Cultùra

Da Wikipedia.
Jump to navigation Jump to search

C'l artìcol chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn

Cultùra anca in dla mùśica.

La cultùra la cumprènd tuti chel sorti 'd cgnusìnsi, manéri 'd vìver, pràtichi, valōr, ch'a s è imparê in dla só vìta per fèr bèin, fèr a mōd, stèr da mêś a chièter. La nn'è minga un quèl ch'a s gh'à bèle da quand a s nâs, mo la s tóś sù cun la socialiśasiòun, a travèrs quèl ch'a s impèra ed comportères, col reghli e valōr da tgnìr'gh adrē, per stèr in armonìa da mêś ai agìnt, e vìa descurènd.

In dl'antropologìa, al studiōs Tylor al in dèva na definisiòun ch'l'è armèśa in pé infìn a incō per la só completèsa:

«
Culture or Civilization, taken in its wide ethnographic sense, is that complex whole which includes knowledge, belief, art, morals, law, custom, and any other capabilities and habits acquired by man as a member of society.[1]»
(EN)(Primitive Culture: Research into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Art, and Custum, 'd Edward Burnett Tylor,1871)
«
La Cultùra o la Civiltê, tolti in dal só grôs significhêt etnogràfic, gl'ìn cal misćiamèint ed lavōr ch'i tinen dèinter la cgnusìnsa, el cherdèinsi, gli èrti, el morêl, el léś, i custùm e tuti chegli ètri capacitê e abitùdin tolti sù da 'l òm ch'al fà pert edla socetê.»


«
La cultura è una costruzione narrativa condivisa, contestata e negoziata, un sistema di mediazione, un corpus di artefatti, ...un insieme di risorse disponibili per l’azione.[2]»
(IT)(Intercultura - È possibile evitare le guerre culturali?, ed Giuseppe Mantovani,2004)
«
La cultùra 'l è na costrusiòun ed ciacarèr cumùn, minga sèinper tut 'd acòrd e anc quistiunê, un sistéma ed mediasiòun, 'n insèm ed lavōr fabrichê, ...'n insèm ed lavōr ch'a servìs per 'l agìr.»


Na manéra tradisionèla 'd vistìres ed cal dòni edl'Ìndia.

Manéri 'd dìr

  • (CARPŚ) Al gh'à na cultùra ch'al pèr un lìber stampê, (IT) Ha una cultura che sembra un libro stampato.
  • (CARPŚ) 'T î't fat na cultùra?! (IT) Ti sei fatto una cultura?!.

Vōś lighèdi

Noti e referèinsi

  1. (EN) 'D Edward Tylor, 1871: Primitive Culture: Research into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Art, and Custum, Londra, prim evlùm, paǵ 1.
  2. (IT) Ed Giuseppe Mantovani, 2004: Intercultura - È possibile evitare le guerre culturali?, Bulògna, paǵ 8.

Èter progèt

Colegamèint estèren