Vai al contenuto

Peter Lorre

Da Wikipedia.

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn

Peter Lorre


László Löwenstein, cgnusû méj cuma Peter Lorre (Ružomberok, 26 ad Śugn dal 1904 - Los Angeles, 23 ad Mars dal 1964, a s lèś [ˈpiːtər ˈlɔːri] in ingléś), 'l è stâ 'n atōr ungheréś naturaliśâ americàṅ. Al gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

Par via dla sò ghigna particulàra e c'n i òć ad fóra in dla sò caréra 'l à fat da spés la part ad persunàǵ catìṿ, parvèrs, eśòtic o ch'i n lasàvan minga tant chiét i spetadōr.

Biugrafìa

Uriginàri dna famìja ebrèja ungheréśa ch'la stava in dl'àrea śluvàca d'l Impēr austrungàric, Lorre 'l è scapâ via 'd cà a quìnd'ś an, laurànd prima in spetàcui viaśànt e pò in di palc ad Vièna e Śurîg. 'L à tacâ na caréra da atōr a la fîṅ di an Vint tulénd part a pelìculi cuma Die verschwundene Frau, in dla part dal pasiènt 'd un dentìsta, e Il diavolo bianco trat da 'n racònt ad Lev Tolstoj. Subìt dòp 'l è stâ sarnî da Fritz Lang par far la part dal sasèṅ psicupàtig masadōr ad putìni in M - Il mostro di Düsseldorf (1931), prim film sunôr dal regìsta austrìac.

In dal 1933, durànt i an dal naśìśum e cun Adolf Hitler a 'l putēr, 'l è stâ custrét a lasàr la Germàgna, andànd prima in Frància e pò in dal Régn Unî in dua 'l à laurâ in dū film 'd Alfred Hitchcock: L'uomo che sapeva troppo (1934) e Amore e mistero (1936). Subìt dòp 'l è partî p'r Hollywood in dua al gh'à abû la manéra ad far la part ad Roderick Raskolnikov in Ho ucciso! (1935), trat da 'l rumànś Delìt e castîg ad Fëdor Dostoevskij. Sèmp'r in di an Trénta a 'l ém vist in òt pelìculi di pagn dal detective giapunéś Mr. Moto.

In di an Quarànta 'l à laurâ cun l'Ethel Griffies in dal drama Lo sconosciuto del terzo piano (1940), a fiànc dal sò amìg Humphrey Bogart in soquànt film cuma Il mistero del falco (1941), in dla part dal criminàł misterióś e chéca Joel Cairo, e Casablanca (1942), faghénd al criminàł Ugarte in pusès dal dó létri ad trànśit fargàdi a i tedésc, e insém a Cary Grant in dla cumèdia dramàtica Arsenico e vecchi merletti (1944).

Vèrs la fîṅ dla sò caréra 'l è pasâ anc a la scarésa recitànd in I racconti del terrore (1962), in còpia cun Vincent Price, e in I maghi del terrore (1963), insém a Boris Karloff, a Vincent Price e a 'n śōvan Jack Nicholson.

In televiśiòṅ a 'l ém vist in di telefìlm Alfred Hitchcock presenta, Gli uomini della prateria, Scacco matto e Indirizzo permanente.

Filmugrafìa

M - Al móst'r ad Düsseldorf (1931)
Amōr e mistēr (1936)
Al furastēr dal tèrs piàṅ (1940)
Al mistēr dal falchét (1941)
Sabi mòbili (1950)

Culegamènt estéran

Àtar prugèt