Fronte del porto
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
 On the Waterfront | ||
| Fronte del porto | ||
 Marlon Brando in na figùra dal film | ||
| Frònt dal pòrt 1954 | ||
|---|---|---|
| Regìa: Elia Kazan | ||
| Scritōr: Budd Schulberg Malcolm Johnson • Robert Siodmak | ||
| Atōr: Marlon Brando • Karl Malden • Lee J. Cobb Eva Marie Saint • Rod Steiger • Pat Henning Leif Erickson • James Westerfield • Rudy Bond Martin Balsam • Tony Galento • John F. Hamilton | ||
| Müsica: Leonard Bernstein | ||
| Léngua: Ingléś | ||
| Dürä dal film: 108 minüt | ||
| Nasiōṅ: Stat Unî | ||
Fronte del porto (Frònt dal pòrt) 'l è 'n film dramàtic in biànc e négar dal 1954 'd Elia Kazan, vinsidōr 'd òt Prèmi Òscar. Custâ nuvsènt-mila dòlar, al 'n à pò fat sù nóṿ migliòṅ e siē.
In dal 1989 la pelìcula l'è stada misa fra qvéli da tgnir dacàt in dal National Film Registry dla Bibliutéca dal Cungrès di Stat Unî. In dal 1998 'l American Film Institute al l'à piasàda a 'l utàṿ pòst in dla lista di sènt film americàṅ più bèi.
Al film 'l è ligâ a fîl dópi c'n al vicéndi persunàli dal regìsta Elia Kazan che dū an prima, durànt al macartìśum, 'l éra stâ custrét a far i nóm ad sò culéga suspetâ 'd èsar di cumunìsta a la cumisiòṅ par gl'atività anti-americàni, cuma 'l regìsta Jules Dassin e l'atōra Kim Hunter ch'l'iva vins 'n Academy Award laurànd sèg in Un tram che si chiama Desiderio.
Sunt
[mudéfica la surzéia]Terry Malloy (Marlon Brando) 'l è 'n èx pùgil cun la pasiòṅ par 'l alevamènt di clómb. Adès al s è mis a far al dascagadōr ad pòrt, un pòst ch'al gh'à catâ sò fradèl Charley (Rod Steiger) ch'al lavóra p'r al cap dal sindacâ di purtuài Johnny Friendly (Lee J. Cobb). Cal brut grintèṅ chè 'l à fat i bèsi a 'l spali di lavuradōr miténd sù n'urganiśasiòṅ ch'l'agìs a la manéra mafióśa, sarnénd anc chi ciamàr a lauràr e chi lasàr a cà faghénd-ag patìr la fam. Fra 'l àtar 'l è stâ pròpria Johnny a far finìr la caréra da pùgil ad Terry, dmandànd a sò fradèl ad cunvìnsar-'l a pèrd'r ad prupòśit 'n incóntar avénd-ag scumìs cóntar.
La pulisìa e la Cumisiòṅ su i crìmin dal pòrt i sànan che Friendly 'l è 'n delinquènt ma i gh'aṅ biśógn ad próvi, ch'i lavuradōr i s fàg'n avànti dascurénd, ma i testimòni i tàśan parchè i gh'aṅ biśógn ad lauràr, ma anc par la vargóggna 'd far la spia o par paùra ad far na bruta fîṅ cuma Joey Doyle, dascagadōr ad pòrt, ch'l è stâ butâ śò da 'l téǵ ad cà sua da i óm ad Friendly parchè al gh'iva intensiòṅ 'd andàr a cuntàr incòsa a la cumisiòṅ.
La surèla ad Joey, la Edie (Eva Marie Saint), la vrév giustìsia ma sōl al prēt Barry (Karl Malden) 'l è da la sò banda, tut chi àtar, anc sò pàdar Pop (John F. Hamilton), i àrmàgnan sit. La dóna, ch'l'à tacâ a frequentàr-as cun Terry, la vrév al sò ajùt, ma 'l óm al gh diś ch'al n è minga bòṅ ad far gnint. Quànd però 'n àtar sò culéga, Kayo Dugan (Pat Henning), al vîṅ fat fóra, finsànd 'n incidènt su 'l lavōr, la cusînsa ad Terry la gh diś ch'al gh'à da far quèl, anc parchè i óm dla cumisiòṅ i 'l ìvan bèla ciamâ a testimuniàr.
Su incàr'g ad Friendly, Charley al próa a cunvìs'r al fradèl a vansàr, ma Terry al sà ch'al gh'à da far qvél ch'l è giùst.