Nùmer mìa tucàbil

 Carpśàn

C'l artìcol chè 'l è scrit in Carpśàn

In dla teorìa di nùmer, un nùmer mìa tucàbil 'l è 'n nùmer naturèl ($\mathbb {N}$) ch'a n's pōl mìa scrìver damànd la sòma di diviśōr propi ed 'n èter nùmer naturèl basta ch'a sìa (tolt dèintr anca lò). A s pōl acsè scrìver che 'l nùmer mia tucàbil n 'l è: n≠ σ(x) - x .

Eśèimpi

P'r eśèimpi, se nuètr a tulèm al 4, a vdòm ch'l è la sòma di diviśōr pròpi dal 9, a dìr edl 1 e dal 3: 4=1+3 e dòunca al 4 al n'è mìa un mìa tucàbil. Mo se invéci a tulèm al 5, a psòm vèder ch'l è intucàbil perchè al n'corespònd briśa a la sòma di diviśōr propi ed 'n ètr intēr pośitîv: 5=1+4, mo s'a gh'è 'l 4 in di diviśōr propi 'd un nùmer, a gh'avrèv da èser per forsa anc al 2, e chè in dal 5 i 'n ghe stàn brìśa sia 'l 2 che 'l 4, dòunca in dal 5 a n'catòm brìśa cla sòma lè ch'a-j-òm serchê, cum'a vlìven fèr vèder (c.v.d.).
Soquànt nùmer mia tucàbil drē in fila j'ìn:

$2,5,52,88,96,120,124,146,162,188,206,210,216,238,246,248,262,268,276,288,290,292,304,306,\dots$

Proprietê

• A gh'è 'n nùmer infinî ed nùmer intucàbil.
• Al nùmer 5 infîn a incō al sembra èser 'l ùnic mia tucàbil ch'al sia despèra. S'a fùs vera, alóra al 2 e 'l 5 i srèven i ùnic nùmer prìm a èser mia tucàbil.
• Nisùn nùmer perfêt 'l è mia tucàbil, send quìstchè per'a la sòma di lór stès diviśōr propi.

Colegamèint estèren

• (EN) I nùmer mia tucàbil in dal sit MathWorld.