George Sanders

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

«

Dear World, I am leaving because I am bored. I feel I have lived long enough. I am leaving you with your worries in this sweet cesspool. Good luck.»

(EN)(Al sò ùltim bijét, 1972)

«

Câr al mè mónd, a m in vag parchè a m sòṅ stufâ. A sènt 'd ès'r armàś in vita abàsta. A t las c'n i tò pinsēr in cla canaléta chè acsè dōlsa. Bòna.»

(MUD)

George Henry Sanders (San Pirenbûrg, 3 ad Luj dal 1906 - Castelldefels, 25 'd Avrìl dal 1972) 'l è stâ 'n atōr britànic. Al gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

In dal 1967 'l à dâ la vóś a 'l persunàǵ dla tigra Shere Khan in dal cartòṅ animâ dla Disney Il libro della giungla.

Biugrafìa

Nâ a San Pirenbûrg, quànd a taca la Rivulusiòṅ 'd Utóbar in dal 1917 al scapa via da la sò sità par turnàr c'n i suo in dal Régn Unî a Brighton. In séguit al taca a studiàr a na scóla privàda, al Brighton College, insém a sò fradèl Tom Conway ch'al dvintarà atōr anc lò.

Dòp ès'r-as diplumâ a la Bedales & Manchester Technical School 'l à tacâ a lauràr vindénd dal tabàc, viaśànd da spés in Argintìna e in Cîl. Turnâ in Inghiltèra par far 'l agìnt in dal camp dla reclàm, 'l à cgnusû la Greer Garson ch'la gh'à sugerî 'd impgnàr-'s a far 'l atōr, un quèl ch'la vliva in alóra far anc lē. Sanders al taca acsè a giràr soquànti pelìculi in dal sò paéś prima 'd andàr a star in di Stat Unî par far la part 'd un nòbil visióś in I Lloyds di Londra (1936) 'd Henry King. In séguit al fà Simon Templar (al „Sant“) e 'l detective Gay Lawrence („The Falcon“) in dū telefìlm prudót cun di budget bas fra la fiṅ di an Trénta e 'l inìsi di an Quarànta.

A cal punt lè Sanders al dvènta òṅ di atōr mijōr a Hollywood, faghénd da spés la part ad persunàǵ elegànt ma fals. Fra 'l pelìculi più impurtànti dal perìud a 'rcurdém La spia dei lancieri (1937), girâ insém a Peter Lorre, Il primo ribelle (1939), cun John Wayne, i thriller Il prigioniero di Amsterdam (1940) e Rebecca - La prima moglie (1940), tut dū dirèt p'r Alfred Hitchcock, Il ritratto di Dorian Gray (1945), in dua 'l à fat la figùra dal diabòlic e visióś Lord Henry Wotton, i noir Io ho ucciso (1945) e Lo sparviero di Londra (1947), al rumàntic Il fantasma e la signora Muir (1947), in di pagn 'd un scritōr sénsa scrùpui, e 'l drama in custùm Ambra (1947) faghénd al rè Carl II 'd Inghiltèra, rōl ch'l arév fat nóṿ an dòp anc in Il ladro del re (1956).

La caréra 'd Sanders la gh'à 'l sò punt più élt cun la vìnsida dal Prèmi Òscar in dal 1951 par la part dal crìtig teatràł pîṅ 'd cativèria Addison DeWitt in Eva contro Eva, in dua 'l fava 'l amànt dla Marilyn Monroe. In séguit 'l à cuntinuâ a recitàr faghénd da spés dal pelìculi d'aventùra cuma Ivanhoe (1952), insém a Robert Taylor, la Joan Fontaine e l'Elizabeth Taylor, Riccardo Cuor di Leone (1954) e Il covo dei contrabbandieri (1956). In dal mèś 'l à tòlt part insém a la Barbara Stanwyck a 'l pulisiésc Ti ho visto uccidere (1954) e Viaggio in Italia (1953), in du 'l à fat al marè dl'Ingrid Bergman.

In televiśiòṅ 'l à girâ un spetàcul tut suo in dal 1957 da 'l tìtul The George Sanders Mystery Show e pò di telefìlm cuma Organizzazione U.N.C.L.E. (1965), Batman (1966), in di pagn ad Mister Freeze, e Missione Impossibile (1971), cun Steven Hill, Martin Landau e la Barbara Bain.

Òṅ di sò ùltim lavōr 'l è stâ Lettera al Kremlino (1970), pelìcula 'd spiunàǵ, dirèta par John Huston, in dua 'l à fat la part d'n omosesuàl ch'al sòna 'l piàṅ in un bar par gay ad San Francisco.

Al s è tòlt la vita in 'n hutèl darènt a Barcelóna, mandànd śò dimóndi calmànt.