Vai al contenuto

Marcello Mastroianni

Da Wikipedia.

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn

Mastroianni tòlt śò in dal 1990


Marcello Mastroianni (Funtàna Liri, 26 ad Setémbar dal 1924 - Parì, 19 ad Dicémbar dal 1996, a s lèś [marˈt͡ʃɛlːo mastroˈjanːi] in itagliàṅ) 'l è stâ 'n atōr itagliàṅ, Cavalēr ad Gran Crōś d'l Órdan a 'l Mèrit dla Repùblica Itagliàna.

'L è stâ òṅ di più grand atōr dla stòria dal cìnema itagliàṅ, dimóndi cgnusû anc a 'l èstar da i an Ssanta in avànti, specialmènt p'r i film fat cun Federico Fellini e p'r al pelìculi recitàdi in còpia cun la Sophia Loren. 'L è stâ bòṅ ad pasàr da i rōi dramàtic a qvéi còmig in dua da spés 'l incruśàva su i schérum grand i prutagunìsta dla cumèdia a l'itagliàna cuma Alberto Sordi, Ugo Tognazzi, Vittorio Gassman e Nino Manfredi.

'L è stâ candidâ par tri vòlti a i Prèmi Òscar: par Divorzio all'italiana (1961), in dua 'l fava 'n sicigliàṅ bèla spuśâ ma inamurâ 'd sò cuśìna Stefania Sandrelli, p'r Una giornata particolare (1977), in dua 'l éra 'n gay a i tèmp dal fasìśum, e p'r Oci ciornie (1987), ispirâ a soquànt racònt 'd Anton Čechov. 'L à vins dimóndi àtar prèmi cuma dū Golden Globe, dū Prèmi BAFTA, òt Dàvid ad Dunatèl e òt Nàstar 'd Argìnt. Al gh'à anc na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

Cuma Jack Lemmon e Dean Stockwell 'l à vins par dū vòlti al Prix d'interprétation masculine a 'l Fèstival ad Cannes, in dal 1970 par Dramma della gelosia e in dal 1987 p'r Oci ciornie. A 'l Fèstival ad Venèsia 'l è stâ premiâ cun na Cópa Volpi par Che ora è e Uno, due, tre, stella!. In dal 1990 a gh'è stâ dâ un Lèòṅ 'd Òr a la caréra.

In televiśiòṅ 'l à tòlt part a soquànti minisérie televiśìvi cuma Le mani sporche 'd Elio Petri, Le due vite di Mattia Pascal ad Mario Monicelli e A che punto è la notte ad Nanni Loy.

Lò insém a la Raffaella Carrà a Canzonissima

Fra i sò àtar film più impurtànt a 'rcurdém qvéi girâ cun Marco Ferreri, cuma La grande abbuffata, Oggi domani dopodomani e Storia di Piera, la cumèdia Ieri, oggi, domani, cun la Sophia Loren ch'la s cava śò par lò, al drama Matrimonio all'italiana, Lo straniero ad Luchino Visconti, trat da n'òvra 'd Albert Camus, al grutésc ad Roman Polański Che?, in còpia cun la Sydne Rome, la cumedia Prêt-à-Porter, in du 'l rècita insém a la Kim Basinger, Rupert Everett, la Rossy de Palma, la Julia Roberts, Tim Robbins, la Lauren Bacall e la Cher, e Al di là delle nuvole, pelìcula cun John Malkovich, la Jeanne Moreau e Kim Rossi Stuart.

'L éra 'n amiradōr dal segretàri dal partî cumunìsta itagliàṅ Enrico Berlinguer e 'l è andâ a 'l sò funeràł in dal 1984.

In di ùlt'm an 'l éra ligâ a la regìsta Anna Maria Tatò dòp èsar stâ spuśâ cun la Flora Carabella e avēr abû dal stòri cun la Faye Dunaway e la Catherine Deneuve ch'l à cgnusû su 'l set dal film La cagna e ch'la gh'à dâ na fiōla, la Chiara Mastroianni. 'L è mòrt a stanta-dū an p'r un cànc'r a 'l pàncreas.

Filmugrafìa

[mudéfica la surzéia]
Dè 'd amōr (1954)
La bèla mugnàra (1955)
La vita dōlsa (1960)
8½ (1963)
Matrimòni a l'itagliàna (1964)
Incō dmaṅ pasadmàṅ (1965)
Drama dla geluśia (1970)
La mujēr dal prēt (1970)
Csa gh'è? (1972)
Mòrśga e scapa via (1973)
Minga tucàr la dóna biànca (1974)
P'r al scali antìghi (1975)
Criatùra divìna (1975)
La dóna dla dméndga (1975)
Ciào masć (1975)
Na giurnàda particulàr (1977)

Culegamènt estéran

[mudéfica la surzéia]
Estratto da "https://eml.wikipedia.org/w/index.php?title=Marcello_Mastroianni&oldid=163572"