Vai al contenuto

Joseph Cotten

Da Wikipedia.

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn

Joseph Cotten tòlt śò in dal 1942


Joseph Cheshire Cotten Jr., cgnusû méj cuma Joseph Cotten (Petersburg, 15 ad Maǵ dal 1905 - Los Angeles, 6 ad Favràr dal 1994, a s lèś [ˈdʒoʊzəf ˈkɒtən] in ingléś) 'l è stâ 'n atōr americàṅ. Al gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

Uriginàri dla Virgìgna, Cotten al taca la sò caréra da atōr a Broadway in dal 1930 faghénd part dal grup dla Mercury Company 'd Orson Welles, sò amìg. In séguit chi lò, c'n un cuntràt cun la RKO Pictures in bisàca, 'l al ciàma par lauràr sèg in di film Too Much Johnson (1938), Quarto potere (1941), ispirâ a 'l persunàǵ ad William Randolph Hearst, L'orgoglio degli Amberson (1942), drama cun la Dolores Costello e l'Anne Baxter, e Terrore sul Mar Nero (1943), film ad spiunàǵ in còpia cun la Dolores del Río.

In dal 1943 Alfred Hitchcock 'l al sarnìs par la part dal psicupàtig Carlo Oakley in dal thriller L'ombra del dubbio méntar 'l an dòp 'l incróśa l'Ingrid Bergman in dal noir Angoscia. Cun l'atōra śvedéśa al laurarà anc in dal 1949 in Il peccato di Lady Considine, film che però al sarà 'n flop. Sèmp'r in c'l an lè al rècita in dal noir Il terzo uomo insém a l'Alida Valli e a Orson Welles e 'l vins la Cópa Volpi a 'l 14śum Fèstival ad Venèsia p'r al drama fantàstic Il ritratto di Jennie. In dal 1953 in còpia cun la Marilyn Monroe al tōś part a 'l drama Niagara.

Lò cun la Dolores del Rio in na foto prumusiunàla dal film Terōr su 'l Mâr Négar (1943)

In di an Ssanta a 'l ém vist in dal western L'occhio caldo del cielo (1961), insém a Rock Hudson, Kirk Douglas e a la Dorothy Malone, in dal noir Piano... piano, dolce Carlotta (1964), cun prutagunìsta la Bette Davis e l'Olivia de Havilland, e in dal pulisiésc La trappola mortale (1965), a fiànc ad Glenn Ford.

Dal 1970 l'è la pelìcula 'd guèra Tora! Tora! Tora! in dua lò al fà la part dal Segretàri 'd Stat americàṅ Henry Stimson. Subìt dòp al gira al film ad scarésa L'abominevole dr. Phibes (1971) a fiànc ad Vincent Price e pò àtar film dal stés gènar cuma Lady Frankenstein (1971), in dla part dal baròṅ Victor Frankenstein, e Gli orrori del castello di Norimberga (1972), par la regìa ad Mario Bava cun Massimo Girotti. Sèmp'r in Itàglia al lavóra cun la Silvana Mangano, Alberto Sordi e la Bette Davis in dla cumèdia Lo scopone scientifico (1972) ad Luigi Comencini.

In dal 1973 'l è in dal cast dal film ad scarésa La figlia del diavolo, film par la televiśiòṅ cun la Shelley Winters, e dal film fantasientìfic 2022: i sopravvissuti, in còpia cun Charlton Heston.

Fra i sò ùltim lavōr a 'rcurdém al catastròfic Airport '77 (1977), in dua 'l cata Jack Lemmon, la Lee Grant, l'Olivia de Havilland e James Stewart, L'isola degli uomini pesce (1979), cun la Barbara Bach, e 'l stòrig I cancelli del cielo (1980), “bómba a 'l butghèṅ” ad Michael Cimino cun l'Isabelle Huppert, Christopher Walken, Kris Kristofferson e Jeff Bridges, cun lò ch'al fà la part dal prevòstar.

In televiśiòṅ 'l à recitâ in soquànti puntàdi di telefìlm Alfred Hitchcock presenta, Scacco matto, Indirizzo permanente, Operazione ladro, Il virginiano, Le strade di San Francisco, Alle origini della mafia, Fantasilandia, Il brivido dell'imprevisto e Love Boat.

Filmugrafìa

[mudéfica la surzéia]
Quàrt putēr (1941)
L'òra dal dubi (1943)
Angùstia (1944)
Duèl a 'l sōl (1946)
’L abuminévul dutōr Phibes (1971)
Al scupòṅ sientìfig (1972)

Culegamènt estéran

[mudéfica la surzéia]

Àtar prugèt

[mudéfica la surzéia]