Jim Carrey
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |

James Eugene Carrey, cgnusû méj cuma Jim Carrey (Newmarket, 17 ad Śnar dal 1962, a s lèś [dʒɪm ˈkærɪ] in ingléś), 'l è 'n atōr e prudutōr canadéś naturaliśâ americàṅ, vinsidōr ad dū Golden Globe par la cumèdia dramàtica The Truman Show, giràda a fiànc 'd Ed Harris, e p'r al film biugràfic Man on the Moon su la vita dal còmig Andy Kaufman.
Biugrafìa
[mudéfica la surzéia]Uriginàri d'l Untàri, da śōv'n al gh'à abû na vita difìcila parchè sò pàdar, muśicìsta e raśunēr, 'l éra armàś sénsa lavōr. P'r un sèrt perìud la sò famìja l'è stada custréta anc a vìv'r in un furgunsèṅ parchegiâ in dal giardèṅ 'd un parènt. A séd'ś an al lasa la scóla par tacàr a lauràr da còmig faghénd dgl'imitasiòṅ ad persunàǵ cuma Michael Landon e James Stewart. 'L an dòp al partìs par Los Angeles a pascàr furtùna là.
Dòp avēr fat n'audisiòṅ par tōr part a 'l Saturday Night Live, sénsa èsar però sarnî, al taca a lauràr in televiśiòṅ faghénd la part ad Skip Tarkenton in dla série televiśìva La fabbrica delle anatre. In cal mént'r al s fà amìg c'n al còmig Damon Wayans.
Al taca a lauràr a 'l cìnema in dal 1981 girànd al film par la TV Introducing... Janet, pò in dal 1983 al fà na part ad dū minùt in dla cumèdia ad muntàǵ Tutti di buon gusto, faghénd véd'r al cûl e sénsa dir gnac na batùda.

In dal 1985 al fà un śuvnòt ch'al gh'à da far i cònt cun la Lauren Hutton in dla part dna vampîra ad quatarsènt an ch'la gh cur adrē in dla cumèdia Se ti mordo... sei mio méntar 'l an dòp al gh'à na part cica a fiànc dla Kathleen Turner e 'd Nicolas Cage in dal film ad Francis Ford Coppola Peggy Sue si è sposata.
In dal 1988 al fà 'l rocker Johnny Squares in dal pulisiésc Scommessa con la morte, a fiànc ad Clint Eastwood in di pagn d'l ispetōr Harry Callaghan, pò 'l an dòp al gira Le ragazze della Terra sono facili insém a Jeff Goldblum e a la Geena Davis.
Girànd la cumèdia vulgaròta Ace Ventura - L'acchiappanimali, insém a la Courteney Cox e a la Sean Young, al cata 'l sucès internasiunàł In dal 1994 anc s'al vîṅ candidâ a i Razzie Awards. Subìt dòp al dà la sò ghigna a 'l persunàǵ ad Stanley Ipkiss in dla cumèdia The Mask, laurànd cun la Cameron Diaz, e pò al còmig Scemo & più scemo in còpia cun Jeff Daniels, tut film ch'i aṅ fat sù un muć ad bèsi.
In dal 1995 al fà la part d'l Enigmìsta in Batman Forever par pò turnàr a métar-'s i pagn dal detective privâ Ace Ventura in Ace Ventura - Missione Africa. 'L è 'l perìud più impurtànt dla sò caréra, sèmp'r in di an Nuànta a 'l arcurdém anc in dal film còmig Il rompiscatole, a fiànc ad Matthew Broderick e Ben Stiller, in Bugiardo bugiardo, in dla part d'n avucàt custrét a cuntàr sèmp'r e sōl la véra, in dla cumèdia dramàtica The Truman Show, fat c'n un stipéndi arbasâ, e in dal drama biugràfic Man on the Moon cun Danny DeVito e la Courtney Love.

In dal 2000 al fà 'n pulisiòt cun di distùrub dla persunalità in dla cumèdia Io, me & Irene, in dua 'l cgnós la Renée Zellweger ch'la dvintarà la sò muróśa par 'n an a 'l incìrca, e pò anc al malmustóś Grinch in dla pelìcula Il Grinch. In séguit al gira a fiànc ad Martin Landau al drama The Majestic, ambintàda a i tèmp dal macartìśum, ma 'l è 'n flop. Dimóndi ma dimóndi méj al fà cun la cumèdia Una settimana da Dio (2003), un film da lò prudót, cun Se mi lasci ti cancello (2004), in còpia cun la Kate Winslet, cun Lemony Snicket - Una serie di sfortunati eventi, in di pagn dal cònt Olaf, e cun Dick & Jane - Operazione furto, cumèdia cun la Téa Leoni e Alec Baldwin.
In dal 2007 'l incróśa incóra 'l regìsta Joel Schumacher par giràr insém a la Virginia Madsen al thriller psiculògic Number 23 méntar dū an dòp al fà la part 'd un gabladōr inamurâ 'd Ewan McGregor in Colpo di fulmine - Il mago della truffa. A cal punt chè però al và in depresiòṅ, un mâł ch'l à sèmpar patî in dla sò vita tant che par di an 'l è stâ custrét a tōr dal prozac par cumbàt'r i sìntum, dgénd ch'i sò persunàǵ i gh fargàvan la vita.
Fra i sò ùltim lavōr a 'rcurdém Scemo & + scemo 2 (2014), faghénd sèmpar còpia cun Jeff Daniels, e tri film ispirâ a 'l persunàǵ di śōg vìddeo dla SEGA, al ris Sonic the Hedgehog, in dla part dal catìṿ dutōr Ivo Robotnik dit Eggman: Sonic - Il film (2020), Sonic 2 - Il film (2022) e Sonic 3 - Il film (2024).
Al s è spuśâ e divursiâ dó vòlti, cun la Melissa Womer e la Lauren Holly, e 'l gh'à na fiōla ciamàda Jane. Al gh'à abû dal stòri c'n al culéghi Renée Zellweger, Laurie Holden, Jenny McCarthy e Ginger Gonzaga. In dal 2015 la sò muróśa Cathriona White la s è tòlta la vita subìt dòp la fîṅ dla relasiòṅ sèg.
Carrey 'l è cóntar 'l òblig ad far-'s i vacîṅ, parchè a sò dita i fànan vgnir 'l autìśum, e dal tut cuntràri a 'l fasìśum e crìtic in di cunfrònt ad Donald Trump.
Filmugrafìa
[mudéfica la surzéia]

- 1983 - Introducing... Janet, regìa ad Glen Salzman e dla Rebecca Yates – Film TV
- 1983 - The Sex and Violence Family Hour, regìa 'd Harvey Frost
- 1983 - Tutti di buon gusto (All in Good Taste), regìa 'd Anthony Kramreither
- 1983 - Una vacanza fuori di testa (Copper Mountain), regìa ad David Mitchell – Film TV
- 1984 - Il treno più pazzo del mondo (Finders Keepers), regìa ad Richard Lester
- 1985 - Se ti mordo... sei mio (Once Bitten), regìa 'd Howard Storm
- 1986 - Peggy Sue si è sposata (Peggy Sue Got Married), regìa ad Francis Ford Coppola
- 1988 - Le ragazze della Terra sono facili (Earth Girls Are Easy), regìa ad Julien Temple
- 1988 - Scommessa con la morte (The Dead Pool), regìa ad Buddy Van Horn
- 1989 - Mike Hammer: Murder Takes All, regìa ad John Nicolella – Film TV
- 1989 - Pink Cadillac, regìa ad Buddy Van Horn
- 1992 - High Strung, regìa ad Roger Nygard
- 1992 - Nel segno del padre (Doing Time on Maple Drive), regìa ad Ken Olin – Film TV
- 1994 - Ace Ventura - L'acchiappanimali (Ace Ventura: Pet Detective), regìa ad Tom Shadyac
- 1994 - The Mask, regìa ad Chuck Russell
- 1994 - Scemo & più scemo (Dumb and Dumber), regìa ad Peter Farrelly
- 1995 - Batman Forever, regìa ad Joel Schumacher
- 1995 - Ace Ventura - Missione Africa (Ace Ventura: When Nature Calls), regìa ad Steve Oedekerk
- 1996 - Il rompiscatole (The Cable Guy), regìa ad Ben Stiller
- 1997 - Bugiardo bugiardo (Liar Liar), regìa ad Tom Shadyac
- 1998 - The Truman Show, regìa ad Peter Weir
- 1998 - Simon Birch, regìa ad Mark Steven Johnson
- 1999 - Man on the Moon, regìa ad Miloš Forman
- 2000 - Io, me & Irene (Me, Myself & Irene), regìa ad Peter e Bobby Farrelly
- 2000 - Il Grinch (Dr. Seuss' How the Grinch Stole Christmas), regìa ad Ron Howard
- 2001 - The Majestic, regìa ad Frank Darabont
- 2003 - Una settimana da Dio (Bruce Almighty), regìa ad Tom Shadyac
- 2004 - Se mi lasci ti cancello (Eternal Sunshine of the Spotless Mind), regìa ad Michel Gondry
- 2004 - Lemony Snicket - Una serie di sfortunati eventi (Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events), regìa ad Brad Silberling
- 2005 - Dick & Jane - Operazione furto (Fun with Dick and Jane), regìa ad Dean Parisot
- 2007 - Number 23 (The Number 23), regìa ad Joel Schumacher
- 2008 - Ortone e il mondo dei Chi (Horton Hears a Who!), regìa ad Jimmy Hayward e 'd Steve Martino - Vōś
- 2008 - Yes Man, regìa ad Peyton Reed
- 2009 - Colpo di fulmine - Il mago della truffa (I Love You Phillip Morris), regìa ad Glenn Ficarra e 'd John Requa
- 2009 - A Christmas Carol, regìa ad Robert Zemeckis
- 2011 - I pinguini di Mr. Popper (Mr. Popper's Penguins), regìa ad Mark Waters
- 2013 - L'incredibile Burt Wonderstone, regìa ad Don Scardino
- 2013 - Kick-Ass 2, regìa ad Jeff Wadlow
- 2013 - Anchorman 2 - Fotti la notizia (Anchorman 2: The Legend Continues), regìa 'd Adam McKay
- 2014 - Scemo & + scemo 2 (Dumb and Dumber To), regìa ad Peter e Bobby Farrelly
- 2016 - The Bad Batch, regìa dl'Ana Lily Amirpour
- 2016 - Dark Crimes, regìa 'd Alexandros Avranas
- 2020 - Sonic - Il film (Sonic the Hedgehog), regìa ad Jeff Fowler
- 2022 - Sonic 2 - Il film (Sonic the Hedgehog 2), regìa ad Jeff Fowler
- 2024 - Sonic 3 - Il film (Sonic the Hedgehog 3), regìa ad Jeff Fowler
Culegamènt estéran
[mudéfica la surzéia]Àtar prugèt
[mudéfica la surzéia]
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Jim Carrey