cun la cumèdia eròtica La ragazza dalla pelle di corallo cun la Norma Jordan e Gabriele Tinti.

In dal 1991 l'à tacâ na lòta cónt'r al càncar, ch'la gh'iva a 'l téti, insém a la fundasiòṅ 'd Umberto Veronesi, murénd pò in dal 2009 a ssanta-nóṿ an.

La Schiaffino la s è spuśàda dó vòlti: la prima da 'l 1963 a 'l 1980 c'n al prudutōr ad film Alfredo Bini, ch'al gh'à dâ na fiōla ciamàda Annabella in dal 1969, la secónda cun 'l imprenditōr e velìsta Giorgio Falck, pàd'r ad sò fiōl Guido Nanni.