Elefànt

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Elefànt
'n elefànt
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Phylum: Chordata
Clâsa: Mammalia
Órdin: Proboscidea
Famija: Elephantidae
Sòtfamija: Elephantinae
Gènàr: Elephas (Linnaeus, 1758) Loxodonta (1827)
Sòrta: Elephas maximus Loxodonta africana Loxodonta cyclotis

'L elefànt (elefante in itagliàṅ) 'l è 'n mamìfar dla famìja di Elephantidae ch'al gh'à tri spéci: 'l elefànt aśiàtic (Elephas maximus), 'l elefànt africàṅ dla savàna (Loxodonta africana) e 'l elefànt africàṅ dla furèsta (Loxodonta cyclotis).

In gènar i vìvan stant'an ma i pōl'n anc pasàr i utànta.

Descrisiòn

Chi lōr i èṅ dal bèsti dimóndi grôsi tant ch'i èṅ i èsar vertebrâ più grand a 'l mónd. 'L elefànt africàṅ al pasa i quàtar métar e 'l déś tunelàdi 'd pēś.

Al gh'à di òć piculèṅ e di uréci grandi ch'i s pōlan mōvar da par lōr e ch'i cuntribuìs'n a paràr via 'l cald ch'i gh'ànan dèntar. Al sò naś al s è śuntâ a 'l làb'r ad sōvar par dar vita a 'n òrgan pîṅ ad terminasiòṅ narvóśi ciamâ prubòsid ch'i dróan par ciapàr e stricàr dla ròba o anc par tōr dl'àqua. Lè incòst fra 'l dū bandi i gh'aṅ dū dintòṅ in avòri, al śani, e pò àtar quàtar mulàr in dla bóca ch'i pōlan cambiàr quànd i èṅ frust.

I vìv'n in grup faghénd dal famìji che però i s pōl'n anc dasfàr c'n an tèmp quànd al masć al sarnìs na fémna difarènta. I pìcui i nàsan dòp na gestasiòṅ ad vint-i-òṅ méś, in gènar a véd la luś 'n elefantèṅ a la vòlta, sōl in gnanc al 2% di caś i nàsan di śmèi.

Cla bèstia chè la magna l'èrba e 'l fój, la fruta e la scòrsa di àrbui. Esénd ch'i gh'aṅ biśógn ad magnàr dimóndi, i sa spòstan da spés par catàr-'n ad nóṿ.

I elefànt i èṅ bòṅ ad scultàr e 'd naśàr la ròba da luntàṅ, un quèl ch'a gh fà còmad parchè la vista l'è piutòst lòfi. I téndan dal vòlti a 'rliàr-as, specialmènt i masć. I n s cumpatìsan minga al furmìghi tant ch'i làsan pèrd'r al piànti cun di furmigàr dèntar.

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Elefànt
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Elefànt