Matt Damon

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Lò insém a Affleck e a Bill Clinton in dal 1998

Matthew Paige Damon, cgnusû méj cuma Matt Damon (Cambridge, 8 'd Utóbar dal 1970, a s lèś [ˈmæt ˈdeɪmən] in ingléś), 'l è 'n atōr, prudutōr e senegiadōr americàṅ. Al gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame, 'n Academy Award e dū Golden Globe.

Biugrafìa

Uriginàri dal Massachusetts, Matt a dū an al patìs al divòrsi di sò genitōr quànd sò pàdar, un banchēr, al và via 'd cà lasànd lò e sò fradèl Kyle, scultōr e artìsta, a vìvar cun sò màdar, na prufesōra 'd pedagugìa. A déś an a scóla al cgnós Ben Affleck ch'al dvintarà sò amìg. Prima 'd tacàr la sò caréra da atōr, 'l à studiâ a l'Università Harvard sénsa però finìr i studi.

Damon 'l à fat al sò debùt a 'l cìnema in dal 1988 tulénd part a la cumèdia Mystic Pizza insém a la Julia Roberts e a Vincent D'Onofrio par pò lauràr cun Brendan Fraser e Chris O'Donnell in dal dramàtic Scuola d'onore (1992). In dal 1997 a 'l ém vist in dal thriller dramàtic L'uomo della pioggia - The Rainmaker in còpia cun Danny DeVito.

In dal 1998 'l à vins al Prèmi Òscar par la senegiadùra uriginàla dal drama Will Hunting - Genio ribelle, scrita insém a Ben Affleck. Par cla pelìcula chè, giràda par Gus Van Sant, 'l è anc stâ candidâ cuma atōr prutagunìsta, sénsa vìnsar, un quèl sucès anc in dal 2010 p'r al biugràfic Invictus - L'invincibile, fat insém a Morgan Freeman, in dal 2016 p'r al film ad fanasiénsa Sopravvissuto - The Martian ad Ridley Scott e in dal 2017 p'r al drama da lò prudót Manchester by the Sea.

Atōr bòṅ ad cambiàr regìstar facilmènt, 'l è arcurdâ specialmènt par la part ad Linus Caldwell in dal pelìculi dla saga 'd „Ocean's“ giràdi insém a Brad Pitt e a George Clooney: Ocean's Eleven - Fate il vostro gioco (2001), Ocean's Twelve (2004) e Ocean's Thirteen (2007) ma anc par qvéla d'l agìnt segrét Jason Bourne in The Bourne Identity (2002), The Bourne Supremacy (2004) e The Bourne Ultimatum - Il ritorno dello sciacallo (2007).

Àtar film impurtànt girâ da lò i èṅ stâ Dogma (1997), insém a Ben Affleck, la Linda Fiorentino e l'Alanis Morissette in dla part ad Dio, al thriller Il talento di Mr. Ripley (1999), faghénd al catìṿ Tom Ripley a fiànc dla Gwyneth Paltrow e 'd Jude Law, al film ad guèra Salvate il soldato Ryan (1998), la cumèdia Fratelli per la pelle (2003), in dal rōł dal śmèl siaméś ad Greg Kinnear, al drama Syriana (2005), al pulisiésc The Departed - Il bene e il male (2006), incruśànd su 'l set Leonardo DiCaprio, Jack Nicholson, Mark Wahlberg, Martin Sheen e Alec Baldwin, al film ad spiunàǵ The Good Shepherd - L'ombra del potere (2006), a fiànc ad Robert De Niro e dl'Angelina Jolie, e la cumèdia The Informant! (2009) par la regìa ad Steven Soderbergh.

Cuma senegiadōr, 'l à scrit tri film par Gus Van Sant: Will Hunting - Genio ribelle (1997), Gerry (2002) e Promised Land (2012).

Dòp na stòria cun la Winona Ryder, in dal 2005 al s è spuśâ cun la prudutōra argintìna Luciana Barroso. Insém i gh'aṅ tré fiōli. Matt 'l è da la banda dal partî demucràtic.

Filmugrafìa

1988 - Mystic Pizza, regìa ad Donald Petrie
1988 - Diritto d'amare (The Good Mother), regìa ad Leonard Nimoy
1989 - L'uomo dei sogni, regìa ad Phil Alden Robinson
1990 - Tutte pazze per Charlie (Rising Son), regìa ad John Coles - Film TV
1992 - Scuola d'onore (School Ties), regìa ad Robert Mandel
1993 - Geronimo, regìa ad Walter Hill
1995 - The Good Old Boys, regìa ad Tommy Lee Jones - Film TV
1996 - Ultimo appello (Glory Daze), regìa ad Rich Wilkes
1996 - Il coraggio della verità (Courage Under Fire), regìa 'd Edward Zwick
1997 - In cerca di Amy (Chasing Amy), regìa ad Kevin Smith
1997 - L'uomo della pioggia - The Rainmaker (The Rainmaker), regìa ad Francis Ford Coppola
1997 - Will Hunting - Genio ribelle (Good Will Hunting), regìa ad Gus Van Sant
1998 - Salvate il soldato Ryan (Saving Private Ryan), regìa ad Steven Spielberg
1998 - Il giocatore - Rounders (Rounders), regìa ad John Dahl
1999 - Dogma, regìa ad Kevin Smith
1999 - Il talento di Mr. Ripley (The Talented Mr. Ripley), regìa 'd Anthony Minghella
2000 - La leggenda di Bagger Vance (The Legend of Bagger Vance), regìa ad Robert Redford
2000 - Scoprendo Forrester (Finding Forrester), regìa ad Gus Van Sant
2000 - Passione ribelle (All the Pretty Horses), regìa ad Billy Bob Thornton
2001 - Jay & Silent Bob... Fermate Hollywood! (Jay and Silent Bob Strike Back), regìa ad Kevin Smith
2001 - Ocean's Eleven - Fate il vostro gioco (Ocean's Eleven), regìa ad Steven Soderbergh
2002 - Gerry, regìa ad Gus Van Sant
2002 - Duetto a tre (The Third Wheel), regìa ad Jordan Brady
2002 - The Bourne Identity, regìa ad Doug Liman
2002 - Confessioni di una mente pericolosa (Confessions of a Dangerous Mind), regìa ad George Clooney
2003 - Fratelli per la pelle (Stuck on You), regìa ad Bobby e Peter Farrelly
2004 - EuroTrip, regìa ad Jeff Schaffer
2004 - Jersey Girl, regìa ad Kevin Smith
2004 - The Bourne Supremacy, regìa ad Paul Greengrass
2004 - Ocean's Twelve, regìa ad Steven Soderbergh
2005 - I fratelli Grimm e l'incantevole strega (The Brothers Grimm), regìa ad Terry Gilliam
2005 - Syriana, regìa ad Stephen Gaghan
2006 - The Departed - Il bene e il male (The Departed), regìa ad Martin Scorsese
2006 - The Good Shepherd - L'ombra del potere (The Good Shepherd), regìa ad Robert De Niro
2007 - Ocean's Thirteen, regìa ad Steven Soderbergh
2007 - The Bourne Ultimatum - Il ritorno dello sciacallo (The Bourne Ultimatum), regìa ad Paul Green grass
2007 - Un'altra giovinezza (Youth Without Youth), regìa ad Francis Ford Coppola
2008 - Che - Guerriglia (Che: Part Two), regìa ad Steven Soderbergh
2009 - The Informant!, regìa ad Steven Soderbergh
2009 - Invictus - L'invincibile (Invictus), regìa ad Clint Eastwood
2010 - Green Zone, regìa ad Paul Greengrass
2010 - Hereafter, regìa ad Clint Eastwood
2010 - Il Grinta (True Grit), regìa ad Joel e Ethan Coen
2011 - I guardiani del destino (The Adjustment Bureau), regìa ad George Nolfi
2011 - Contagion, regìa ad Steven Soderbergh
2011 - Margaret, regìa ad Kenneth Lonergan
2011 - La mia vita è uno zoo (We Bought a Zoo), regìa ad Cameron Crowe
2012 - Promised Land, regìa ad Gus Van Sant
2013 - Dietro i candelabri (Behind the Candelabra), regìa ad Steven Soderbergh - Film TV
2013 - Elysium, regìa ad Neill Blomkamp
2013 - The Zero Theorem - Tutto è vanità (The Zero Theorem), regìa ad Terry Gilliam
2014 - Monuments Men (The Monuments Men), regìa ad George Clooney
2014 - Interstellar, regìa ad Christopher Nolan
2015 - Sopravvissuto - The Martian (The Martian), regìa ad Ridley Scott
2016 - Jason Bourne, regìa ad Paul Green grass
2016 - The Great Wall, regìa ad Zhāng Yìmóu
2017 - Thor: Ragnarok, regìa ad Taika Waititi
2017 - Suburbicon, regìa ad George Clooney
2017 - Downsizing - Vivere alla grande (Downsizing), regìa 'd Alexander Payne
2018 - Unsane, regìa ad Steven Soderbergh
2018 - Deadpool 2, regìa ad David Leitch
2019 - Le Mans '66 - La grande sfida (Ford v. Ferrari), regìa ad James Mangold
2019 - Jay e Silent Bob - Ritorno a Hollywood (Jay and Silent Bob Reboot), regìa ad Kevin Smith
2021 - La ragazza di Stillwater (Stillwater), regìa ad Tom McCarthy
2021 - No Sudden Move, regìa ad Steven Soderbergh
2021 - The Last Duel, regìa ad Ridley Scott
2022 - Thor: Love and Thunder, regìa ad Taika Waititi
2023 - Air - La storia del grande salto (Air), regìa ad Ben Affleck
2023 - Oppenheimer, regìa ad Christopher Nolan
2024 - Drive-Away Dolls, regìa 'd Ethan Coen
2024 - The Instigators, regìa ad Doug Liman
2026 - The Rip - Soldi sporchi (The Rip), regìa ad Joe Carnahan
2026 - Odissea (The Odyssey), regìa ad Christopher Nolan

Culegamènt estéran

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Matt Damon
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Matt Damon