Cornel Wilde
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |

Kornél Lajos Weisz, cgnusû méj cuma Cornelius Louis Wilde da spés scurtâ in Cornel Wilde (Prievidza, 13 'd Utóbar dal 1912 - Los Angeles, 16 'd Utóbar dal 1989, a s lèś [ˈkɔːrnɛl ˈwaɪld] in ingléś), 'l è stâ 'n atōr e regìsta ungheréś naturaliśâ americàṅ, candidâ a i Prèmi Òscar in dal 1946 p'r al drama biugràfic L'eterna armonia in dua 'l iva fat 'l cumpuśidōr pulàc Fryderyk Chopin. Al gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.
A sèt an 'l è andâ a star in di Stat Unî insém a i sò genitōr, ebrèj ungheréś. 'L à tacâ la sò caréra da atōr a Broadway in dal 1935, laurànd anc cun la Tallulah Bankhead, par pò pasàr a 'l cìnema, firmànd un cuntràt cun la 20th Century Fox e pò cun la Columbia Pictures. Da i an Sinquànta in avànti al s è impgnâ anc in dla scritùra e in dla regìa, firmànd anc soquànti canti.
Fra i sò film più impurtànt a 'rcurdém al thriller Femmina folle (1945), in dla part dal marè dla Gene Tierney, e 'l acróbata Sebastian in Il più grande spettacolo del mondo (1952). In dal 1950 'l à mis in pē na sò cà 'd prudusiòṅ ch'l à prudót soquànt film cuma 'l noir La paura bussa alla porta (1955) in dua lò 'l iva fat al delinquènt Charlie Blake. Fra i sò lavōr da regìsta a psém nutàr La preda nuda (1966), girâ in Sudàfrica, e 'l film ad guèra Spiaggia rossa (1967).
In televiśiòṅ a 'l ém vist in General Electric Theater, cun prutagunìsta Ronald Reagan, Fantasilandia, Love Boat e in La signora in giallo.
Spuśâ dó vòlti, c'n al culéghi Patricia Knight e Jean Wallace, al gh'à abû na fiōla e 'n fiōl da che lōr. A gh piaśìva andàr a casa e a pés e 'l éra da la banda di demucràtic. 'L è mòrt ad leucemìa a stanta-sèt an.
Filmugrafìa
[mudéfica la surzéia]



cuma atōr
[mudéfica la surzéia]- 1937 - Exclusive, regìa 'd Alexander Hall
- 1940 - La signora dai capelli rossi (Lady with Red Hair), regìa ad Curtis Bernhardt
- 1941 - Una pallottola per Roy (High Sierra), regìa ad Raoul Walsh
- 1941 - Knockout, regìa ad William Clemens
- 1941 - Kisses for Breakfast, regìa ad Lewis Seiler
- 1941 - The Perfect Snob, regìa ad Ray McCarey
- 1942 - Manila Calling, regìa 'd Herbert I. Leeds
- 1942 - Life Begins at Eight-Thirty, regìa 'd Irving Pichel
- 1943 - Fior di neve (Wintertime), regìa ad John Brahm
- 1945 - L'eterna armonia (A Song to Remember), regìa ad Charles Vidor
- 1945 - Notti d'oriente (A Thousand and One Nights), regìa 'd Alfred E. Green
- 1945 - Femmina folle (Leave Her to Heaven), regìa ad John M. Stahl
- 1946 - Il figlio di Robin Hood (The Bandit of Sherwood Forest), regìa 'd Henry Levin
- 1946 - Bellezze rivali (Centennial Summer), regìa 'd Otto Preminger
- 1947 - Splendida incertezza (The Homestretch), regìa ad H. Bruce Humberstone
- 1947 - Stairway for a Star, regìa ad Jack Rieger
- 1947 - Ambra (Forever Amber), regìa 'd Otto Preminger
- 1947 - L'uomo dei miei sogni (It Had to Be You), regìa ad Rudolph Maté
- 1948 - Le mura di Gerico (The Walls of Jericho), regìa ad John M. Stahl
- 1948 - I quattro rivali (Road House), regìa ad Jean Negulesco
- 1949 - Fiori nel fango (Shockproof), regìa ad Douglas Sirk
- 1949 - Swiss Tour, regìa ad Leopold Lindtberg
- 1950 - Due bandiere all'ovest (Two Flags West), regìa ad Robert Wise
- 1952 - Il più grande spettacolo del mondo (The Greatest Show on Earth), regìa ad Cecil B. DeMille
- 1952 - I figli dei moschettieri (At Sword's Point), regìa ad Lewis Allen
- 1952 - La conquista della California (California Conquest), regìa ad Lew Landers
- 1952 - L'altra bandiera (Operation Secret), regìa ad Lewis Seiler
- 1953 - Il tesoro dei condor (Treasure of the Golden Condor), regìa ad Delmer Daves
- 1953 - Main Street to Broadway, regìa ad Tay Garnett
- 1953 - Saadia, regìa 'd Albert Lewin
- 1954 - Stella dell'India (Star of India), regìa 'd Arthur Lubin
- 1954 - Il mondo è delle donne (Woman's World), regìa ad Jean Negulesco
- 1954 - Il cavaliere implacabile (Passion), regìa 'd Allan Dwan
- 1955 - La polizia bussa alla porta (The Big Combo), regìa ad Joseph H. Lewis
- 1955 - Duello di spie (The Scarlet Coat), regìa ad John Sturges
- 1955 - La paura bussa alla porta (Storm Fear), regìa ad Cornel Wilde
- 1956 - La donna venduta (Hot Blood), regìa ad Nicholas Ray
- 1956 - Oltre Mombasa (Beyond Mombasa), regìa ad George Marshall
- 1957 - Le avventure e gli amori di Omar Khayyam (Omar Khayyam), regìa ad William Dieterle
- 1957 - La curva del diavolo (The Devil's Hairpin), regìa ad Cornel Wilde
- 1958 - Maracaibo, regìa ad Cornel Wilde
- 1959 - Sull'orlo dell'abisso (Edge of Eternity), regìa ad Don Siegel
- 1962 - Costantino il Grande, regìa ad Lionello De Felice
- 1963 - Ginevra e il cavaliere di re Artù (Lancelot and Guinevere), regìa ad Cornel Wilde
- 1966 - La preda nuda (The Naked Prey), regìa ad Cornel Wilde
- 1967 - Spiaggia rossa (Beach Red), regìa ad Cornel Wilde
- 1969 - The Comic, regìa ad Carl Reiner
- 1970 - 2000: la fine dell'uomo (No Blade of Grass), regìa ad Cornel Wilde
- 1972 - I Gorgoni (Gargoyles), regìa ad Bill Norton - Film TV
- 1975 - Tra squali tigre e desperados (Sharks' Treasure), regìa ad Cornel Wilde
- 1978 - Il principe Thorwald (The Norseman), regìa ad Charles B. Pierce
- 1979 - The Fifth Musketeer, regìa ad Ken Annakin
- 1985 - Flesh and Bullets, regìa ad Carlos Tobalina
cuma regìsta
[mudéfica la surzéia]- 1955 - La paura bussa alla porta (Storm Fear)
- 1957 - La curva del diavolo (The Devil's Hairpin)
- 1958 - Maracaibo
- 1963 - Ginevra e il cavaliere di re Artù (Lancelot and Guinevere)
- 1966 - La preda nuda (The Naked Prey)
- 1967 - Spiaggia rossa (Beach Red)
- 1970 - 2000: la fine dell'uomo (No Blade of Grass)
- 1975 - Tra squali tigre e desperados (Sharks' Treasure)
Culegamènt estéran
[mudéfica la surzéia]Àtar prugèt
[mudéfica la surzéia]
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Cornel Wilde