Jane Fonda
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |

La Jane Seymour Fonda (New York, 21 ad Dicémbar dal 1937, a s lèś [d͡ʒeɪn ˈfɑndə] in ingléś) l'è n'atōra, prudutōra, ativìsta e mudèla americàna, fiōla 'd Henry Fonda, surèla 'd Peter Fonda e sîna dla Bridget Fonda, tut atōr ad sucès cumpàgn a lē. La gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame e anc sèt Golden Globe.
In dla sò caréra, tacàda in dal 1960 cun la cumèdia In punta di piedi giràda in còpia cun Anthony Perkins, l'è stada bòna 'd vìnsar dū Prèmi Òscar: in dal 1972 p'r al thriller Una squillo per l'ispettore Klute, in di pagn dna scaja ch'la gh'à da difénd'r-as da 'n sasèṅ, e in dal 1979 p'r al drama sentimentàł Tornando a casa in dua la fà la mujēr ad Bruce Dern, na dóna ch'in tèmp ad guèra la taca a far l'infarméra da vuluntària inamurànd-as dal suldâ Jon Voight.
La Fonda l'à ciapâ anc atri sinc candidadùri a i Academy Award, par Non si uccidono così anche i cavalli?, cun la regìa ad Sydney Pollack, p'r al drama Giulia, a fiànc dla Vanessa Redgrave, p'r al drama Sindrome cinese, in dua la fà na giurnalìsta ch'insém a 'l sò uperadōr Michael Douglas la vōl denunsìàr 'n incidènt sucès a na sentràl nucleàr, p'r al drama sentimentàł Sul lago dorato, cun la còpia Henry Fonda/Katharine Hepburn, e p'r al śal Il mattino dopo, in di pagn dn'atōra puòsa ch'la s déśda na matìna a fiànc d'n óm masâ in dal sò lèt sénsa arcurdàr-as gnint.
In bachéca la gh'à anc 'n Emmy Award, un Dàvid ad Dunatèl, dū Prèmi BAFTA e 'n Lèòṅ 'd Òr a la caréra ch'al gh'è stâ dâ a 'l 74śum Fèstival ad Venèsia.
Fra i sò àtar lavōr a 'rcurdém al fantasientìfic Barbarella (1968), in dla part dn'astrunàuta ch'la gh'à da farmàr i piàṅ dal siensiâ catìṿ Durand Durand interpretâ par Milo O'Shea, e par Youth - La giovinezza (2015), film ad Paolo Sorrentino girâ cun Michael Caine e Harvey Keitel.
Ativìsta p'r i dirìt ad cal dóni e par 'l ambînt e cóntar la guèra in Vietnam, da sèmpar da la banda di demucràtic, la Fonda la s è spuśàda tré vòlti: in dal 1965 c'n al regìsta Roger Vadim, in dal 1973 c'n al pulìtig Tom Hayden e in dal 1991 cun 'l imprendidōr Ted Turner.
Filmugrafìa
[mudéfica la surzéia]


- 1960 - In punta di piedi (Tall Story), regìa ad Joshua Logan
- 1961 - A String of Beads, regìa ad Fielder Cook – Film TV
- 1962 - Anime sporche (Walk on the Wild Side), regìa 'd Edward Dmytryk
- 1962 - Sessualità (The Chapman Report), regìa ad George Cukor
- 1962 - Rodaggio matrimoniale (Period of Adjustment), regìa ad George Roy Hill
- 1963 - Amori proibiti (In the Cool of the Day), regìa ad Robert Stevens
- 1963 - Una domenica a New York (Sunday in New York), regìa ad Peter Tewksbury
- 1964 - Crisantemi per un delitto (Les félins), regìa ad René Clément
- 1964 - Il piacere e l'amore (La ronde), regìa ad Roger Vadim
- 1965 - Cat Ballou, regìa 'd Elliot Silverstein
- 1966 - La caccia (The Chase), regìa 'd Arthur Penn
- 1966 - La calda preda (La curée), regìa ad Roger Vadim
- 1966 - Tutti i mercoledì (Any Wednesday), regìa ad Robert Ellis Miller
- 1967 - E venne la notte (Hurry Sundown), regìa 'd Otto Preminger
- 1967 - A piedi nudi nel parco (Barefoot in the Park), regìa ad Gene Saks
- 1968 - Tre passi nel delirio, regìa ad Roger Vadim, ad Louis Malle e 'd Federico Fellini
- 1968 - Barbarella, regìa ad Roger Vadim
- 1969 - Non si uccidono così anche i cavalli? (They Shoot Horse, Don't They?), regìa ad Sydney Pollack
- 1971 - Una squillo per l'ispettore Klute (Klute), regìa 'd Alan J. Pakula
- 1972 - Crepa padrone, tutto va bene (Tout va bien), regìa ad Jean-Luc Godard e 'd Jean-Pierre Gorin
- 1973 - Una squillo per quattro svitati (Steelyard Blues), regìa 'd Alan Myerson
- 1973 - Casa di bambola (A Doll's House), regìa ad Joseph Losey
- 1976 - Il giardino della felicità (The Blue Bird), regìa ad George Cukor
- 1977 - Non rubare... se non è strettamente necessario (Fun with Dick and Jane), regìa ad Ted Kotcheff
- 1977 - Giulia (Julia), regìa ad Fred Zinnemann
- 1978 - Tornando a casa (Coming Home), regìa 'd Hal Ashby
- 1978 - Arriva un cavaliere libero e selvaggio (Comes a Horseman), regìa 'd Alan J. Pakula
- 1978 - California Suite, regìa 'd Herbert Ross
- 1979 - Sindrome cinese (The China Syndrome), regìa ad James Bridges
- 1979 - Il cavaliere elettrico (The Electric Horseman), regìa ad Sydney Pollack
- 1980 - Dalle 9 alle 5... orario continuato (Nine to Five), regìa ad Colin Higgins
- 1981 - Lily: Sold Out, regìa ad Bill Davis e 'd Tony Charmoli – Film TV
- 1981 - Sul lago dorato (On Golden Pond), regìa ad Mark Rydell
- 1981 - Il volto dei potenti (Rollover), regìa 'd Alan J. Pakula
- 1984 - The Dollmaker, regìa ad Daniel Petrie – Film TV
- 1984 - Terrore in sala (Terror in the Aisles), regìa 'd Andrew J. Kuehn
- 1985 - Agnese di Dio (Agnes of God), regìa ad Norman Jewison
- 1986 - Il mattino dopo (The Morning After), regìa ad Sidney Lumet
- 1989 - Old Gringo - Il vecchio gringo (Old Gringo), regìa ad Luis Puenzo
- 1990 - Lettere d'amore (Stanley & Iris), regìa ad Martin Ritt
- 2005 - Quel mostro di suocera (Monster-in-Law), regìa ad Robert Luketic
- 2007 - Donne, regole... e tanti guai! (Georgia Rule), regìa ad Garry Marshall
- 2011 - Peace, Love & Misunderstanding, regìa ad Bruce Beresford
- 2011 - E se vivessimo tutti insieme? (Et si on vivait tous ensemble?), regìa ad Stéphane Robelin
- 2013 - The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca (The Butler), regìa ad Lee Daniels
- 2014 - La formula della felicità (Better Living Through Chemistry), regìa ad Geoff Moore e 'd David Posamentier
- 2014 - This Is Where I Leave You, regìa ad Shawn Levy
- 2015 - Youth - La giovinezza, regìa ad Paolo Sorrentino
- 2015 - Padri e figlie (Fathers and Daughters), regìa ad Gabriele Muccino
- 2017 - Le nostre anime di notte (Our Souls at Night), regìa ad Ritesh Batra
- 2018 - Book Club - Tutto può succedere (Book Club), regìa ad Bill Holderman
- 2022 - Voltare pagina (Moving On), regìa ad Paul Weitz
- 2023 - 80 voglia di Brady (80 for Brady), regìa ad Kyle Marvin
- 2023 - Book Club - Il capitolo successivo (Book Club: The Next Chapter), regìa ad Bill Holderman
Culegamènt estéran
[mudéfica la surzéia]Àtar prugèt
[mudéfica la surzéia]
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Jane Fonda