Marasàndula

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Marasàndula
na marasàndula Salamandra salamandra
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Sòtrèign: Eumetazoa
Phylum: Chordata
Subphylum: Vertebrata
Superclâsa: Gnathostomata
Clâsa: Amphibia
Sòtclâsa: Lissamphibia
Órdin: Urodela
Famija: Salamandridae
Sòtfamija: Salamandrinae
Gènàr: Salamandra (Garsault, 1764)
Sòrta: Salamandra algira • Salamandra atra Salamandra corsica • Salamandra infraimmaculata Salamandra lanzai • Salamandra longirostris Salamandra salamandra

La marasàndula (in itagliàṅ salamandra) 'l è 'n anfìbi dla famìja dal Salamandridae.

I vìv'n in Európa, in dl'Àfrica dal nòrd e in Àśia, specialmènt in di pòst ùmid e frésc tut 'l an, cuma in muntàggna o in culìna, in dū 't li pō catàr in di bòsc darènt a di fiùm o a di lâg.

Descrisiòṅ

La gh'à sèt spéci, qvéla ch'la viṿ anc in Emìglia l'è la Salamandra salamandra, na marasàndula négra cun dal maci śali (o anc aràns o rósi) ch'la pōl rivàr a èsar lunga da i quìndas a i trénta-dū cm. La parturìs in àqua faghénd anc stanta larvi bèla nadi a la vòlta ch'i dvèntan grandi in dū o tri an. I s lōgan sóta 'l fój, la léggna o a 'l prédi.

In di Alp i vìv'n invéci la marasàndula négra (Salamandra atra) ch'la magna da tut e la marasàndula 'd Lanza (Salamandra lanzai) ch'la s cata su 'l muntàggni vèrs la Frància.

Chi anfìbi chè i gh'aṅ na léngua lunga ch'i dróan par ciapàr di insèt o di invertebrâ cuma i bēg da magnàr, anc s'i èṅ luntàṅ. Su la pèl i gh'aṅ dal giàndli ch'i faṅ un lìquid tòsic ch'al fà dal dan a i atri bèsti.

In natùra i pōlan tiràr avànti da i déś a i vint an ma soquànti spéci i gh la càv'n a vìvar anc dimóndi da piò. In di tèmp antìg i cardìvan ch'al marasànduli i psìsan scampàr anc dènt'r a 'l fōg o spudàr dal vlèṅ, tuti bali.

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Marasàndula
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Marasàndula