Film pardû
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
Un film pardû 'l è n'òvra su pelìcula destinàda a 'l cìnema (lungumetràǵ o curtumetràǵ 'l è cumpàgn) in dua a n gh'è piò gnanc na còpia in dal cà 'd prudusiòṅ o in dal culesiòṅ di sugèt privâ, parchè qvéli vèci i s èṅ frustàdi, i n s càtan piò o i èṅ ruinàdi. Dal vòlti ad chi film chè a gh'è armàś sōl na quàlc figùra, fóto, lucandìni e manifèst cum in dal caś dal film 'd Alfred Hitchcock dal 1926 L'aquila della montagna. Un studi 'l à stimâ ch'in di Stat Unî 'l 80% di film mut e 'l 50% di film prudót prima dal 1950 i èṅ pardû ch'a n gh'è gnint da far.
Fra 'l pelìculi andàdi pardùdi a 'rcurdém Cleopatra (1917), cun prutagunìsta la Theda Bara, La divina (1928), film ad Victor Sjöström cun la Greta Garbo, Il fantasma del castello (1927), film ad scarésa dla MGM bruśâ in dal 1965, e Arrivederci Roma (1927), film ch'l à purtâ 'l prim Prèmi Òscar dla stòria a 'l atōr Emil Jannings.
Na quàlc vòlta 'l è però sucès che na còpia l'è pò saltàda fóra par miràcul in séguit, cum in dal caś dal film mut dal 1938 Too Much Johnson 'd Orson Welles ch'l éra bruśâ a 'l intéran 'd un magaśèṅ in Spaggna in dal 1971 ma pò l'è stada catàda na còpia in Itàglia in dal 2008.
Òṅ di mutìṿ ch'l à purtâ a ès'r-ag tut chi film chè pardû 'l è ch'i éran registrâ su nitrocelulóśa, un materiàł piutòst instàbil e ch'al ciapàva fōg facilmènt, cum 'l è pò sucès in dal 1937 in di magaśèṅ dla 20th Century Fox in New Jersey ch'l à bruśâ tut i negatìṿ di sò film fat prima dal 1932. N'atra spiegasiòṅ l'è 'l fat che na vòlta i film i purtàvan di bèsi sōl quànd i vgnìvan fóra in di cìnema parchè a n gh'éra minga incóra la televiśiòṅ o 'l home video o i sit ad streaming, dònca p'r al cà 'd prudusiòṅ tgnitr dacàt al pelìculi 'l éra sōl un cóst e a n s bavàva minga tant a métar-li via cum a ś dév, a la temperadùra giùsta e a 'l cundisiòṅ 'd ùmid parfèti.
Culegamènt estéran
Àtar prugèt
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Film pardû
