Vai al contenuto

Isabella Rossellini

Da Wikipedia.

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś Emiliàn

La Rossellini tòlta śò in dal 2005


L’Isabella Fiorella Frida Giovanna Rossellini, cgnusùda méj cuma Isabella Rossellini (Róma, 18 ad Śugn dal 1952, a s lèś [izaˈbɛlla rosselˈliːni] in itagliàṅ), l'è n'atōra e mudèla itagliàna, naturaliśàda americàna.

Fiōla dal regìsta Roberto Rossellini e dl'atōra śvedéśa Ingrid Bergman, a sinc an la patìs al divòrsi di sò genitōr. Dòp avēr studiâ a l'Acadèmia 'd custùm e 'd mòda 'd Róma, in di an Stanta la và a star a New York in du la taca a far la tradutōra, faghénd avànti e indrē cun l'Itàglia. In dal 1976 la fà 'l sò debùt a 'l cìnema cun la pelìcula Nina ad Vincente Minnelli (1976), in dua la rècita insém a sò màd'r e a la Liza Minnelli.

In dal stés an la lavóra cun Renzo Arbore in televiśiòṅ, faghénd la curispundènta da New York p'r al prugràma L'altra domenica, e pò anc in séguit tulénd part a 'l sò film dal 1980 Il pap'occhio, dòp ès'r andàda a star in di Stat Unî par far la mudèla e avēr firmâ in dal 1982 par la Lancôme par far la testimonial di sò prudót.

Su i schérum grand la s fà cgnós'r a livèl internasiunàł faghénd la part dla Dorothy Vallens in dal film cult Velluto blu ad David Lynch (1986), pò la rècita anc cun Marcello Mastroianni in Oci ciornie (1987), cun l'Ellen Barkin e Gabriel Byrne in dal thriller eròtic Siesta (1987) e cun la Sean Young in Cugini ad Joel Schumacher (1989).

Lē in dal mèś cun sò fradèl Roberto Ingmar, sò màdar Ingrid Bergman e sò surèla Isotta Ingrid (1963)

A 'l inìsi di an Nuànta l'è a fiànc ad Nicolas Cage in Cuore selvaggio (1990) e pò la cata spasi in dla cumèdia La morte ti fa bella (1992) in dua l'incróśa di as ad brìscula 'd Hollywood cuma la Meryl Streep, la Goldie Hawn e Bruce Willis. Sèmp'r in c'l an lè la rècita in dal vìddeo Erotica dla Madonna, finénd anc in dal sò lìbar scandalóś Sex.

Fra i àtar sò lavōr ad cal perìud lè a psém arcurdàr al thriller The Innocent, in còpia cun Anthony Hopkins, al drama Fearless - Senza paura, in du la fà la mujēr ad Jeff Bridges, al western biugràfic Wyatt Earp, a fiànc ad Kevin Costner, Dennis Quaid e Gene Hackman, e la pelìcula dal gènar gangster Fratelli, cun Christopher Walken, Chris Penn e l'Annabella Sciorra.

In di an Dumìla a l'ém vista in Le valigie di Tulse Luper - La storia di Moab, insém a l'Anna Galiena, la Debbie Harry, Jordi Mollà e l'Ornella Muti, Infamous - Una pessima reputazione, cun Toby Jones in di pagn ad Truman Capote, e in La chimera par la regìa dl'Alba Rohrwacher.

In televiśiòṅ l'à recitâ in dimóndi telefìlm e série televiśìvi, da i an Nuànta in avànti, cuma I racconti della cripta, Friends, L'Odissea, Napoléon, Alias e Shut Eye.

In dal 2024 par Conclave 'd Edward Berger l'è stada candidàda a i Prèmi Òscar e a i Golden Globe, dòp n'atra nomination p'r al film televiśìṿ Crime of the Century (1996) e dòp avēr vins 'n European Film Award, un Dàvid ad Dunatèl, dū Nàstar 'd Argìnt e 'n Independent Spirit Award.

Isabella la s è spuśàda dó vòlti: in dal 1979 c'n al regìsta Martin Scorsese e in dal 1983 c'n al mudèl tedésc Jonathan Wiedemann, divursiànd sèg sèmpar dòp tri an. La gh'à abû dal relasiòṅ anc c'n al filòśuf Luciano De Crescenzo (1973–1978), c'n al regìsta David Lynch (1986–1991) e cun 'l atōr Gary Oldman (1994–1996). La gh'à dū fiōi: lʼElettra (nada da 'l sò secónd marè) e Roberto, qvést chè adutâ.

Filmugrafìa

[mudéfica la surzéia]
Vlû blù (1986)
’L inusènt (1993)

Culegamènt estéran

[mudéfica la surzéia]

Àtar prugèt

[mudéfica la surzéia]