Giróna
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
Giróna (Girona in Catalàn, a s lèś [ʒiˈɾonə]; Gerona in Spagnōl e itagliàṅ) l'è na sità dal nòrd-èst dla Spaggna ad sènt-otmìla abitànt ch'la s cata in dla regiòṅ dla Catalógna a 75 métar su 'l livèl dal mâr, in du i s incróś'n i fiùm Oñar e Ter. La sità l'è 'n sòcul dla cultùra catalàna in mèś a qvéla francéśa, lè darènt, e a qvéla castigliàna. Da 'l 1982 'l è 'n munisìpi śmlâ cun Réś.
La cunfìna a nòrd cun Sant Julià de Ramis e Sarrià de Ter, a èst cun Celrà, a sud-èst cun Juià e Quàrt, a sud-òvest cun Fornells de la Selva, Vilablareix e Salt, e a òvest cun Sant Gregori.
Al sò sèntar stòrig ciamâ al Barri Vell (al quartēr vèć) 'l è stâ fundâ da i rumàṅ e 'l è sircundâ tut 'd intóran da di mur. A s trata dal cōr dla sità e 'l gh'à dèntar soquànt di sò munumènt più impurtànt cuma 'l cà atàc (Les Cases penjades), al pònt dal pascarìi vèci (Pont de les Peixateries Velles), al quartēr ebràic (Call jueu), la catedràla, la céśa 'd San Fliś e i bagn àrab.
Al sò sìndig, da 'l 2023, 'l è Lluc Salellas, espunènt dal partî indipendentìsta Candidadùra 'd Unità Pupulàra (CUP).
In sità a śōga la squàdra 'd fólbar dal Girona Futbol Club, furmasiòṅ ad Primera División. Anc la sò squàdra 'd bàsket, al Bàsquet Girona, la śōga in dla série più impurtànta dla Spaggna.
Persunàǵ ligâ a Giróna
[mudéfica la surzéia]- Eva Martín, atōra
- Pau López, purtēr ad fólbar
- Domènec Balmanya, śugadōr e alenadōr ad fólbar
- Rafael Masó i Valentí, architét e espunènt dal mudernìśum catalàṅ
- Martèṅ I 'd Aragóna, rè 'd Aragóna, Valénsia, Sardéggna e Còrsica