Daniel Day-Lewis

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Sir Daniel Michael Blake Day-Lewis (Lóndra, 29 'd Avrìl dal 1957, a s lèś [ˈdænjəl deɪ ˈluːɪs] in ingléś), 'l è 'n atōr britànig cun sitadinànsa irlandéśa. Al gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

In dla sò caréra 'l è stâ bòṅ ad vìnsar tri Prèmi Òscar, in dal 1990 p'r al biugràfic Il mio piede sinistro, in du 'l fava la part 'd un pitōr e scritōr ch'l éra bòṅ ad druàr sōl al sò pē sinìstar, in dal 2008 p'r al drama Il petroliere dal regìsta Paul Thomas Anderson e in dal 2013 par Lincoln in di pagn dal presidènt americàṅ Abraham Lincoln. 'L è inóltar stâ numinâ atri tré vòlti par cal prèmi chè, in dal 1994 par Nel nome del padre, film cun l'Emma Thompson, in dal 2003 par Gangs of New York, a fiànc ad Leonardo DiCaprio e dla Cameron Diaz, e in dal 2018 p'r al drama sentimentàł Il filo nascosto.

Fra i sò arcgnusimènt più impurtànt a psém mét'r-ag anc dū Golden Globe e quàtar Prèmi BAFTA.

Biugrafìa

Dòp avēr fat na part piculìna a quatórd'ś an in dal drama cun Peter Finch e la Glenda Jackson Domenica, maledetta domenica (1971), faghénd un delinquènt, in di an Utànta 'l à catâ spasi in dal biugràfic Gandhi, cun Ben Kingsley in di pagn dal Mahatma indiàṅ, e pò in dal stòrig Il Bounty, pelìcula cun Anthony Hopkins e Mel Gibson.

In dal 1985 al gira al sò prim film da prutagunìsta, My Beautiful Laundrette - Lavanderia a gettone ad Stephen Frears, pò al lavóra cun James Ivory in Camera con vista insém a Julian Sands. Tri an dòp l'è la vòlta ad L'insostenibile leggerezza dell'essere (1988) in du 'l à fat la part 'd un cirùśig cecuśluvàc. In chi an lè al lavóra da spés anc a teàtar.

Dòp al sucès 'd Il mio piede sinistro al taca a lauràr a Hollywood girànd pelìculi cuma L'ultimo dei Mohicani (1992) e L'età dell'innocenza (1993), in còpia cun la Michelle Pfeiffer. Su 'l set dal film La seduzione del male (1996) al cgnós la regìsta Rebecca Miller ch'la dvènta sò mujēr e ch'la gh dà dū fiōi, ch'i s śòntan a qvél bèla abû da l'Isabelle Adjani. 'L an dòp al fà la part d'n èx pùgil e mémbar dla Provisional Irish Republican Army in dal drama The Boxer.

In di An Dumìla al lavóra cun Martin Scorsese in Gangs of New York (2002) e pò cun Paul Thomas Anderson in Il petroliere (2007) e Il filo nascosto (2017), pelìcula ambintàda in dal mónd dla mòda in dla Lóndra di an Sinquànta. In dal mèś, sarnî da 'l regìsta Steven Spielberg, 'l à tòlt part insém a Tommy Lee Jones e a James Spader a 'l drama stòrig Lincoln, pelìcula su i an dla Guèra 'd secesiòṅ americàna.

Filmugrafìa

1971 - Domenica, maledetta domenica (Sunday Bloody Sunday), regìa ad John Schlesinger
1982 - Gandhi, regìa ad Richard Attenborough
1984 - Il Bounty (The Bounty), regìa ad Roger Donaldson
1985 - My Beautiful Laundrette - Lavanderia a gettone (My Beautiful Laundrette), regìa ad Stephen Frears
1985 - Camera con vista (A Room with a View), regìa ad James Ivory
1986 - Nanou, regìa dla Conny Templeman
1988 - L'insostenibile leggerezza dell'essere (The Unbearable Lightness of Being), regìa ad Philip Kaufman
1988 - Un gentleman a New York (Stars and Bars), regìa ad Pat O'Connor
1989 - Fergus O'Connell - Dentista in Patagonia (Eversmile, New Jersey), regìa ad Carlos Sorín
1989 - Il mio piede sinistro (My Left Foot: The Story of Christy Brown), regìa ad Jim Sheridan
1992 - L'ultimo dei Mohicani (The Last of the Mohicans), regìa ad Michael Mann
1993 - L'età dell'innocenza (The Age of Innocence), regìa ad Martin Scorsese
1993 - Nel nome del padre (In the Name of the Father), regìa ad Jim Sheridan
1996 - La seduzione del male (The Crucible), regìa ad Nicholas Hytner
1997 - The Boxer, regìa ad Jim Sheridan
2002 - Gangs of New York, regìa ad Martin Scorsese
2005 - La storia di Jack & Rose (The Ballad of Jack and Rose), regìa dla Rebecca Miller
2007 - Il petroliere (There Will Be Blood), regìa ad Paul Thomas Anderson
2009 - Nine, regìa ad Rob Marshall
2012 - Lincoln, regìa ad Steven Spielberg
2017 - Il filo nascosto (Phantom Thread), regìa ad Paul Thomas Anderson
2025 - Anemone, regìa ad Ronan Day-Lewis

Culegamènt estéran

Àtar prugèt

Wikimedia Commons contiene file multimediali su Daniel Day-Lewis