Furbśìna
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
.svg){kind=small} Furbśìna | |
_Forficula_auricularia_(female).jpg) fémna dla furbśìna | |
| Dominì: Eukaryota | |
| Rèign: Animalia | |
| Sòtrèign: Eumetazoa | |
| Ram: Bilateria | |
| Phylum: Arthropoda | |
| Subphylum: Tracheata | |
| Superclâsa: Hexapoda | |
| Clâsa: Insecta | |
| Sòtclâsa: Pterygota | |
| Coorte: Exopterygota | |
| Subcoorte: Neoptera | |
| Superórdin: Polyneoptera | |
| Sesiòn: Orthopteroidea | |
| Órdin: Dermaptera | |
| Famija: Forficulidae | |
| Gènàr: Forficula | |
| Sòrta: Forficula auricularia Linnaeus 1758 | |
La furbśìna (nóm sientìfic: Forficula auricularia; forficola, forbicetta, forfecchia o forbicina in itagliàṅ) 'l è 'n insèt ch'al fà part dla famìja di Forficulidae.
La ciàpa 'l nóm da la part finàla dal sò còrp, un òrgan druâ in di acupiamènt ch'l arcòrda na fòrbśa e ch'l è più grôs in di masć. Durànt al sès i pōl'n armàgnar tacâ anc par dgl'óri.
.jpg)
Descrisiòṅ
[mudéfica la surzéia]La magna da tut, specialmènt frut e rèst vegetài cuma fój marsi o pétai cascâ śò, ma anc di insèt cic cuma àfid, pisulèṅ 'd argìnt e larvi. Da grandi i pōlar rivàr a èsar lunghi da i déś a i vint mm.
C'l insèt chè 'l è uriginàri dl'Európa ma al s è difûś anc in di Stat Unî e pò in dagnóra tuta l'Amèrica a gl'inìsi dal XIX sécul. I vìvan bèṅ in di pòst frésc e ùmid e i crésan méj quànd la temperadùra la dà su i 24 °C ma a dipénd anc da in du a tira 'l vènt.
La gh'à na fórma ślungàda e piàta ad culōr maròṅ, cun dū ali insìma ch'i gh parmét'n ad vulàr. 'L è fàcil catàr-la in dal cà 'd campàggna.
In aṿtòṅ la fémna la fà na sinquantìna 'd ōṿ in un bûś in tèra, pò l'armàgn lè a punsàr e a difénd-'r i sò ōṿ e a pulìr-i. In primavéra, quànd i nàs'n i pìcui, sò màdar la gh dà da magnàr p'r un méś, in fiṅ tant ch'i dvènt'n indipendènt.
Culegamènt estéran
[mudéfica la surzéia]Àtar prugèt
[mudéfica la surzéia]
Wikiquote contiene citazioni di o su Furbśìna
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Furbśìna
