Gloria Grahame
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |

La Gloria Penelope Hallward, cgnusùda méj cuma Gloria Grahame (Los Angeles, 28 ad Nuvémbar dal 1923 - New York, 5 'd Utóbar dal 1981, a s lèś [ˈɡlɔːriə ˈɡreɪmi] in ingléś), l'è stada n'atōra americàna, vinsidōra dal Prèmi Òscar in dal 1953 p'r al drama Il bruto e la bella girâ insém a la Lana Turner e a Kirk Douglas.
L'à tacâ la sò caréra a 'l cìnema in di an Quarànta par la Metro Goldwyn Mayer par pò pasàr a la RKO. La gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame e l'éra da la banda di demucràtic.
Fra i sò àtar film più impurtànt a 'rcurdém La vita è meravigliosa (1946), fat insém a James Stewart e a la Donna Reed, al drama Odio implacabile (1947), pelìcula cun Robert Mitchum ch'l'à frutâ a lē na candidadùra a i Academy Award, al noir Il diritto di uccidere (1950), a fiànc 'd Humphrey Bogart, al thriller So che mi ucciderai (1952), cun prutagunìsta la Joan Crawford e Jack Palance e 'l pulisiésc cun Glenn Ford Il grande caldo (1953).
Dòp al drama La bestia umana (1954) e la cumèdia sentimentàla Oklahoma! (1955), la sò stagiòṅ 'd òr a Hollywood l'éra praticamènt finìda, anc par di prubléma persunài e 'd salùt. In televiśiòṅ a l'ém vduda in Il fuggiasco, Dove vai Bronson?, Kojak e Il brivido dell'imprevisto.
La s è spuśàda quàtar vòlti in dal gir ad quìnd'ś an. Al sò ùltim marè, Anthony Ray, al gh'iva vint-a-tri an quànd lē la 'l à spuśâ a trénta-sèt an e 'l éra 'l fiōl dal sò secónd marè, al famóś regìsta Nicholas Ray. Chi lò 'l à pò cuntâ ch'l i iva bca a lèt insém quànd sò fiōl al gh'iva tréd'ś an.
In dal cōrs dla sò vita l'à patî dimóndi p'r al sò aspèt fìśic esénd ch'la sa vdiva cun di difèt, specialmènt a i làbar ch'la cardìva i fùsan tròp sutìi. In di an Ssanta l'à patî la depresiòṅ e i gh'ànan fat anc 'l elettroshock in dal 1964. L'è mòrta śōvna a sinquànta-siē an, dòp avēr cumbatû par di an c'n un cànc'r a 'l téti.
Filmugrafìa
[mudéfica la surzéia]


- 1944 - Blonde Fever, regìa ad Richard Whorf
- 1945 - Senza amore (Without Love), regìa 'd Harold Bucquet
- 1946 - La vita è meravigliosa (It's a Wonderful Life), regìa ad Frank Capra
- 1947 - Accadde a Brooklyn (It Happened in Brooklyn), regìa ad Richard Whorf
- 1947 - Odio implacabile (Crossfire), regìa 'd Edward Dmytryk
- 1947 - Il canto dell'uomo ombra (Song of the Thin Man), regìa 'd Edward Buzzell
- 1947 - Merton of the Movies, regìa ad Robert Alton
- 1949 - Hai sempre mentito (A Woman's Secret), regìa ad Nicholas Ray
- 1949 - Donne di frontiera (Roughshod), regìa ad Mark Robson
- 1950 - Il diritto di uccidere (In a Lonely Place), regìa ad Nicholas Ray
- 1952 - Il più grande spettacolo del mondo (The Greatest Show on Earth), regìa ad Cecil B. DeMille
- 1952 - L'avventuriero di Macao (Macao), regìa ad Josef von Sternberg
- 1952 - So che mi ucciderai (Sudden Fear), regìa ad David Miller
- 1952 - Il bruto e la bella (The Bad and the Beautiful), regìa ad Vincente Minnelli
- 1953 - Il muro di vetro (The Glass Wall), regìa ad Maxwell Shane
- 1953 - Salto mortale (Man on a Tightrope), regìa 'd Elia Kazan
- 1953 - Il grande caldo (The Big Heat), regìa ad Fritz Lang
- 1953 - La spada del deserto (Prisoners of the Casbah), regìa ad Richard Bare
- 1954 - L'età della violenza (The Good Dye Young), regìa ad Lewis Gilbert
- 1954 - La bestia umana (Human Desire), regìa ad Fritz Lang
- 1954 - Anatomia di un delitto (Naked Alibi), regìa ad Jerry Hopper
- 1955 - La tela del ragno (The Cobweb), regìa ad Vincente Minnelli
- 1955 - Nessuno resta solo (Not as a Stranger), regìa ad Stanley Kramer
- 1955 - Oklahoma!, regìa ad Fred Zinnemann
- 1956 - L'uomo che non è mai esistito (The Man Who Never Was), regìa ad Ronald Neame
- 1957 - La cavalcata della vendetta (Ride Out for Revenge), regìa ad Bernard Girard
- 1959 - Strategia di una rapina (Odds Against Tomorrow), regìa ad Robert Wise
- 1966 - El tigre (Ride Beyond Vengeance), regìa ad Bernard McEveety
- 1971 - Il martello macchiato di sangue (Blood and Lace), regìa ad Philip Gilbert
- 1971 - L'idolo (The Todd Killings), regìa ad Barry Shear
- 1971 - Chandler, regìa ad Paul Magwood
- 1972 - La polizia non perdona (The Loners), regìa ad Sutton Roley
- 1974 - Erica... un soffio di perversa sessualità (Tarot), regìa ad José Maria Fourqué
- 1974 - Mama's Dirty Girls, regìa ad John Hayes
- 1976 - Terrore nel buio (Mansion of the Doomed), regìa ad Michael Pataki
- 1979 - La soffiata (A Nightingale Sang in Berkeley Square), regìa ad Ralph Thomas
- 1979 - Head Over Heels, regìa ad Joan Micklin Silver
- 1980 - Una volta ho incontrato un miliardario (Melvin and Howard), regìa ad Jonathan Demme
- 1981 - La casa del sortilegio (The Nesting), regìa 'd Armand Weston