Lou Castel

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Ulv Quarzéll, cgnusû méj cuma Lou Castel (Bugutà, 28 ad Maǵ dal 1943), 'l è 'n atōr śvedéś cun sitadinànsa itagliàna.

Biugrafìa

Nâ in Culómbia da pàdar diplumàtig śvedéś e màd'r irlandéśa, Lou 'l è carsû in Giamàica, a New York e a Stucólma prima 'd vgnir a star in Itàglia a 'l inìsi di an Ssanta par vìv'r insém a 'l sò surèli e a sò màd'r a Róma in dua lē la lauràva in d'l ambînt dal cìnema.

Dòp avēr frequentâ 'l Sèntar sperimentàł 'd cinematugrafìa, 'l à fat al sò debùt cuma atōr faghénd na part cica in dal film Il Gattopardo ad Luchino Visconti (1963) par pò èsar prutagunìsta 'd I pugni in tasca (1965), film ad debùt ad Marco Bellocchio in dua lò 'l à fat la part 'd un ragàs nevròtig, epilètig e arvèrs ad Bòbi ch'al decìd ad far fóra la sò famìja. In dal 1966 'l à recitâ in còpia cun Gian Maria Volonté in dal western Quién sabe? méntar 'l an dòp al 'n à girâ 'n àtar insém a Pier Paolo Pasolini, Requiescant ad Carlo Lizzani.

In dal 1968 'l à fat la part ad Cesare Borgia in dal biugràfic Lucrezia, cun l'Olga Schoberová in di pagn dla Lucrezia Borgia fiōla dal papa Lisàndar VI, 'l anvōd dna purcùsa Lisa Gastoni in Grazie zia, al bandî sardagnōl Taddeu in I protagonisti, pulisiésc cun la Sylva Koscina e Jean Sorel, e 'n mònag in Galileo, film biugràfic dla carpśàna Liliana Cavani ch'la 'l iva bèla dirèt dū an prima in dla minisérie televiśìva Francesco d'Assisi.

In dal 1969 al fà 'n biundèṅ da i òć ad giàs, un śuvnòt fréd, fùrub e calculadōr, in dal thriller Orgasmo 'd Umberto Lenzi in dua al próa a incantàr la Carroll Baker, védva americàna pîna 'd bèsi, par purtàr-'g-i via. Àtar rōl da sedutōr a riva par lò 'l an dòp quànd in dla cumèdia Con quale amore, con quanto amore al tradìs al sò amìg Claude Rich avénd na stòria cun sò mujēr Catherine Spaak. Sèmp'r in dal 1970 'l è stâ prutagunìsta dal western Matalo! in còpia cun Corrado Pani. Dal 1971 'l è invéci al drama Attenzione alla puttana santa ad Rainer Werner Fassbinder, in dua lò 'l à fat la part 'd un regìsta ch'al gh'à di prubléma a giràr un film, mént'r in dal 1972 'l à recitâ in dal grutésc Nel nome del padre.

In chi an lè al s davśìna a la sinìstra èxtra-parlamentàra dal Partî Cumunìsta (Marxìsta-Leninìsta) Itagliàṅ, dand anc al sò apòǵ a 'l muimènt mauìsta Sarvìr al Pòpul. In dal 1972, parchè batśâ periculóś par 'l órdan pùblic tgnénd adrē a 'l nòrmi dal vèć códas Rocco, 'l è stâ parâ via da l'Itàglia e mandâ in Śvèsia dòp èsar stâ cargâ su 'n aparéć.

Castel al taca anc a lauràr a 'l èstar cuma in dal drama La lettera scarlatta ad Wim Wenders (1973), in còpia cun la Senta Berger, e in dal thriller Sterminate "Gruppo Zero" ad Claude Chabrol (1973), in dla part 'd un terurìsta 'd sinìstra ch'al lavóra p'r al “Grup Zèr” ad Fabio Testi. 'L atōr al fà incóra la part 'd un terurìsta in dal catastròfic Cassandra Crossing (1976) in dua, dòp ès'r-as bcâ 'n vìrus faghénd 'n atintâ a l'Urganiśasiòṅ Mundiàla dla Salùt ad Ginévra, al pòrta 'l mâł su 'n trêṅ in viàś par l'Európa. In dal 1977 a 'l ém vist in L'amico americano, cun prutagunìsta Dennis Hopper, in Cambio di sesso, in dua 'l incróśa na śōvna Victoria Abril, e in dal drama Porci con le ali in dla part d'n inteletuàł in mèś a 'n grup ad studènt dal lìceo cuntestadōr e 'd sinìstra. In dal 1978 'l è in dal cast dal śal Suor Omicidi a fiànc ad Joe Dallesandro, dl'Anita Ekberg e dl'Alida Valli.