Il grande sonno (film 1946 Hawks)
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
 The Big Sleep | ||
| Il grande sonno | ||
 Bogart e Tommy Rafferty in na figùra dal film | ||
| Al són grand 1946 | ||
|---|---|---|
| Regìa: Howard Hawks | ||
| Scritōr: Raymond Chandler • Jules Furthman Leigh Brackett • William Faulkner | ||
| Atōr: Humphrey Bogart • Lauren Bacall • Bob Steele John Ridgely • Martha Vickers • Dorothy Malone Marion Lorne • Peggy Knudsen • Regis Toomey | ||
| Müsica: Max Steiner | ||
| Léngua: Ingléś | ||
| Dürä dal film: 114 minüt | ||
| Nasiōṅ: Stat Unî | ||
Il grande sonno (Al són grand) 'l è 'n film noir americàṅ dal 1946 'd Howard Hawks trat da 'l rumànś umònim ad Raymond Chandler. 'L è stâ girâ in biànc e négar e 'l à fat sù tri migliòṅ ad dòlar. In dal 1997 'l è stâ mis in dla lista di film ch'i fànan part dal National Film Registry dla Bibliutéca dal Cungrès di Stat Unî da tgnir dacàt.
Al “són grand” dal tìtul al n è àtar ch'al “són etéran” anc s'a n s in dascór mai durànt al film ma sōl in dla fraś finàł dal lìbar.
Sunt
[mudéfica la surzéia]'L investigadōr privâ Philip Marlowe (Humphrey Bogart) al vèṅ ciamâ in dla sò vila da 'l generàł in pensiòṅ Sternwood (Charles Waldron), paraliśâ in dal gambi e ardùt a vìv'r insìma a na scrana a rudèli. Chi lò al dmanda 'l sò ajùt parchè cla visiàda 'd sò fiōla, la Carmen (Martha Vickers), la s è misa in di guàj e 'l è custréta c'n al ricàt a dar di bèsi a 'n libràr par di dèbit ad śōg, Arthur Gwynn Geiger (Theodore von Eltz). Cl'atra fiōla, la Vivian Rutledge (Lauren Bacall), la 'l férma prima ch'al vaga via par dmandàr-ag cuśa vōl-al sò pàdar parchè la créd ch'al vója andàr-'g a fónd par capìr cuś è sucès dabòṅ a 'l sò amìg Sean Regan ch'l è sparî 'l méś prima. Marlowe però al n gh diś gnint.
Al detective al và in dal negòsi ad Geiger par dascórar sèg ma la sò asistènta, l’Agnes Lowzier (Sonia Darrin), la 'l para via invintànd-as na scuśa. Marlowe al spèta che Geiger al véggna fóra pò al gh tîṅ adrē cun la màchina in fiṅ a cà sua. Quànd 'l è là al sènt na dóna sigàr e 'l al cata mòrt masâ a cōlp ad pistòla. In salòt a gh'è la Carmen ch'l'è drugàda e la n capìs gnint e a s véd na màchina futugràfica vōda sénsa pelìcula. Dòp avér-la purtàda a cà, Marlowe al tórna da Geiger ma 'l sò cadàvar 'l è sparî. Più tard al vèṅ a savēr ch'l è mòrt anc 'l autìsta di Sternwood (Owen Taylor). La sò màchina 'l è finìda in mâr ma quànd i la tìran sù a s véd che qualchidòṅ al gh'iva dâ 'n cōlp in tèsta prima.
La matìna dòp a riva in dal sò ufìsi la Vivian ch'la gh diś che qualchidòṅ al vōl da i suo dimóndi bèsi p'r avér indrē dal foto scandalóśi ad sò surèla. 'L investigadōr al tórna a cà 'd Geiger e al gh cata la Carmen ch'la gh diś ch'a cupàr-al 'l è stâ 'n tisi ciamâ Joe Brody (Louis Jean Heydt), òṅ ch'l iva bèla ricatâ la sò famìja. Marlowe al và a catàr-'l in dal sò apartamènt a al véd che dènt'r i gh'èṅ anc l’Agnes, la sò dóna, e la Vivian.
A riva anc la Carmen cun na pistòla parchè la vōl al foto ma a n gh 'n è mia biśógn parchè tut 'd un trat i sònan a la pòrta, Joe al vèra e Carol Lundgren (Tommy Rafferty), òṅ ch'al lauràva par Geiger, 'l al cópa. Marlowe al gh mét al maṅ adòs, pò al ciàma la pulisìa.
A gh'è sōl un quèl. In du è'l andâ a finìr Regan, òṅ ch'a s dgiva ch'al s la spasìs cun la mujér dal pruprietàri dal casinò, Eddie Mars (John Ridgely), in du la Vivian la và a spéndar tut i sò bèsi?