Olivia de Havilland

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

LʼOlivia Mary de Havilland (Tòkyo, 1 ad Luj dal 1916 - Parì, 26 ad Luj dal 2020, a s lèś [əˈlɪvɪə də ˈhævɪlənd] in ingléś) l'è stada n'atōra britànica cun sitadinànsa americàna da 'l 1941. La gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

In dla sò caréra la s è fata cgnósar par la sò elegànsa, ch'la gh vgniva in manéra naturàla, e p'r al bèl far delicâ.

L'è rivàda a 'l sucès fra la fiṅ di an Trénta e 'l inìsi di an Sinquànta, perìud in du l'è stada candidàda a i Prèmi Òscar par sinc vòlti, vinsénd in dal 1947 p'r al film A ciascuno il suo destino e in dal 1950 par L'ereditiera.

Biugrafìa

Fiōla 'd Walter de Havilland, avucàt britànig cun studi legàł in Giapòṅ, e dla Lilian Augusta Ruse, atōra cgnusùda c'n al nóm 'd art ad Lilian Fontaine, l'éra la surèla più granda ad n'atra stéla 'd Hollywood, la Joan Fontaine. Tuti e dū i aṅ frequentâ da pìculi la Los Gatos High School e la Notre Dame High School a Belmont (Califòrgna), na scōla catòlica.

Dòp al divòrsi di sò genitōr in dal 1925, la Joan l'è andàda a star cun sò màd'r a Saratòga in Califòrgna par pò tacàr na caréra da atōra. Al sò prim rōl impurtànt a 'l cìnema al riva in dal 1935 quànd la tōś part insém a James Cagney a Sogno di una notte di mezza estate, film trat da n'òvra 'd William Shakespeare. Misa sóta cuntràt da la Warner Bros, la de Havilland la gira soquànt film 'd aventùra dirèt par Michael Curtiz, a fiànc 'd Errol Flynn, cuma Capitan Blood (1935), La carica dei seicento (1936) e La leggenda di Robin Hood (1938). In dal 1937 la rècita insém a la Bette Davis, ch'la dvintarà sò amìga, in dal film Avventura a mezzanotte.

Prestàda a la Metro-Goldwyn-Mayer la cata 'l sucès mundiàł in dal 1939 faghénd la Melania Hamilton in Via col vento, pelìcula cun la Vivien Leigh, Clark Gable e Leslie Howard ch'la gh fruta na candidadùra a i Prèmi Òscar, stés quèl anc dū an dòp quànd l'Academy Award la gh preferìs sò surèla Joan Fontaine, vinsidōra c'n Il sospetto méntar lē l'éra in gara cun La porta d'oro. Fra 'l dū dóni i rapòrt i éran sémpar stâ difìcii cuma s'i fùsan piutòst dū rivàli. 'L Òscar par lē a riva finalmènt in dal 1947 p'r A ciascuno il suo destino, un film dramàtic in du la fava na ragàsa puta 'd pruìnsa ch'la spétava 'n putèṅ da 'n óm pò mòrt durànt la prima guèra mundiàla.

In di an Quàranta l'à laurâ cun Robert Siodmak (1946) in dal thriller Lo specchio scuro, cun Anatole Litvak in dal drama La fossa dei serpenti (1948), in dua par la sò part dna dóna finìda in 'n uśdàł psichiàtric l'è stada candidàda par la quàrta vòlta a i Òscar, e cun William Wyler in L'ereditiera (1949) in dua la gh'à da far frònt a 'n śōvan Montgomery Clift ch'al gh fà la cōrt sōl p'r i sò bèsi. Par cla pelìcula chè l'à vins al sò secónd Prèmi Òscar.

Àtar sò film 'd un sèrt sucès di an Sinquànta i èṅ stâ al noir Mia cugina Rachele (1952), cun Richard Burton, Nessuno resta solo (1955), cun la còpia Robert Mitchum e Frank Sinatra, e 'l western L'orgoglioso ribelle (1958).

In dal 1964 l'à tòlt part insém a la Bette Davis, a 'l thriller Piano... piano, dolce Carlotta, ciapànd al pòst dla Joan Crawford ch'la s éra dada malàda. Fra i sò ùltim film a 'rcurdém La papessa Giovanna (1972), girâ cun la Liv Ullmann, al catastròfic Airport '77, in dua l'à catâ spasi in un cast ad stéli dl'Hollywood dna vòlta cuma Jack Lemmon, la Lee Grant, Joseph Cotten, James Stewart e Christopher Lee, e 'l film ad scarésa Swarm, in còpia cun Michael Caine.