Hélène Surgère
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
LʼHélène Collet, cgnusùda méj cuma Hélène Surgère (Burdó, 20 'd Utóbar dal 1928 - Parì, 26 ad Mars dal 2011, a s lèś [e'lɛn syʁ'ʒɛʁ] in francéś) l'è stada n'atōra francéśa, dimóndi famóśa a teàtar in dua l'à purtâ òvri ad Thomas Mann, Jean-Luc Lagarce, Anton Čechov e Molière.
Dòp avēr studiâ a la scóla 'd furmasiòṅ teatràla Cours Simon, l'à fat al sò debùt da atōra su i schérum grand in dal 1966 cun Les ruses du diable (Neuf portraits d'une jeune fille), a fiànc ad Michel Piccoli e dla Geneviève Thénier. A 'l cìnema e in televiśiòṅ, durànt la sò caréra ad quarànta e pasa an, l'à recitâ in utànta prudusiòṅ a 'l incìrca, laurànd cun regìsta cuma Paul Vecchiali, André Téchiné, Claude Lelouch, Raúl Ruiz e Patrice Leconte.
Fra i sò lavōr più impurtànt a 'rcurdém i drama Femmes Femmes (1974), in dla part dn'atōra daśmingàda da tut ch'la taca a bévar, Salò o le 120 giornate di Sodoma (1975), in dla part dla sgnōra Vaccari, una dal tré cuntadōri sarnìdi par lèś'r a quàt'r óm sàdig e 'd putēr (un véscuv, un banchēr, un duca e 'n magistrâ) al sò perversiòṅ da putàna, Barocco (1976), cun la còpia Isabelle Adjani/Gérard Depardieu, Corpo a cuore (1979), in di pagn dna farmacìsta ad sinquànt'an ch'la n vōl minga céd'r a la cōrt 'd un mecànig più śōvan par pò vgnir a savēr 'd avēr-'g un brut mâł, Australia (1989), a fiànc dla Fanny Ardant e 'd Jeremy Irons, Il tempo ritrovato, pelìcula trata da 'n rumànś 'd Marcel Proust cun la Catherine Deneuve, l'Emmanuelle Béart, Vincent Perez e John Malkovich, Ma vraie vie à Rouen (2002), in dla part dla nunóna dla prutagunìsta Jimmy Tavares, e Confidenze troppo intime (2004), in dua la fà la segretària braghéra 'd Fabrice Luchini, vlénd savēr cuśa 'l faga insém a la Sandrine Bonnaire.
Filmugrafìa
- 1965 - Les Ruses du diable, regìa ad Paul Vecchiali
- 1972 - L'Étrangleur, regìa ad Paul Vecchiali
- 1974 - Femmes Femmes, regìa ad Paul Vecchiali
- 1975 - Souvenirs d'en France, regìa 'd André Téchiné
- 1975 - Change pas de main, regìa ad Paul Vecchiali
- 1975 - Salò o le 120 giornate di Sodoma, regìa ad Pier Paolo Pasolini
- 1976 - Barocco, regìa 'd André Téchiné
- 1976 - Les Loulous, regìa ad Patrick Cabouat
- 1977 - L'Aigle et la Colombe, regìa ad Claude Bernard-Aubert
- 1977 - La Machine, regìa ad Paul Vecchiali
- 1978 - Corpo a cuore (Corps à cœur), regìa ad Paul Vecchiali
- 1979 - Les Belles Manières, regìa ad Jean-Claude Guiguet
- 1979 - Les Sœurs Brontë, regìa 'd André Téchiné
- 1980 - Cauchemar, regìa ad Noël Simsolo
- 1980 - C'est la vie, regìa ad Paul Vecchiali
- 1980 - La Femme enfant, regìa dla Raphaële Billetdoux
- 1983 - En haut des marches, regìa ad Paul Vecchiali
- 1983 - Un chien dans un jeu de quilles, regìa ad Bernard Guillou
- 1983 - Le Retour de Christophe Colomb, regìa ad Jean-Pierre Saire
- 1986 - Zone rouge, regìa ad Robert Enrico
- 1986 - Una storia dei nostri giorni (Attention bandits!), regìa ad Claude Lelouch
- 1988 - Trois places pour le 26, regìa ad Jacques Demy
- 1989 - Australia, regìa ad Jean-Jacques Andrien
- 1990 - Je t'ai dans la peau, regìa ad Jean-Pierre Thorn
- 1990 - La Fille du magicien, regìa dla Claudine Bories
- 1991 - Dieu vomit les tièdes, regìa ad Robert Guédiguian
- 1992 - Un vampiro in paradiso (Un Vampire au paradis), regìa 'd Abdelkrim Bahloul
- 1993 - La Cavale des fous, regìa ad Marco Pico
- 1997 - Le Pari, regìa ad Didier Bourdon e 'd Bernard Campan
- 1998 - Al posto del cuore (À la place du cœur), regìa ad Robert Guédiguian
- 1999 - Il tempo ritrovato (Le Temps retrouvé), regìa ad Raúl Ruiz
- 2000 - Lise et André, regìa ad Denis Dercourt
- 2000 - L'Affaire Marcorelle, regìa ad Serge Le Péron
- 2000 - Ma vraie vie à Rouen, regìa 'd Olivier Ducastel e Jacques Martineau
- 2003 - Quel giorno (Ce jour-là), regìa ad Raúl Ruiz
- 2003 - Le divorce - Americane a Parigi (Le Divorce), regìa ad James Ivory
- 2004 - Confidenze troppo intime (Confidences trop intimes), regìa ad Patrice Leconte
- 2004 - À vot' bon cœur, regìa ad Paul Vecchiali
- 2006 - Demandez la permission aux enfants, regìa d Éric Civanyan
- 2007 - Semplicemente insieme (Ensemble, c'est tout), regìa ad Claude Berri
- 2010 - Les gens d'en bas, regìa ad Paul Vecchiali