Lèòṅ

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Lèòṅ
un lèòṅ
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Phylum: Chordata
Clâsa: Mammalia
Órdin: Carnivora
Famija: Felidae
Sòtfamija: Pantherinae
Gènàr: Panthera Linnaeus, 1758
Sòrta: Panthera leo

Al lèòṅ (nóm sientìfic Panthera leo, leone in itagliàṅ, leo in latìn) 'l è 'n mamìfar magna-carna dla famìja di felidae ch'al viṿ in dl'Àfrica subsahariàna.

Dòp la tigra l'è la bèstia più granda di „felîn grand“ dal gènar panthera, grup ch'al gh'à dènt'r anc al giaguàr, al leupàrd e 'l leupàrd dla néṿ.

'L è cgnusû cuma 'l „rè dla furèsta“ ma anc cuma 'l „rè dal bèsti“. In natùra al pōl scampàr da déś a quìnd'ś an.

Descrisiòn

Al lèòṅ masć al pōl rivàr anc a i tri mét'r ad lunghésa mént'r al fémni i armàgnan sèmp'r ad sóta di dū métar. Cal bèsti chè i vìv'n in grup furmâ da 'n masć ch'al cmanda e da na vintìna 'd fémni grandi c'n i sò leunsèṅ. Chi àtar masć i vìvan da par lōr o sinò i pōlan far di grup cic par sò cònt.

Soquànt masć i pōlan pasàr i duśènt-sinquànta chilo mént'r al fémni i èṅ più pìculi e alśēri esénd ch'i armàgnan ad sóta di 180 kg. In di ùltim vint an la sò pupulasiòṅ 'l è crudàda śò fra 'l 30% e 'l 50%.

Cla bèstia chè la gh'à biśógn ad magnàr da i sinc a i sèt chilo ad carna tut i dè. A 'ndàr a casa i gh pénsan specialmènt al leunési che, a difarénsa di masć, i n gh'ànan minga na crinéra in cô. In tut al manéri i lèòṅ i pònsan dagnóra tut al dè, anc vint óri.

La leunésa gravda la parturìs dòp tri o quàtar méś, dand a la luś da òṅ a quàtar pìcul (siē a 'l màsim).

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Lèòṅ
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Lèòṅ