Pavòṅ
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
.svg){kind=small} Pavòṅ | |
 un pavòṅ ch'al fà la róda | |
| Dominì: Eukaryota | |
| Rèign: Animalia | |
| Sòtrèign: Eumetazoa | |
| Superphylum: Deuterostomia | |
| Phylum: Chordata | |
| Subphylum: Vertebrata | |
| Superclâsa: Tetrapoda | |
| Clâsa: Aves | |
| Sòtclâsa: Neornithes | |
| Órdin: Galliformes | |
| Famija: Phasianidae | |
| Sòtfamija: Phasianinae | |
| Gènàr: Pavo | |
| Sòrta: Pavo cristatus Linnaeus 1758 | |
Al pavòṅ (nóm sientìfic Pavo cristatus; pavone, pavone reale, pavone blu o pavone indiano in itagliàṅ) 'l è 'n uśèl dla famìja di phasianidae.
Uriginàri dal furèsti dl'Ìndia, in Európa 'l éra cgnusû bèla da i tèmp di grèc mént'r i rumàṅ i al tgnìvan par via dal fat ch'al fuś un bèl uśèl ma anc par la sò carna e i sò ōṿ.
Descrisiòṅ
[mudéfica la surzéia]
Cla bèstia chè la s preśénta dimóndi difarènta fra masć e fémni. Al masć, in dla tèsta e in dal còl, al gh'à dal plumi blù elètric cun di riflès metàlic. Da la gnuca i sàltan fóra dal péni ch'i daṅ vita a 'n ciùf elegànt. Al pèt e la schina i èṅ quaciâ da plumi grandi blû/vérd metaliśâ mént'r i galòṅ i èṅ śal/aràns. Da drē 'l è bòṅ ad vèrar al péni a furmàr na róda, in manéra ad far cōlp su 'l fémni.
La fémna la gh'à na tèsta biànca e maròṅ scûr, culōr ch'a cumparìs anc su la schina, su 'l còl e su 'l pèt insém a 'l vérd metàlic. Galòṅ e pansa i èṅ biànc maciâ 'd maròṅ.
C'l uśèl chè al riva a pśar da grand da i quàtar a i siē chilo, méntar la fémna 'l è invéci più alśēra rivànd a 'l màsim a i quàtar chilo. Da 'l bèc a la cóa al miśùra da i sènt a i sènt-vint cm, la fémna però la 'n pasa minga al métar.
Al masć al gh'à 'n harem cun quàtar o sinc fémni. Dòp 'l acupiamènt in primavéra la fémna la fà da i quàtar a i nóṿ ōṿ ch'la cóa par quàtar stmani in fiṅ tant ch'i nàs'n i pulśèṅ ch'i èṅ prònt da subìt a tgnir-'g adrē p'r andàr a pascàr da magnàr.
Al pavòṅ al fà fadìga a vulàr, s'l al fà 'l è par di vōi cic anc s'l è bòṅ ad rivàr a 'l téǵ dna cà ad tri piàṅ. Ad sòlit al ténd a giràr, cumpàgn a 'l faśàṅ.
'L alevamènt dal pavòṅ 'l è piutòst fàcil parchè al sò cumpurtamènt al sumìlia a qvél di pui, anc in dal magnàr. Insém a 'l óm 'l è bòṅ ad campàr anc vint-a-tri an, da salvàd'g invéci sōl quìndas.
Al pōl far di incróś ìbrid cun la faraóna.
Culegamènt estéran
[mudéfica la surzéia]Àtar prugèt
[mudéfica la surzéia]
Wikiquote contiene citazioni di o su Pavòṅ
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Pavòṅ
